Skip to main content
main-content
Top

Over dit boek

Het Informatorium voor voeding en diëtetiek is een systematisch naslagwerk meet alles wat men moet weten op het gebied van voeding en diëtetiek. Dit standaardwerk voor iedere diëtist is online toegankelijk gemaakt via een geavanceerd zoeksysteem, waardoor men altijd snel en efficiënt antwoorden op vragen vindt over voeding en diëtetiek.

Inhoudsopgave

Voorwerk

1. Methodisch handelen

Samenvatting
In de diëtistische zorgverlening staat het methodisch handelen centraal. Methodisch handelen betekent dat de diëtist doelgericht, bewust, systematisch en procesmatig werkt. Dit proces omvat zes stappen: aanmelding, diëtistisch onderzoek, diëtistische diagnose, behandelplan/behandeling, evaluatie en afsluiting. Een belangrijke schakel hierin is de diëtistische diagnose, het beroepsspecifieke oordeel van de diëtist over het gezondheidsprofiel van de cliënt. De diëtistische diagnose beschrijft (problemen in) het functioneren van de cliënt, waarbij de problemen op voedingsgebied, gerelateerd aan de van invloed zijnde medische, externe en persoonlijke factoren, centraal staan. Klinisch redeneren is een belangrijke vaardigheid bij het formuleren van de diëtistische diagnose. De diëtistische diagnose vormt de basis voor het opstellen van het behandelplan, inclusief de SMART beschreven dieetbehandeldoelen. Voor de vastlegging van het diëtistische zorgproces zijn de richtlijnen Probleem geOriënteerde Registratie (POR) en de Classificaties en Codelijsten voor de Diëtetiek van belang; deze worden in hoofdstuk 62 (Eenduidig taalgebruik, Visser) besproken. Voor het vaststellen van de effectiviteit van het diëtistisch handelen is het gebruik van meetinstrumenten belangrijk; deze worden beschreven in hoofdstuk 63 (Meetinstrumenten, Heerkens).
S. Runia, W.K. Visser, J. Tiebie, Y.F. Heerkens

2. Eenduidig taalgebruik bij het diagnostisch en therapeutisch handelen van de diëtist

Samenvatting
Ter verbetering van de communicatie, het verhogen van de transparantie van het methodisch handelen van diëtisten en als hulp bij het in kaart brengen van de effectiviteit van diëtistische zorg is het belangrijk om de gegevens uit het diëtistische zorgproces eenduidig vast te leggen. Deze eenduidigheid is te realiseren met de richtlijnen Probleem geOriënteerde Registratie (POR) en de Classificaties en Codelijsten voor de Diëtetiek. In dit hoofdstuk worden de achtergronden en toepassingsmogelijkheden van de classificaties en codelijsten beschreven en worden voorbeelden van toepassing van ICF-diëtetiek bij diëtetiek-verslaglegging in het elektronisch patiëntendossier gegeven.
W.K. Visser, S. Runia, J. Tiebie, Y.F. Heerkens

3. Meetinstrumenten voor de diëtetiek

Samenvatting
Het gebruik van meetinstrumenten is belangrijk om de effectiviteit van het diëtistisch handelen inzichtelijk te maken. Wat is de gezondheidssituatie van de cliënt bij de start van het diëtistisch zorgproces en zijn de geformuleerde behandeldoelen gerealiseerd? Het stappenplan dat in dit hoofdstuk wordt beschreven bestaat uit tien stappen die als leidraad worden gebruikt om te komen tot de keuze van het beste meetinstrument. Na de selectie volgt de implementatie van het meetinstrument in de dagelijkse praktijk, waarbij veelal een aantal zaken in het kwaliteitssysteem vastgelegd moet worden. Indien er geen objectief meetinstrument en geen algemeen geaccepteerde normwaarden beschikbaar zijn, is de diëtist aangewezen op eigen subjectieve (persoonsafhankelijke) waarnemingen; een professioneel oordeel van de diëtist.
Y.F. Heerkens, W.K. Visser, J. Tiebie, S. Runia

4. Diabetes mellitus en zwangerschap

Samenvatting
Diabetes mellitus en diabetes gravidarum vergroten de kans op complicaties tijdens de zwangerschap. Bij diabetes type 1 en type 2 is de kans op complicaties bij moeder en kind afhankelijk van de diabetesinstelling en de van tevoren aanwezige complicaties bij de moeder. Het risico hangt onder andere samen met de bloedglucoseregulatie rond de conceptie. Bij normoglykemie in deze periode is de kans op een aangeboren afwijking kleiner, maar nog altijd groter dan bij vrouwen zonder diabetes.
Het belangrijkste doel van de behandeling voor en tijdens de zwangerschap is het normaliseren van de bloedglucosewaarden. Voor een optimaal resultaat van hun behandeling is het noodzakelijk dat zowel zwangere vrouwen met diabetes mellitus als vrouwen met diabetes gravidarum goede voorlichting krijgen en de adviezen kunnen integreren in hun dagelijks leven. De diëtist speelt hierbij een belangrijke rol. Educatie en zelfcontrole van de bloedglucosewaarden vormen een belangrijk onderdeel van de multidisciplinaire behandeling.
M.G.J. Reijnders-Klink, D.M. Eijpe

5. Koolhydraten

Samenvatting
In dit hoofdstuk worden de koolhydraten (inclusief voedingsvezel) besproken, een van de macrovoedingsstoffen. Vooral aspecten die voor diëtisten en voedingsdeskundigen relevant zijn, komen aan de orde. Koolhydraten worden onderverdeeld in drie hoofdgroepen: mono- en disachariden, oligosachariden en polysachariden. Van deze hoofdgroepen worden de chemische structuur, de functie in het menselijk lichaam en de bronnen besproken. Vervolgens wordt ingegaan op de koolhydraatvertering in de dunne darm en de factoren die daarop van invloed zijn. Daarna komen de metabole processen aan de orde die plaatsvinden na intestinale absorptie van monosachariden. Verder wordt stilgestaan bij de fermentatie van koolhydraten in de dikke darm en de metabole effecten hiervan. Tot slot wordt ingegaan op de aanbevolen hoeveelheden en de huidige inname van koolhydraten volgens de meest recente voedselconsumptiepeiling.
M. G. Priebe, R. E. Hagedoorn, S. Tabak, R. J. Vonk

6. Voeding bij de ziekte van Parkinson

Samenvatting
De ziekte van Parkinson is een ziekte van de hersenen. De ziekte is chronisch, progressief en invaliderend. Vooral oudere mensen worden erdoor getroffen. De therapie bestaat uit een medicamenteuze en een niet-medicamenteuze component. Bij de behandeling zijn verschillende disciplines betrokken. Door zowel de ziekte zelf als door de medicamenteuze therapie kunnen (voedings)problemen, zoals obstipatie, kauw- en slikstoornissen en onder- en overgewicht, optreden. Tevens kan door invloed van de voeding de werkzaamheid van het medicijn levodopa verminderen.
H.C. Dicke
Meer informatie