Skip to main content
main-content
Top

Over dit boek

Het Informatorium voor voeding en diëtetiek is een systematisch naslagwerk met alles wat men moet weten op het gebied van voeding en diëtetiek. Dit standaardwerk voor iedere diëtist is online toegankelijk gemaakt via een geavanceerd zoeksysteem, waardoor men altijd snel en efficiënt antwoorden op vragen vindt over voeding en diëtetiek.

Inhoudsopgave

Voorwerk

1. Voeding en gezondheidseconomie

December 2018
Gezondheidseconomie (health economics) is een deeldiscipline van het vakgebied economie en is ook steeds vaker onderdeel van maatschappelijke geneeskunde (public health). Om de gezondheidszorg te kunnen blijven betalen, zullen er keuzes gemaakt moeten worden op beleidsniveau. Het is daarom van groot belang de economische meerwaarde van interventies, maar ook van disciplines aan te tonen. Kosteneffectiviteitgegevens zijn hiervoor te gebruiken. Om een serieuze speler te zijn in dit tijdperk van concurrerende financiering binnen de gezondheidszorg, zal ook de diëtist zijn/haar economische meerwaarde moeten aantonen. Niet alleen op macroniveau (overheid), maar ook op mesoniveau (instellingen) en microniveau (spreekkamer).
K. Freijer

2. Oliën en vetten

December 2018
Oliën en vetten nemen in onze voeding een belangrijke plaats in. Ze zijn van belang voor een optimale gezondheid en passen in een gezonde leefstijl. Oliën en vetten zijn van natuurlijke oorsprong, van plantaardige of van dierlijke oorsprong. Als je de productgroep oliën en vetten beschouwt, dan zijn vetten in de voeding vrijwel altijd van plantaardige oorsprong. Dit geldt vanzelfsprekend niet als je de productgroepen vlees en zuivel erbij in beschouwing neemt. Oliën en vetten worden als smeer- en bereidingsvetten gebruikt, maar worden ook verwerkt in veel levensmiddelen. Ze zijn belangrijk voor de smaak en structuur van veel voedingsmiddelen. Onderling verschillen de plantaardige (en dierlijke) oliën en vetten in de vetzuursamenstelling. Voor de toepassing van een olie of vetsoort is het van belang deze verschillen goed te kennen, want ze zijn van invloed op zowel de gezondheidseffecten in het lichaam als op de functies van vetten in het levensmiddel. Van de plantaardige oliën zijn sojaolie, palmolie, raapolie en zonnebloemolie de meest gebruikte in voedingsmiddelen. Innovaties in oliën- en vettenproducten zijn erop gericht voedingsmiddelen te produceren die het leveren van een bijdrage aan de gezondheid combineren met een goede smaak, structuur en houdbaarheid.
N. C. Vervaet

3. Ondervoeding bij kinderen

December 2018
In dit hoofdstuk worden de oorzaken en gevolgen van ondervoeding bij kinderen besproken. Hierbij wordt uitgegaan van ondervoeding als gevolg van ziekte, ook wel klinische depletie genoemd. In de afgelopen jaren is steeds duidelijker geworden dat een tijdige interventie belangrijk is om de gevolgen van ondervoeding te beperken of voorkomen. Vroegtijdig signaleren met behulp van een gevalideerd screeningsinstrument moet dit mogelijk maken. Het bepalen van de voedingsbehoefte en adviezen over de behandeling worden ook in dit hoofdstuk besproken.
J. H. M. Spanjers, M. Sigmond

4. Vergoedingsregelingen voor dieetkosten

December 2018
De extra kosten voor het volgen van een dieet kunnen hoog zijn, zeker als gebruik moet worden gemaakt van dieetpreparaten. In veel gevallen is er een vergoeding of tegemoetkoming van de gemaakte kosten mogelijk. Ziektekostenverzekeraars vergoeden vanuit de basisverzekering volgens de Zorgverzekeringswet de kosten voor een consult bij een diëtist tot drie behandeluren en ook de kosten van dieetpreparaten bij specifieke indicaties. Via een aanvullende verzekering is er eventueel recht op extra vergoeding. Voor de meerkosten van een dieet is fiscale aftrek via de inkomstenbelasting mogelijk, maar hiervoor gelden beperkende voorwaarden en regelingen. Huishoudens met een laag inkomen kunnen een tegemoetkoming in de kosten aanvragen bij de Gemeentelijke sociale dienst. Iedere gemeente is echter vrij hierin eigen procedures te hanteren. Aangezien de regelgeving voor dieetkostenvergoeding regelmatig verandert, is het belangrijk de ontwikkelingen te blijven volgen.
J. J. van Duinen, A. W. J. Rijkers

5. Voeding bij intensieve sportbeoefening

December 2018
Voeding is een belangrijke factor die het prestatievermogen van een sporter kan beïnvloeden. Gezien het hoge energiegebruik van een actieve sporter is het belangrijk dat zijn energie-inname gelijke tred houdt met zijn energiegebruik. Behalve aan de hoeveelheid voeding die geconsumeerd moet worden, dient ook aandacht besteed te worden aan de samenstelling. Een juiste verhouding tussen vetten, koolhydraten en eiwitten in de voeding is noodzakelijk. Om prestaties te optimaliseren bestaan gerichte adviezen voor een optimale voeding vóór, tijdens en na inspanning. De kwaliteit van de voeding is eveneens van groot belang, waarbij een adequate aanvoer van vitaminen en mineralen de aandacht behoeft. De vraag of een sporter een verhoogde behoefte heeft aan vitaminen en mineralen is onderwerp van discussie. Aan sommige voedingsstoffen worden – te pas en te onpas – prestatiebevorderende effecten toegeschreven.
L. J. C. van Loon, J. Trommelen, A. M. J. van Erp-Baart, W. H. M. Saris

6. Voeding en mond- en tandziekten

December 2018
Voeding heeft diverse relaties met mond- en tandziekten. Een goede mondgezondheid is belangrijk voor adequate voedselinname en voeding kan de mondgezondheid beïnvloeden. Voor de mondgezondheid is het consumptiepatroon (maximaal zeven eet-/drinkmomenten per dag) belangrijk in het voorkomen van gebitsschade. Aanvullende voedingsadviezen kunnen (verdere) schade beperken of voorkomen. Vaak voorkomende ziekten van de mond en het gebit zijn tandcariës (tandbederf), tanderosie (oplossen van tandglazuur) en parodontale aandoeningen – al dan niet in combinatie met ziektebeelden. Voeding heeft een duidelijke invloed op het ontstaan van tandcariës en tanderosie en heeft invloed op diverse ziektegerelateerde mond- en gebitsproblemen.
E. H. van der Molen
Meer informatie