Skip to main content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

2016 | OriginalPaper | Hoofdstuk

6. Lymfeklieren, vergrote

Auteurs : O. J. M. Lackamp, H. G. L. M. Grundmeijer

Gepubliceerd in: Diagnostiek van alledaagse klachten

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Vergrote lymfeklieren zijn geen zeldzame klacht. Bij patiënten die met deze klacht bij de huisarts komen, wordt in de meeste gevallen een verklaring gevonden doordat in het drainagegebied van de lymfeklier een infectie of wond wordt aangetroffen – zelden een tumor. Bij kinderen is een voorafgaande bovensteluchtweginfectie veelal de oorzaak van voelbare lymfeklieren, vooral in de hals. Als er in het betreffende drainagegebied geen verklaring wordt gevonden, is het aan te raden om de andere klierstations te palperen om te kijken of er een gegeneraliseerde lymfekliervergroting bestaat. Zo ja, dan dient verder onderzoek naar de oorzaak plaats te vinden. Zo nee, dan kan afgewacht worden. Meestal wordt hiervoor een termijn van 3 à 4 weken aangehouden. Blijft de klier vergroot, dan dient verder onderzoek plaats te vinden. Speciale alertheid is geboden bij een supraclaviculaire klier, en bij de solitaire klier in de hals als het om volwassenen gaat, vanwege de sterk verhoogde kans op een maligniteit. Naast de lokalisatie hebben de grootte, de consistentie en de gevoeligheid van de klier een voorspellende waarde. Een belangrijk gegeven is ook de leeftijd van de patiënt. Hoe ouder, hoe groter het risico op een maligniteit. Bij kinderen geldt: bij een grootte <2 cm en aanwezigheid van een bovensteluchtweginfectie (en afwezigheid van afwijkingen op de thoraxfoto) is een afwachtend beleid gerechtvaardigd. Bij mensen ouder dan 40 jaar is het meest verdacht: grootte >1 cm, vaste consistentie van de klier, het ontbreken van pijn, supraclaviculaire of laagcervicale lokalisatie en de aanwezigheid van gegeneraliseerde jeuk. Aanvullend laboratoriumonderzoek kan niet differentiëren tussen een kwaadaardige aandoening van de klier en een infectie. Voor verder aanvullend onderzoek geldt dat afwijkingen op de thoraxfoto passen bij een ernstige aandoening (maligniteit of granulomateuze ontsteking), maar dat een normale thoraxfoto bij volwassenen een dergelijke aandoening niet uitsluit. Als er een verdachte klier bestaat, kan een cytologische punctie veelal voldoende informatie geven over (metastasen van) solide tumoren. Bij verdenking op een maligne lymfoom (Hodgkin en non-Hodgkin) geeft een biopsie veel meer informatie.
Bijlagen
Alleen toegankelijk voor geautoriseerde gebruikers
Literatuur
1.
go back to reference Ferrer R. Lymphadenopathy: differential diagnosis and evaluation. Am Fam Physician. 1998;58:1313–20. PubMed Ferrer R. Lymphadenopathy: differential diagnosis and evaluation. Am Fam Physician. 1998;58:1313–20. PubMed
2.
go back to reference Okkes IM, Oskam SK, Lamberts H. Van klacht naar diagnose. Bussum: Coutinho; 1998. Okkes IM, Oskam SK, Lamberts H. Van klacht naar diagnose. Bussum: Coutinho; 1998.
3.
go back to reference Nielen MMJ, Spronk I, Davids R, et al. Incidentie en prevalentie van gezondheidsproblemen in de Nederlandse huisartsenpraktijk in 2013. Uit: NIVEL Zorgregistraties eerste lijn. 2014. www.​nivel.​nl/​node/​4096. Nielen MMJ, Spronk I, Davids R, et al. Incidentie en prevalentie van gezondheidsproblemen in de Nederlandse huisartsenpraktijk in 2013. Uit: NIVEL Zorgregistraties eerste lijn. 2014. www.​nivel.​nl/​node/​4096.
4.
go back to reference Haberman TM, Steensma DP. Lymphadenopathy (review). Mayo Clin Proc. 2000;75:723–32. CrossRef Haberman TM, Steensma DP. Lymphadenopathy (review). Mayo Clin Proc. 2000;75:723–32. CrossRef
5.
go back to reference Pangalis GA, Vassiklakopoulos TP, Boussiotis VA, Fessa P. Clinical approach to lymphadenopathy. Semin Oncol. 1993;20:570–82. PubMed Pangalis GA, Vassiklakopoulos TP, Boussiotis VA, Fessa P. Clinical approach to lymphadenopathy. Semin Oncol. 1993;20:570–82. PubMed
6.
go back to reference Ghirardelli ML, Jemos V, Gobbi PG. Diagnostic approach to lymph node enlargement. Haematologica. 1999;84:242–7. PubMed Ghirardelli ML, Jemos V, Gobbi PG. Diagnostic approach to lymph node enlargement. Haematologica. 1999;84:242–7. PubMed
7.
go back to reference Fijten GH, Blijham GH. Unexplained lymphadenopathy in family practice. An evaluation of the probability of malignant causes and the effectiveness of physicians’ workup. J Fam Pract. 1988;27:373–6. PubMed Fijten GH, Blijham GH. Unexplained lymphadenopathy in family practice. An evaluation of the probability of malignant causes and the effectiveness of physicians’ workup. J Fam Pract. 1988;27:373–6. PubMed
8.
go back to reference Vassilakopoulos ThP, Pangalis GA. Application of a prediction rule to select which patients presenting with lymphadenopathy should undergo a lymph node biopsy. Medicine. 2000;79:338. CrossRefPubMed Vassilakopoulos ThP, Pangalis GA. Application of a prediction rule to select which patients presenting with lymphadenopathy should undergo a lymph node biopsy. Medicine. 2000;79:338. CrossRefPubMed
9.
go back to reference Klop WM, Balm AJM, Keus RB, et al. Diagnostiek en behandeling van 39 patiënten met halskliermetastasen van plaveiselcelcarcinoom van onbekende primaire origine, verwezen naar het NKI/AvL 1979/’98. Ned Tijdschr Geneeskd. 2000;144:1355–9. PubMed Klop WM, Balm AJM, Keus RB, et al. Diagnostiek en behandeling van 39 patiënten met halskliermetastasen van plaveiselcelcarcinoom van onbekende primaire origine, verwezen naar het NKI/AvL 1979/’98. Ned Tijdschr Geneeskd. 2000;144:1355–9. PubMed
11.
go back to reference Perkins SL, Segal GH, Kjeldsberg CR. Work-up of lymphadenopathy in children. Semin Diagn Pathol. 1995;12:284–7. PubMed Perkins SL, Segal GH, Kjeldsberg CR. Work-up of lymphadenopathy in children. Semin Diagn Pathol. 1995;12:284–7. PubMed
12.
go back to reference Schellekens JFP. Kattenkrabziekte en andere infecties met Bartonella-species. Ned Tijdschr Geneeskd. 1996;140:144–7. PubMed Schellekens JFP. Kattenkrabziekte en andere infecties met Bartonella-species. Ned Tijdschr Geneeskd. 1996;140:144–7. PubMed
14.
go back to reference Locke R, Comfort R, Kubba H. When does an enlarged cervical lymph node in a child need excision? Int J Pediatr Otorhinolaryngol. 2014;78:393–401. CrossRefPubMed Locke R, Comfort R, Kubba H. When does an enlarged cervical lymph node in a child need excision? Int J Pediatr Otorhinolaryngol. 2014;78:393–401. CrossRefPubMed
15.
go back to reference Jin Y, He YS. Value of contrast-enhanced ultrasonography in the differential diagnosis of enlarged lymph nodes: a meta-analysis of diagnostic accuracy studies. Asian Pac J Cancer Prev. 2015;16:2361–9. CrossRefPubMed Jin Y, He YS. Value of contrast-enhanced ultrasonography in the differential diagnosis of enlarged lymph nodes: a meta-analysis of diagnostic accuracy studies. Asian Pac J Cancer Prev. 2015;16:2361–9. CrossRefPubMed
16.
go back to reference Corti F de, Cecchetto G, Vendraminelli R, Mognato E. Fine needle aspiration cytology in children with superficial lymphadenopathy. Pediatr Med Chir. 2014;36:80–2. Corti F de, Cecchetto G, Vendraminelli R, Mognato E. Fine needle aspiration cytology in children with superficial lymphadenopathy. Pediatr Med Chir. 2014;36:80–2.
17.
go back to reference Hehn ST, Grogan TM, Miller TP. Utility of fine-needle aspiration as a diagnostic technique in lymphoma. J Clin Oncol. 2004;22:3046–52. CrossRefPubMed Hehn ST, Grogan TM, Miller TP. Utility of fine-needle aspiration as a diagnostic technique in lymphoma. J Clin Oncol. 2004;22:3046–52. CrossRefPubMed
18.
go back to reference Slap GB, Brooks JSJ, Schwartz JS. When to perform biopsies of enlarged peripheral lymph nodes in young patients. JAMA. 1984;252:1321–6. CrossRefPubMed Slap GB, Brooks JSJ, Schwartz JS. When to perform biopsies of enlarged peripheral lymph nodes in young patients. JAMA. 1984;252:1321–6. CrossRefPubMed
19.
go back to reference Tarantino DR, McHenry CR, Strickland T, Khiyami A. The role of fine-needle aspiration biopsy and flow cytometry in the evaluation of persistent neck adenopathy. Am J Surg. 1998;176:413–7. CrossRefPubMed Tarantino DR, McHenry CR, Strickland T, Khiyami A. The role of fine-needle aspiration biopsy and flow cytometry in the evaluation of persistent neck adenopathy. Am J Surg. 1998;176:413–7. CrossRefPubMed
Metagegevens
Titel
Lymfeklieren, vergrote
Auteurs
O. J. M. Lackamp
H. G. L. M. Grundmeijer
Copyright
2016
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-1274-0_6

Gerelateerde informatie