17. Impulsbeheersingsstoornissen en gedragsstoornissen

Bij sommigen faalt de bewuste beheersing van hun impulsen en overheerst een bepaalde drang. Dat kan leiden tot kleptomanie, pyromanie en de periodiek explosieve stoornis. Deze impulsbeheersingsstoornissen zijn vrij zeldzaam, maar kunnen aanzienlijke sociale en maatschappelijke problemen veroorzaken.

Mensen met kleptomanie kunnen moeilijk weerstand bieden aan de drang tot stelen, zonder overigens belang te hechten aan de gestolen spullen. Pyromanie is de onweerstaanbare drang tot brandstichten. Bij de periodiek explosieve stoornis gaat het om onverwachte woede-uitbarstingen. Veel impulsbeheersingsstoornissen worden behandeld met cognitieve gedragstherapie en zijn vooral gericht op het vergroten van zelfcontrole.

Tot de gedragsstoornissen (of gedragsproblemen) behoort de normoverschrijdend-gedragsstoornis (CD). De stoornis komt vooral bij jongens voor en velen van hen begeven zich op het criminele pad. Zij hebben geen enkel respect voor de rechten van anderen en kunnen zich moeilijk verplaatsen in anderen. Een ongunstige gezinssituatie kan bepalend zijn of hun genetische kwetsbaarheid zich ontwikkelt tot deze gedragsstoornis. In plaats van medicatie en een harde aanpak zijn cognitieve gedrags- en systeemtherapie zinvoller.