Skip to main content
main-content
Top

Over dit boek

Goede hygiëne en aandacht voor infectiepreventie zijn een vereiste voor elke tandartspraktijk. Tandartsassistentes dienen consequent alle maatregelen voor een optimale praktijkhygiëne te treffen. Daarvoor is het belangrijk dat zij beschikken over voldoende basiskennis over infectiebronnen, besmettingsroutes en de effecten van een infectie op het lichaam in het algemeen. 

Infectiepreventie van A tot Z biedt deze kennis. Het boek bestaat uit zes hoofdstukken. Hoofdstuk 1 beschrijft de algemene infectieleer voor de tandartsassistente. In hoofdstuk 2 komen verschillende infectieziekten aan bod die in de tandheelkundige setting een rol kunnen spelen. Hoofdstuk 3 is een toelichting op de Richtlijn Infectiepreventie in de tandheelkundige praktijk, opgesteld door de Werkgroep Infectiepreventie (WIP). In hoofdstuk 4 staat de praktische infectiepreventie aan de stoel centraal, van voorbereiding tot en met reiniging en desinfectie na de behandeling. Vervolgens wordt in hoofdstuk 5 stilgestaan bij reconditionering van instrumenten en het onderhoud van de daarbij gebruikte apparaten. Ten slotte wordt in hoofdstuk 6 een verzameling relevante onderwerpen afzonderlijk uitgediept.

Infectiepreventie van A tot Z is gericht op de praktijk en biedt de stof helder en overzichtelijk aan. Begrippen en praktijksituaties zijn gemakkelijk te herkennen en snel op te zoeken. De blauwe vaktermen in de leerstof vallen meteen op. Aan het eind van het hoofdstuk staan de begrippen en hun toelichting in een overzichtelijke woordenlijst. Belangrijke zaken zijn duidelijk weergegeven in aparte kaders. Verdiepingsstof wordt in tekst met blauwe letters weergegeven. Fotoseries in reportagevorm geven de klinische patiëntbehandelingen stap voor stap weer.

Infectiepreventie van A tot Z maakt deel uit van de Standby praktijkreeks. Het boek is bedoeld als leerboek voor tandartsassistentes in opleiding. Herintredende tandartsassistentes kunnen het als opfrisboek gebruiken. Voor assistentes die al in de praktijk werkzaam zijn, is het een uitstekend naslagwerk.

Inhoudsopgave

Voorwerk

1. Algemene infectieleer

Casus
In 1846 werd in Londen de eerste operatie onder ‘narcose’ uitgevoerd met behulp van inhalatie van ether. De (heup)operatie zou worden uitgevoerd door de beroemde chirurg Liston en belangstellende studenten mochten de operatie bijwonen. Onder hen bevond zich de 19-jarige Joseph Lister die eigenlijk letteren studeerde, maar die in zijn vrije tijd vaak in de medische faculteit te vinden was.
Nadat de narcose was toegediend, betrad de chirurg de zaal. Hij droeg een vuile jas met een (zeer) vuil schort eroverheen. De jonge Lister gruwde ervan. De chirurg deed zorgvuldig zijn werk omdat hij meer tijd kon nemen dan wanneer de patiënt niet verdoofd was geweest. De operatie slaagde uitstekend en de patiënt had zowaar niets gevoeld. Triomfantelijk nam de chirurg afscheid en de patiënt werd naar de (overvolle en vieze) patiëntenzaal teruggebracht.
Na enkele weken overleed de patiënt helaas aan een ernstige wondinfectie…
D. M. Voet

2. Infectieziekten in de tandarts - praktijk

Casus
De heer Van Dam is nog wel erg verkouden, maar wil toch zijn behandelafspraak bij de tandarts nakomen omdat het anders weer enkele weken duurt voordat hij aan de beurt is. De behandeling moet gelukkig maar tweemaal worden onderbroken vanwege een korte hoestbui en verder is er geen hinder, noch voor het team, noch voor de heer Van Dam.
Enkele dagen later klaagt de tandartsassistente over keelpijn en zij voelt zich niet fit. Met extra vitamine C, paracetamol en door vroeg naar bed te gaan, kan ze gelukkig ‘normaal’ door blijven werken. Een week later is ze weer opgeknapt en voelt zich weer de oude.
Het is de vraag of de assistente de ziekteverschijnselen in verband heeft gebracht met een mogelijke besmetting via de aërosol tijdens de behandeling van de heer Van Dam… Het ‘heerst’ toch immers? Met andere woorden: er is toch geen ontkomen aan? Of wel?
D. M. Voet

3. Zicht op de Richtlijn Infectiepreventie in de tandheelkundige praktijk (wip 2007)

Casus
Mariska heeft een controle afspraak bij de tandarts. Bij binnenkomst in de praktijk vraagt de balieassistente of er nog medische bijzonderheden zijn geweest in het afgelopen jaar. Mariska aarzelt en zegt dat ze dat straks liever met de tandarts bespreekt. Wanneer ze de tandarts vertelt dat ze hiv-seropositief is, besluit de tandarts om nu gewoon de controle te doen en het verwijderen van tandsteen plus een eventuele behandeling op een ander tijdstip te laten plaatsvinden. Tandsteen verwijderen moet dan volledig met handinstrumenten gedaan worden. Prepareren en restaureren worden geheel onder cofferdam gedaan. Deze maatregelen zorgen ervoor dat de aërosol niet besmet raakt met het hiv-virus.
Door de goede hygiënemaatregelen die voor elke volgende patiënt worden uitgevoerd is het niet nodig om Mariska aan het eind van de dag te behandelen en kan ze op een willekeurig moment een afspraak krijgen.
D. M. Voet

4. Praktische infectiepreventie aan de stoel

Casus
De heer Hendriksen heeft een afspraak voor twee vullingen en extractie van de 16. Tijdens het inwerken van de verdoving vraagt hij zich hardop af hoe een patiënt eigenlijk kan weten dat alles schoon is gemaakt voordat hij wordt behandeld.
De assistente vertelt dat er veel werk verzet wordt tussen de patiëntenbehandelingen door om ervoor te zorgen dat inderdaad alles schoon is. Het is echter helaas niet te zien of iets al dan niet gedesinfecteerd is. Ze legt uit dat zij daarvoor een vaste routine hebben met daarbij een soort codes om te weten of iets schoon is of niet. Als voorbeeld noemt ze het snoer van de uithardingslamp dat na gebruik altijd naar beneden hangt. Na desinfectie van het apparaat wordt het snoer op het werkblad gelegd, vlak langs de lamp. Iedereen in de praktijk weet dan dat de lamp schoon is.
Alle instrumenten van de tray, inclusief hand- en hoekstukken, worden per patiënt schoon gepakt. Om dat duidelijk te laten zien, worden de hoekstukken pas aangekoppeld als de patiënt in de stoel zit en voordat hij de stoel verlaat wordt alles afgekoppeld. De tray gaat dan in zijn geheel naar achteren om de spullen te reinigen, te desinfecteren en indien nodig te steriliseren. De tangen die nodig zijn voor het trekken van zijn kies liggen schoonverpakt op het werkblad klaar. Ze hoeven niet per se verpakt te worden, maar op de patiënt maakt het een prettige indruk als dat wel gebeurt. Op het moment dat ze nodig zijn, worden ze uit de verpakking gehaald. Dan weet de patiënt zeker dat ook de tangen schoon zijn…
Tevreden over zoveel aandacht en uitleg geeft de heer Hendriksen zich vervolgens over aan de tandarts voor de afgesproken behandeling.
D. M. Voet

5. Nazorg en onderhoud

Casus
In een solopraktijk met drie behandelkamers werken in totaal vijf tandarts-assistentes. Ze vormen een hecht team en zijn altijd bereid voor elkaar in te springen als een van hen een vrije dag wil. Onderling worden dan dagen geruild zodat de tandarts er geen hinder van ondervindt en de praktijk ongestoord kan doordraaien.
Gistermiddag was er door twee assistentes geruild. De parttimeassistente, die normaalgesproken alleen ‘s morgens werkt, had de middag erbij gepakt. In ruil daarvoor heeft ze volgende week een ochtend vrij.
Aan het eind van de middag was het ineens nog erg druk. Er was een meisje van 8 jaar dat haar voortanden flink had beschadigd bij een valpartij in het speeltuintje in de buurt. Gelukkig kon het team al met al nog redelijk op tijd naar huis.
Helaas moesten ze vandaag beginnen zonder voldoende schoon instrumentarium omdat de thermodesinfector niet aangezet was…
D. M. Voet

6. Capita selecta

Abstract
Een manier om het immuunsysteem van het lichaam te confronteren met een bepaalde ziekteverwekker is de kunstmatige actieve immunisatie, beter bekend als vaccinatie. Op die manier kan het lichaam beschermd worden tegen een ziekte zonder dat deze wordt doorgemaakt. In de tandartspraktijk moeten enkele vaccins onder de aandacht van (toekomstige) werknemers worden gebracht.
D. M. Voet

Nawerk

Meer informatie