Leerboek interne geneeskunde

Inhoudsopgave

1. Voorwerk

2. 1. Klinische epidemiologie

   H. Burger, A. Hofman

   Samenvatting

   Aan de opbouw van medische kennis hebben zowel culturele, politieke, economische, religieuze, filosofische als wetenschappelijke elementen bijgedragen.

3. 2. Beeldvormende diagnostiek

   J. W. Dankbaar, D. Suchá, M. E. Hol, M. L. J. Smits, W. Foppen, M. N. G. J. A. Braat, J. F. Prince

   Samenvatting

   Radiologie is een vakgebied waarin de opleiding en de expertise van radiologen naar orgaansysteem zijn georganiseerd.

4. 3. Klinische farmacologie

   F. H. M. Vanmolkot, R. P. Koopmans

   Samenvatting

   Behandeling met geneesmiddelen (farmacotherapie) is een belangrijke pijler van vrijwel elke therapie in de interne geneeskunde.

5. 4. Klinische genetica

   J. M. van de Kamp, T. P. Potjer, K. van der Tuin

   Samenvatting

   De kennis binnen het vakgebied klinische genetica ontwikkelt zich explosief. In rap tempo worden nieuwe (zeldzame) genetische aandoeningen beschreven en bij veel voorkomende aandoeningen worden de genetische factoren steeds verder in kaart gebracht.

6. 5. Klinische immunologie

   P. L. A. van Daele, V. A. S. H. Dalm, M. W. J. Schreurs, P. J. M. Leenen

   Samenvatting

   De belangrijkste functie van het immuunsysteem is het handhaven van de homeostase.

7. 6. Infectieziekten

   W. J. Wiersinga, M. van Vugt, J. W. M. van der Meer, J. M. Prins

   Samenvatting

   Of een infectie ontstaat, hangt af van de pathogeniteit van het micro-organisme en de kwaliteit van de afweer.

8. 7. Stollingsstoornissen, trombose, atherosclerose en vaatziekten

   M. Levi, C. D. A. Stehouwer

9. 8. Hematologie

   M. J. Kersten, C. E. Rutten, J. M. I. Vos

   Abstract

   De hematologie houdt zich bezig met de fysiologie en pathologie van het bloed, de bloedvormende organen en het afweersysteem (lymfeklieren, milt). In dit hoofdstuk worden vooral de hematopoëse en benigne aandoeningen besproken, in hoofdstuk 9 worden de maligne aandoeningen besproken. Bloed bestaat uit cellen gesuspendeerd in plasma, een oplossing van eiwitten (transporteiwitten, afweereiwitten, stollingseiwitten) en zouten in water.

10. 9. Hemato-oncologie

    S. Zweegman, J. J. W. M. Janssen, A. P. Kater

    Samenvatting

    Het beenmerg is het orgaan waaruit gedurende het gehele leven uit enkele duizenden stamcellen vele miljarden rijpe bloedcellen per dag ontstaan.

11. 10. Oncologie

    A. M. E. Walenkamp, J. J. de Haan, M. van Kruchten

    Abstract

    In dit hoofdstuk over solide kwaadaardige tumoren wordt eerst kort ingegaan op de epidemiologie en etiologie.

12. 11. Verstoring van circulatie en osmoregulatie

    A.A. Kroon, P.W. de Leeuw

    Samenvatting

    • Afwijkingen in de extracellulaire vloeistof kunnen het gevolg zijn van een circulatiestoornis of van metabole afwijkingen.

13. 12. Zuur-base-evenwicht en kaliumhuishouding

    D. Soonawala, A.J. Rabelink, A.P.J. de Vries

    Samenvatting

    • De zuurgraad (pH) in het lichaam wordt bepaald door de concentratie vrije H⁺-ionen [H⁺].
    • pH=–log [H⁺].
    • De concentratie vrije H⁺-ionen is heel klein: 40×10^–6 mmol/L.

14. 13. Cardiovasculair risicomanagement en hypertensie

    Y.M. Smulders, J. Deinum

    Samenvatting

    Het humane vaatbed omvat achtereenvolgens arteriën, arteriolen, capillairen, venulen en venen.

15. 14. Nierziekten

    J.K.J. Deegens, M.G. Vervloet, T. Nijenhuis

    Samenvatting

    De nier speelt de belangrijkste rol bij de verwijdering van afvalstoffen en bij de regulatie van het extracellulaire volume, de water- en zouthuishouding en het zuur-base-evenwicht. Daarnaast produceert de nier hormonen die betrokken zijn bij de bloeddrukregulatie, de calcium- en fosfaathuishouding, de botstofwisseling, en de aanmaak van rode bloedcellen.

16. 15. Hartziekten

    J.M. ter Maaten, K. Damman

    Samenvatting

    In Nederland overleden in 2022 meer vrouwen (19.849) dan mannen (19.128) aan de gevolgen van een hart- of vaatziekte (bron: Nederlandse Hartstichting). Het aantal sterfgevallen als gevolg van hart- en vaatziekten daalt nog steeds, zowel bij mannen als bij vrouwen en in alle leeftijdsklassen.

17. 16. Longziekten

    H. A. M. Kerstjens, T. J. N. Hiltermann, C. T. Gan, O. W. Akkerman, M. van den Berge, D. J. Slebos

    Samenvatting

    Longziekten komen zeer frequent voor. De meeste longaandoeningen ontstaan in de luchtwegen of het longparenchym; voorbeelden hiervan zijn astma en COPD (chronic obstructive pulmonary disease).

18. 17. Ziekten van maag, darm en pancreas

    P. D. Siersema

    Samenvatting

    Er is steeds meer kennis over ziekten van maag, darm en ­pancreas dankzij ontdekkingen met betrekking tot de pathogenese van een aantal ziekten (o.a. vroege stadia van colorectaal carcinoom en eosinofiele oesofagitis) en door toepassing van nieuwe diagnostische technieken (o.a. endoscopische ultrasonografie).

19. 18. Ziekten van lever en galwegen

    H. L. A. Janssen, C. M. den Hoed

    Samenvatting

    Het spectrum van ziekten van lever en galwegen is voortdurend in beweging. Wereldwijd dragen virale hepatitis, overmatig alcoholgebruik, parasieten en overvoeding in grote mate bij tot de burden of disease.

20. 19. Endocrinologie

    P. H. Bisschop, K. M. A. Dreijerink, S. E. Siegelaar

    Samenvatting

    Endocrinologie houdt zich bezig met de (patho)fysiologie van de klieren die hormonen maken. Hormonen zijn chemische signaalstoffen die via de bloedbaan getransporteerd worden naar de doelweefsels en -organen.

21. 20. Diabetes mellitus

    C. J. J. Tack, C. D. A. Stehouwer

    Samenvatting

    Diabetes mellitus of suikerziekte is een stoornis in de stofwisseling die wordt veroorzaakt door een absoluut of relatief tekort aan insuline dat leidt tot een chronisch verhoogd bloedglucosegehalte.

22. 21. Stofwisselingsstoornissen

    M. C. G. J. Brouwers, M. C. H. Janssen

    Samenvatting

    We beginnen dit hoofdstuk met de definities van een aantal essentiële begrippen met betrekking tot de (vet)stofwisseling en het metabolisme.

23. 22. Transitie van kinderzorg naar volwassenenzorg

    R. G. IJzerman, A. L. van Staa

    Samenvatting

    Naar schatting hebben in Nederland ruim 1,3 miljoen kinderen en jongeren te maken met een chronische aandoening. Dat is ruim 1 op de 4 kinderen en jongeren. Een chronische aandoening betekent niet noodzakelijkerwijs dat de aandoening nooit over zal gaan, maar wél dat er sprake is van langdurige zorgbehoefte of zorggebruik.

24. 23. Reumatische ziekten

    S. C. Mooij, L. de Vries, H. E. Vonkeman

    Samenvatting

    • Reumatische aandoeningen zijn niet door trauma veroorzaakte klachten van het bewegingsapparaat.

25. 24. Ouderengeneeskunde

    A. M. Oleksik, S. P. Mooijaart

    Samenvatting

    Met uitzondering van de kinder-, jeugdzorg- en bedrijfsartsen werkt bijna elke arts, en zeker iedere internist of huisarts, met oudere patiënten. Naar verwachting zal het percentage van de ouderen in de spreekkamer en op de verpleegafdelingen van ziekenhuizen komende decennia toenemen.

26. 25. Psychiatrie

    J. A. van Waarde, A. M. P. Verwiel, K. Schäperclaus, M. A. van Schijndel, J. J. Luykx

    Samenvatting

    • In het algemeen geldt: hoe ernstiger de somatische aandoening of multimorbiditeit, des te groter is het risico op een psychische aandoening.

27. 26. Intensivecaregeneeskunde

    J. G. van der Hoeven

    Samenvatting

    • Herhaald lichamelijk onderzoek, aangevuld met echografie, is de basis waarop andere gegevens geïnterpreteerd kunnen worden.

28. 27. Differentiële diagnostiek in de interne geneeskunde

    A. Thijs

    Samenvatting

    • Een anamnese is geen standaardvragenlijst.
    • Er is niet één manier van klinisch redeneren. Informatie van de patiënt, uw kennis van bij ziekten behorende klachten en symptomen, de prevalentie en incidentie van ziekte en patroonherkenning spelen alle een rol.

29. Nawerk