Skip to main content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

2018 | OriginalPaper | Hoofdstuk

7. Non-specifieke therapeutische factoren

Auteurs : Dr. J. D. Bosch, dr. E. Moens

Gepubliceerd in: Methoden en technieken van gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

In dit hoofdstuk komen niet-specifieke factoren aan de orde in de wijze waarop met cliënten in de kindergedragstherapie wordt omgegaan. Gebruikmakend van algemeen sociale en communicatieve vaardigheden, wordt ingegaan op het aangaan en onderhouden van (therapeutische) relaties, met speciale aandacht voor weerstand en motivatieproblemen. Ook wordt aandacht besteed aan de diverse groepen cliënten waarmee een kindergedragstherapeut te maken krijgt: ouders (of andere opvoeders), kinderen en adolescenten, of hele gezinnen. Maar eveneens komt het omgaan met de grote diversiteit aan hulpvragen vanuit verschillende etnisch-culturele achtergronden aan de orde. Dit hoofdstuk gaat vooral in op relevante aspecten omtrent de wijze waarop gesprekken met cliënten worden vormgegeven en is zo een inleiding op de drie volgende hoofdstukken waarin inhoudelijk wordt ingegaan op specifieke hulpvragen van (jonge) kinderen, adolescenten en gezinnen.
Literatuur
go back to reference Ackerman, S. J., & Hilsenroth, M. J. (2003). A review of therapist characteristics and techniques positively impacting the therapeutic alliance. Clinical Psychology Review, 23, 1–33. CrossRefPubMed Ackerman, S. J., & Hilsenroth, M. J. (2003). A review of therapist characteristics and techniques positively impacting the therapeutic alliance. Clinical Psychology Review, 23, 1–33. CrossRefPubMed
go back to reference Albrecht, G., & Spanjaard, H. (2011). Tool4U Training cognitieve en sociale vaardigheden als taakstraf voor minderjarigen. Handleiding voor trainers. Interne publicatie. Amsterdam: PI-Research. Albrecht, G., & Spanjaard, H. (2011). Tool4U Training cognitieve en sociale vaardigheden als taakstraf voor minderjarigen. Handleiding voor trainers. Interne publicatie. Amsterdam: PI-Research.
go back to reference Appelo, M. (2014). Socratisch motiveren. Amsterdam: Boom. Appelo, M. (2014). Socratisch motiveren. Amsterdam: Boom.
go back to reference Arrindell, W. A., & Ettema, J. H. M. (2003). SCL-90: Herziene handleiding bij een multidimensionele psychopathologie-indicator. Lisse: Swets & Zeitlinger. Arrindell, W. A., & Ettema, J. H. M. (2003). SCL-90: Herziene handleiding bij een multidimensionele psychopathologie-indicator. Lisse: Swets & Zeitlinger.
go back to reference Bandura, A. (1982). Self-efficacy mechanism in human agency. American Psychologist, 37, 122–147. CrossRef Bandura, A. (1982). Self-efficacy mechanism in human agency. American Psychologist, 37, 122–147. CrossRef
go back to reference Beurs, E. de, & Emmelkamp, P. (2013). Routine outcome monitoring. In P. Emmelkamp & K. Hoogduin (Red.), Van mislukking naar succes in de psychotherapie. Amsterdam: Boom. Beurs, E. de, & Emmelkamp, P. (2013). Routine outcome monitoring. In P. Emmelkamp & K. Hoogduin (Red.), Van mislukking naar succes in de psychotherapie. Amsterdam: Boom.
go back to reference Boedjarath, I. (2011). Cultuurbewust hulpverlenen: Kennis, houding en vaardigheden combineren. In R. Borra, R. van Dijk & R. Verboom (Red.), Cultuur en psychodiagnostiek: Professioneel werken met psychodiagnostische instrumenten (pag. 23–40). Houten: Bohn Stafleu van Loghum, Boedjarath, I. (2011). Cultuurbewust hulpverlenen: Kennis, houding en vaardigheden combineren. In R. Borra, R. van Dijk & R. Verboom (Red.), Cultuur en psychodiagnostiek: Professioneel werken met psychodiagnostische instrumenten (pag. 23–40). Houten: Bohn Stafleu van Loghum,
go back to reference Borra, R., Dijk, R. van, & Rohlof, H. (2002). Cultuur, classificatie en diagnose: Cultuursensitief werken met de DSM-IV. Houten: Bohn, Stafleu, Van Loghum. Borra, R., Dijk, R. van, & Rohlof, H. (2002). Cultuur, classificatie en diagnose: Cultuursensitief werken met de DSM-IV. Houten: Bohn, Stafleu, Van Loghum.
go back to reference Bosch, J. D. (2014). Het diagnostisch interview met ouders, kinderen en adolescenten: Intake en anamnese-gesprekken. In J. A. Tak, J. D. Bosch, S. Begeer & G. Albrecht (Red.) , Handboek psychodiagnostiek voor de hulpverlening aan kinderen en adolescenten (pag. 147–196). Utrecht: De Tijdstroom. Bosch, J. D. (2014). Het diagnostisch interview met ouders, kinderen en adolescenten: Intake en anamnese-gesprekken. In J. A. Tak, J. D. Bosch, S. Begeer & G. Albrecht (Red.) , Handboek psychodiagnostiek voor de hulpverlening aan kinderen en adolescenten (pag. 147–196). Utrecht: De Tijdstroom.
go back to reference Bosch, J. D., & Albrecht, G. (2014). Systematische gedragsobservatie als onderdeel van psychodiagnostiek. In J. A. Tak, J. D. Bosch, S. Begeer & G. Albrecht (Red.) , Handboek psychodiagnostiek voor de hulpverlening aan kinderen en adolescenten (pag. 197–210). Utrecht: De Tijdstroom. Bosch, J. D., & Albrecht, G. (2014). Systematische gedragsobservatie als onderdeel van psychodiagnostiek. In J. A. Tak, J. D. Bosch, S. Begeer & G. Albrecht (Red.) , Handboek psychodiagnostiek voor de hulpverlening aan kinderen en adolescenten (pag. 197–210). Utrecht: De Tijdstroom.
go back to reference Bosch, J. D., & Prins, P. (2017). N = 1 Gevalsstudies kinderen en jongeren. Amsterdam: Boom. Bosch, J. D., & Prins, P. (2017). N = 1 Gevalsstudies kinderen en jongeren. Amsterdam: Boom.
go back to reference Bosch, J. D., & Ringrose, H. J. (1997). Mediatietherapie met ouders: Individueel en in groepen. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum. CrossRef Bosch, J. D., & Ringrose, H. J. (1997). Mediatietherapie met ouders: Individueel en in groepen. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum. CrossRef
go back to reference Bruin, R. M. de, Koudstraal, J. A., & Muller, N. (2013) Dialectische gedragstherapie voor jongeren met borderline en emotieregulatiestoornissen. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Bruin, R. M. de, Koudstraal, J. A., & Muller, N. (2013) Dialectische gedragstherapie voor jongeren met borderline en emotieregulatiestoornissen. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Carr, A. (2009). Common factors in psychotherapy. In A. Carr (Ed.), What works with children, adolescents, and adults? A review of research on the effectiveness of psychotherapy. New York: Routledge. Carr, A. (2009). Common factors in psychotherapy. In A. Carr (Ed.), What works with children, adolescents, and adults? A review of research on the effectiveness of psychotherapy. New York: Routledge.
go back to reference Delfos, M. F. (2011). Ik heb ook wat te vertellen. Communiceren met pubers en adolescenten. Amsterdam: SWP. Delfos, M. F. (2011). Ik heb ook wat te vertellen. Communiceren met pubers en adolescenten. Amsterdam: SWP.
go back to reference Els, H. van, & Knipscheer, J. (2015). Cognitieve gedragstherapie bij allochtonen: Een cultuursensitieve benadering. Gedragstherapie: Tijdschrift voor Gedragstherapie en Cognitieve Therapie, 1, 2–29. Els, H. van, & Knipscheer, J. (2015). Cognitieve gedragstherapie bij allochtonen: Een cultuursensitieve benadering. Gedragstherapie: Tijdschrift voor Gedragstherapie en Cognitieve Therapie, 1, 2–29.
go back to reference Gray, J. A. (1981). A critique of Eysenck’s theory of personality. In H. J. Eysenck (Ed.), A model for personality (pp. 246–276). Berlin: Springer-Verlag. Gray, J. A. (1981). A critique of Eysenck’s theory of personality. In H. J. Eysenck (Ed.), A model for personality (pp. 246–276). Berlin: Springer-Verlag.
go back to reference Hermanns, J., & Menger, A. (2009). Walk the line: Over continuïteit in het reclasseringswerk. Utrecht: Hogeschool Utrecht. Hermanns, J., & Menger, A. (2009). Walk the line: Over continuïteit in het reclasseringswerk. Utrecht: Hogeschool Utrecht.
go back to reference Hoeken, D. van der, Hoof-Riet, K. van, & Hoek, H. W. (2000). Dutch WHO-DAS II: Questionnaire to assess disability. Den Haag: WHO Collaborating Centre WHO-DAS. Hoeken, D. van der, Hoof-Riet, K. van, & Hoek, H. W. (2000). Dutch WHO-DAS II: Questionnaire to assess disability. Den Haag: WHO Collaborating Centre WHO-DAS.
go back to reference Hougaard, E. (1994). The therapeutic alliance: A conceptual analysis. Scandinavian Journal of Psychology, 35, 67–85. CrossRefPubMed Hougaard, E. (1994). The therapeutic alliance: A conceptual analysis. Scandinavian Journal of Psychology, 35, 67–85. CrossRefPubMed
go back to reference Jong, A. J. de (1987). Intake voor psychotherapie: Inleiding tot behandelen. Meppel: Boom. Jong, A. J. de (1987). Intake voor psychotherapie: Inleiding tot behandelen. Meppel: Boom.
go back to reference Kok, G. J., Meertens, R. W., & Wilke, H. A. M. (1987). Voorlichting en verandering. Groningen: Wolters-Noordhoff. Kok, G. J., Meertens, R. W., & Wilke, H. A. M. (1987). Voorlichting en verandering. Groningen: Wolters-Noordhoff.
go back to reference Kortmann, F. A. M. (2016). Omgaan met cultuurverschillen: Culturele, psychiatrische en psychosociale hulpverlening in de praktijk. In C. Blanke, et al. (Red.), Psychiatrie voor de sociaal werker (2de herziene druk, pag. 574–588). Houten: Bohn, Stafleu van Loghum. Kortmann, F. A. M. (2016). Omgaan met cultuurverschillen: Culturele, psychiatrische en psychosociale hulpverlening in de praktijk. In C. Blanke, et al. (Red.), Psychiatrie voor de sociaal werker (2de herziene druk, pag. 574–588). Houten: Bohn, Stafleu van Loghum.
go back to reference Kuyken, W., Padesky, C. A., & Dudley, R. (2009). Collaborative case conceptualization: Working effectively with clients in cognitive-behavioral therapy. New York: The Guilford Press. Kuyken, W., Padesky, C. A., & Dudley, R. (2009). Collaborative case conceptualization: Working effectively with clients in cognitive-behavioral therapy. New York: The Guilford Press.
go back to reference Lambert, M. J. (1992). Psychotherapy outcome research: Implications for integrative and eclectic therapists. In J. C. Norcross & M. R. Goldfield (Eds.), Handbook of psychotherapy integration (pp. 94–129). New York: Basic Books. Lambert, M. J. (1992). Psychotherapy outcome research: Implications for integrative and eclectic therapists. In J. C. Norcross & M. R. Goldfield (Eds.), Handbook of psychotherapy integration (pp. 94–129). New York: Basic Books.
go back to reference Lambert, M. J., & Ogles, B. M. (2004). The efficacy and effectiveness of psychotherapy. In M. J. Lambert (Ed.), Bergin and Garfield’s handbook of psychotherapy and therapeutic change (5th ed., pp. 139–193). New York: John Wiley & Sons. Lambert, M. J., & Ogles, B. M. (2004). The efficacy and effectiveness of psychotherapy. In M. J. Lambert (Ed.), Bergin and Garfield’s handbook of psychotherapy and therapeutic change (5th ed., pp. 139–193). New York: John Wiley & Sons.
go back to reference Linehan, M. M. (1993). Cognitive-Behavioral Treatment of Borderline Personality Disorder. New York: Guilford Press. Linehan, M. M. (1993). Cognitive-Behavioral Treatment of Borderline Personality Disorder. New York: Guilford Press.
go back to reference Malan, D. H. (1979). Individual psychotherapy and the science of psychodynamics. New York: Butterworth. Malan, D. H. (1979). Individual psychotherapy and the science of psychodynamics. New York: Butterworth.
go back to reference McLeod, B. D. (2011). Relation of the alliance with outcomes in youth psychotherapy: A meta-analysis. Clinical Psychology Review, 31, 603–616. CrossRefPubMed McLeod, B. D. (2011). Relation of the alliance with outcomes in youth psychotherapy: A meta-analysis. Clinical Psychology Review, 31, 603–616. CrossRefPubMed
go back to reference Miller, S. D., & Duncan, B. L. (2004). The outcome and session rating scales: Administration and scoring manual. Chicago: Institute for the study of therapeutic change. Miller, S. D., & Duncan, B. L. (2004). The outcome and session rating scales: Administration and scoring manual. Chicago: Institute for the study of therapeutic change.
go back to reference Mulder, C. L., Staring, A. B. P., Loos, J., Buwalda, V., Kuijpers, D., Systema, S., & Wierdsma, A. I. (2004). De Health of the Nations Outcome Scale (HoNOS) als instrument voor ‘routine outcome assessment’.  Tijdschrift voor Psychiatrie, 46, ​273–285. Mulder, C. L., Staring, A. B. P., Loos, J., Buwalda, V., Kuijpers, D., Systema, S., & Wierdsma, A. I. (2004). De Health of the Nations Outcome Scale (HoNOS) als instrument voor ‘routine outcome assessment’.  Tijdschrift voor Psychiatrie, 46, ​273–285.
go back to reference Murtagh, J., Dixey, R., & Rudolf, M. C. J. (2006). A qualitative investigation into the levers and barriers to weight loss in children: The opinions of obese children. Archives of Disease in Childhood, 91, 920–923. CrossRefPubMedPubMedCentral Murtagh, J., Dixey, R., & Rudolf, M. C. J. (2006). A qualitative investigation into the levers and barriers to weight loss in children: The opinions of obese children. Archives of Disease in Childhood, 91, 920–923. CrossRefPubMedPubMedCentral
go back to reference Oosterlaan, J., & Veerman, J. W. (2014). Achtergronden en gebruik van vragenlijsten voor het vaststellen van emotionele en gedragsproblemen. In J. A. Tak, J. D. Bosch, S. Begeer & G. Albrecht (Red.) , Handboek psychodiagnostiek voor de hulpverlening aan kinderen en adolescenten (pag. 211–278). Utrecht: De Tijdstroom. Oosterlaan, J., & Veerman, J. W. (2014). Achtergronden en gebruik van vragenlijsten voor het vaststellen van emotionele en gedragsproblemen. In J. A. Tak, J. D. Bosch, S. Begeer & G. Albrecht (Red.) , Handboek psychodiagnostiek voor de hulpverlening aan kinderen en adolescenten (pag. 211–278). Utrecht: De Tijdstroom.
go back to reference Peperstraeten, H. van (2012). Het belang van psycho-educatie. Bijzijn-XL, 8, 18–25. Peperstraeten, H. van (2012). Het belang van psycho-educatie. Bijzijn-XL, 8, 18–25.
go back to reference Prins, P. J. M., & Braet, C. (2014). Handboek klinische ontwikkelingspsychologie (2de geheel herziene druk). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Prins, P. J. M., & Braet, C. (2014). Handboek klinische ontwikkelingspsychologie (2de geheel herziene druk). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Ramos, C., Stams, G. J., Stoel, R., Faas, M., Yperen, T. A. van, & Dekovic, M. (2006). Het meten van cliënttevredenheid in de jeugdzorg. Kind en Adolescent, 27(3), 157–168. Ramos, C., Stams, G. J., Stoel, R., Faas, M., Yperen, T. A. van, & Dekovic, M. (2006). Het meten van cliënttevredenheid in de jeugdzorg. Kind en Adolescent, 27(3), 157–168.
go back to reference Ridge, N. W., Warren, J. S., Burlingame, G. M., Wells, M. G., & Tumblin, K. M. (2009). Reliability and validity of the youth outcome questionnaire self report. Journal of Clinical Psychology, 65(10), 1115–1126. CrossRefPubMed Ridge, N. W., Warren, J. S., Burlingame, G. M., Wells, M. G., & Tumblin, K. M. (2009). Reliability and validity of the youth outcome questionnaire self report. Journal of Clinical Psychology, 65(10), 1115–1126. CrossRefPubMed
go back to reference Rohlof, H., Loevy, N., Stassen, L., & Helmich, S. (2002). Het culturele interview. In R. Borra, R. van Dijk & H. Rohlof (Red.), Cultuur, classificatie en diagnose: Cultuur sensitief werken met de DSM-IV (pag. 251–261). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum. (Zie voor recentere versies van het culturele interview www.​rohlof.​nl). Rohlof, H., Loevy, N., Stassen, L., & Helmich, S. (2002). Het culturele interview. In R. Borra, R. van Dijk & H. Rohlof (Red.), Cultuur, classificatie en diagnose: Cultuur sensitief werken met de DSM-IV (pag. 251–261). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum. (Zie voor recentere versies van het culturele interview www.​rohlof.​nl).
go back to reference Rollnick, S., Miller, W. R., & Butler, C. C. (2014). Motiverende gespreksvoering in de gezondheidszorg. New York: The Guilford Press – Nederlandse versie: Gorinchem: Ekklesia. Rollnick, S., Miller, W. R., & Butler, C. C. (2014). Motiverende gespreksvoering in de gezondheidszorg. New York: The Guilford Press – Nederlandse versie: Gorinchem: Ekklesia.
go back to reference Safer, D. L., Telch, C. F., & Chen, E. Y. (2009). Dialectical behavior therapy for binge eating and boulimia. New York: The Guilford Press. Safer, D. L., Telch, C. F., & Chen, E. Y. (2009). Dialectical behavior therapy for binge eating and boulimia. New York: The Guilford Press.
go back to reference Schwabe, L., Tegenthoff, M., Höffken, O., & Wolf, O. T. (2012). Simultaneous glucocorticoid and noradrenergic activity disrupts the neural basis of goal-directed action in the human brain. The Journal of Neuroscience, 25, 10146–10155. CrossRef Schwabe, L., Tegenthoff, M., Höffken, O., & Wolf, O. T. (2012). Simultaneous glucocorticoid and noradrenergic activity disrupts the neural basis of goal-directed action in the human brain. The Journal of Neuroscience, 25, 10146–10155. CrossRef
go back to reference Slot, W., & Aken, M. van (2013). Psychologie van de adolescentie. Amersfoort: Thieme. Slot, W., & Aken, M. van (2013). Psychologie van de adolescentie. Amersfoort: Thieme.
go back to reference Tak, J. A., & Veerman, J. W. (2014). De plaats van de diagnostiek binnen het hulpverlenersproces. In J. A. Tak, J. D. Bosch, S. Begeer & A. Albrecht (Red.), Handboek psychodiagnostiek voor de hulpverlening aan kinderen en adolescenten (pag. 13–48). Utrecht: De Tijdstroom. Tak, J. A., & Veerman, J. W. (2014). De plaats van de diagnostiek binnen het hulpverlenersproces. In J. A. Tak, J. D. Bosch, S. Begeer & A. Albrecht (Red.), Handboek psychodiagnostiek voor de hulpverlening aan kinderen en adolescenten (pag. 13–48). Utrecht: De Tijdstroom.
go back to reference Vijver, F. J. R., van de (2011). Interculturele psychodiagnostiek: Zes vuistregels. In R. Borra, R. van Dijk & R. Verboom (Red.), Cultuur en psychodiagnostiek: Professioneel werken met psychodiagnostische instrumenten (pag. 12–22). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Vijver, F. J. R., van de (2011). Interculturele psychodiagnostiek: Zes vuistregels. In R. Borra, R. van Dijk & R. Verboom (Red.), Cultuur en psychodiagnostiek: Professioneel werken met psychodiagnostische instrumenten (pag. 12–22). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Weisz, J., Kuppens, S., Ng, M. Y., Eckshtain, D., Ugueto, A., Vaughn-Coaxum, R., et al. (2017). What five decades of research tell us about the effects of youth psychological therapy: A multi-level meta-analysis and implications for science and practice. American Psychologist, 72(2), 79–117. CrossRefPubMed Weisz, J., Kuppens, S., Ng, M. Y., Eckshtain, D., Ugueto, A., Vaughn-Coaxum, R., et al. (2017). What five decades of research tell us about the effects of youth psychological therapy: A multi-level meta-analysis and implications for science and practice. American Psychologist, 72(2), 79–117. CrossRefPubMed
go back to reference Wing, J. K., Beevor, A. S., Curtis, R. H., Park, S. B. G., Hadden, S., & Bruns, A. (1998). Health of the Nation Outcome Scales (HoNOS): Research & development. British Journal of Psychiatry, 172, 11–18. CrossRefPubMed Wing, J. K., Beevor, A. S., Curtis, R. H., Park, S. B. G., Hadden, S., & Bruns, A. (1998). Health of the Nation Outcome Scales (HoNOS): Research & development. British Journal of Psychiatry, 172, 11–18. CrossRefPubMed
go back to reference Yperen, T. van, Steege, M. van der, Addink, A., & Boendermaker, L. (2010). Algemeen en specifiek werkzame factoren in de jeugdzorg: Stand van de discussie. Utrecht: Nederlands Jeugdinstituut. Yperen, T. van, Steege, M. van der, Addink, A., & Boendermaker, L. (2010). Algemeen en specifiek werkzame factoren in de jeugdzorg: Stand van de discussie. Utrecht: Nederlands Jeugdinstituut.
Metagegevens
Titel
Non-specifieke therapeutische factoren
Auteurs
Dr. J. D. Bosch
dr. E. Moens
Copyright
2018
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-1972-5_7