Integrale geboortezorg

Inhoudsopgave

1. Voorwerk

2. Moeder en kind centraal

   1. Voorwerk

   2. 1. De (aanstaande) moeder

      H. I. J. Wildschut, A. J. M. Waelput, K. M. Paarlberg, M. P. Fransen, C. J. M. Groenen, M. Nieuwenhuijze, M. Rijnders, J. C. Mooij

      Samenvatting

      Verschillende factoren rond integrale geboortezorg zijn van specifiek belang voor de (aanstaande) moeder en haar kind. Besproken wordt hoe met goede communicatie en duidelijke informatie naar een gezamenlijke besluitvorming toegewerkt kan worden. Knelpunten, zoals onmogelijke keuzes, onverwachte situaties of tekortschietende vaardigheden bij de (aanstaande) moeder, komen aan bod. Tot slot wordt ingegaan op verschillende vormen van zwangerschapsbegeleiding.

   3. 2. De kwetsbare (aanstaande) moeder

      H. I. J. Wildschut, A. J. M. Waelput, K. M. Paarlberg, M. P. Fransen, C. J. M. Groenen, M. Nieuwenhuijze, J. C. Mooij

      Samenvatting

      Er is een groep zwangere vrouwen die, als gevolg van zeer uiteenlopende oorzaken, als ‘kwetsbaar’ kunnen worden beschreven. Zij hebben bij het streven naar ‘zorg op maat’ aangepaste zorg nodig. Beschreven wordt welke factoren tot die kwetsbaarheid kunnen leiden, welke meetinstrumenten bruikbaar zijn om problemen vroeg te kunnen signaleren en hoe integrale geboortezorg juist bij deze groep vrouwen goede zorg kan bieden.

   4. 3. Het kind

      H. I. J. Wildschut, A. Kesler

      Samenvatting

      Terwijl bij geboortezorg de verwevenheid van moeder en kind vanzelfsprekend is, beschrijft dit hoofdstuk specifiek de zorg voor het kind. Het gaat in op voeding, diverse screeningstesten en het Rijksvaccinatieprogramma.

3. Integrale zorg

   1. Voorwerk

   2. 4. Integrale geboortezorg – achtergrond, definitie, doelstellingen en organisatorische aspecten

      H. I. J. Wildschut, I. C. Boesveld, E. Hallensleben, W. J. Hofdijk, E. Cellissen, J. A. M. de Boer, S. E. M. Truijens

      Samenvatting

      De achtergrond, definitie, doelstellingen en organisatorische aspecten van integrale gezondheidszorg worden uitgebreid beschreven in dit hoofdstuk. Hoe heeft de geboortezorg zich in Nederland ontwikkeld en wat waren de aanleidingen om te werken aan integrale zorg? En wat zijn de implicaties en voorwaarden voor een geslaagde implementatie ervan?

   3. 5. Kwaliteit van zorg

      H. I. J. Wildschut, A. de Jonge, S. Denktaş, P. W. Achterberg, S. E. M. Truijens, I. C. Boesveld, G. de Winter

      Samenvatting

      Nadat het begrip ‘kwaliteit van zorg’ wordt toegelicht, gaat dit hoofdstuk in op kwaliteit van zorg bij geboortezorg. Hoe kunnen de wetenschappelijke inzichten kunnen worden toegepast, wat zijn de belangen van de cliënten en hoe kan een en ander op een inzichtelijke wijze worden geregistreerd?

   4. 6. Risicosignalering en risicomanagement

      H. I. J. Wildschut, P. M. Offerhaus, T. J. Roseboom, W. Otten

      Samenvatting

      Risicosignalering en -management zijn belangrijke aspecten van geboortezorg. De diverse definities van risico worden beschreven, evenals de communicatie over risico’s met de (aanstaande) ouders en de knelpunten hierin.

4. Zorgprofessionals

   1. Voorwerk

   2. 7. Geboortezorgprofessionals – competenties, bevoegdheden en taken

      H. I. J. Wildschut, C. G. J. M. Hilders, N. van der Lee, G. A. M. Vermeulen, C. Dominicus-van Raam, E. C. Hoogendoorn

      Samenvatting

      Geen geboortezorg zonder professionals! De competenties en bevoegdheden van een groot aantal professionals dat is betrokken bij geboortezorg worden beschreven. Daarnaast ruime aandacht voor de interprofessionele samenwerking die juist bij integrale geboortezorg een absolute voorwaarde is.

   3. 8. Professionele verantwoordelijkheid – omgang met klachten, incidenten, complicaties en calamiteiten

      Hajo I. J. Wildschut, B. J. Smit, G. M. van Dijk, A. de Jong

      Samenvatting

      Ook bij integrale geboortezorg kunnen dingen misgaan. Een goed gesprek met de cliënt is een eerste stap naar het oplossen van klachten. Daarnaast zijn er diverse protocollen waarin beschreven staat hoe om te gaan met klachten en geschillen. Aan de ene kant dient de cliënt recht gedaan te worden, en aan de andere kant gaat het om het verbeteren van de geboden zorg. Voor dit laatste is onder meer de procedure Veilig Incident Melden ontwikkeld. Het bestaan van een open veiligheidscultuur bevordert het melden. Tot slot van dit hoofdstuk komt de impact van een ingrijpend incident of een calamiteit op zorgverleners aan de orde.

5. De digitale wereld

   1. Voorwerk

   2. 9. Het zorgdossier – ICT-toepassingen, eHealth en social media

      Hajo I. J. Wildschut, D. Berks, W. J. Hofdijk, G. de Winter, M. de Jong-Fintelman, M. I. H. Tan, H. R. Heilema, P. C. M. de Groot

      Samenvatting

      In de huidige tijd is de inzet van digitale middelen bij integrale geboortezorg niet meer weg te denken. Er worden steeds meer toepassingen ontwikkeld, zoals eHealth, het perinataal webbased dossier, patiënt- of zwangerenportalen, keuzehulpen, e-learning en gezondheids-apps. Deze worden in dit hoofdstuk besproken, evenals het belang van het zorgvuldig omgaan ermee in verband met het medisch beroepsgeheim en het recht op privacy.

6. Financiële consequenties

   1. Voorwerk

   2. 10. Geboortezorg – van monodisciplinaire naar integrale bekostiging

      H. I. J. Wildschut, P. F. Boekkooi, K. F. M. Kuijper, R. C. de Jong, H. van Belzen-Slappendel, M. S. van Galen, M. F. M. Shekary-Moonen, J. N. Struijs

      Samenvatting

      Door ook de bekostiging van de geboortezorg ‘integraal’ aan te pakken is het mogelijk bepaalde besparingen te maken. Dit hoofdstuk beschrijft de verschillen met de gangbare manier van bekostigen en de gevolgen van integrale bekostiging voor diverse deelgebieden én de cliënt.

7. Lerende omgeving

   1. Voorwerk

   2. 11. Gezamenlijke deskundigheidsbevordering

      H. I. J. Wildschut, G. A. M. Vermeulen, C. G. J. M. Hilders, D. Berks

      Samenvatting

      Door de invoering van integrale geboortezorg verandert ook de manier van deskundigheidsbevordering. De interprofessionele samenwerking vraagt om een nieuwe manier van het omgaan met kennis.

   3. 12. Integrale geboortezorg – medisch-verloskundige en sociaal-maatschappelijke aandachtspunten

      H. I. J. Wildschut, C. J. M. de Groot, R. J. H. Galjaard, G. de Wert

      Samenvatting

      Integrale geboortezorg heeft consequenties op medisch-verloskundig én op sociaal-maatschappelijk gebied. Deze terreinen staan ook niet los van elkaar. Zo zullen nieuwe mogelijkheden in de preventie van aangeboren afwijkingen ingebed moeten zijn in de maatschappelijke discussie daarover.

8. Erratum bij: Integrale geboortezorg – Samen bevalt goed

   H. I. J. Wildschut, C. J. M. de Groot, R. J. H. Galjaard, G. de Wert

9. Nawerk