Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

Gepubliceerd in: Verslaving 4/2017

20-09-2017 | Artikel

IkPas: een definitieve breuk met het verleden?

Auteurs: Mr. dr. Rob H. L. M. Bovens, Drs. Arnout Schuitema, M.Sc. Patty M. Schmidt

Gepubliceerd in: Verslaving | Uitgave 4/2017

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Jaarlijks gaan tijdens de IkPas-actie deelnemers de uitdaging aan om dertig of veertig dagen geen alcohol te drinken. Doel is bewustwording van het eigen alcoholgebruik en het doorbreken van gewoontegedrag. Volgens jaarlijkse effectmetingen hebben deelnemers ook zes maanden na de actie hun alcoholgebruik significant gematigd. Nagegaan is waarom jaarlijks een substantieel aantal deelnemers terugkeert naar de actie en waarin zij verschillen van nieuwkomers. Er is zowel cross-sectioneel (n = 5.265) als longitudinaal onderzoek (n = 371) uitgevoerd bij deelnemers aan IkPas in 2016 en 2017. Deelnemers die de actie minimaal eenmaal succesvol hebben afgerond, drinken gemiddeld minder dan nieuwkomers. Er zijn ook verschillen in motieven om mee te doen. Opvallendste verschillen zijn dat deelnemers die vaker hebben meegedaan meer gericht lijken op gewoontedoorbreking, nee zeggen en fitter worden. Deelnemers die slaagden in de actie en opnieuw meedoen, lijken de actie voornamelijk als (jaarlijkse) reminder te hanteren. Bijzonder is de groep mensen die wel eerder hebben meegedaan, maar de actie niet eerder succesvol hebben afgerond: zij dronken en rookten duidelijk meer dan de andere groepen en scoorden op vele motieven om mee te doen sterker. Aanbevolen wordt om groepen verschillend te benaderen bij de werving voor en ondersteuning tijdens IkPas.

Met onderstaand(e) abonnement(en) heeft u direct toegang:

BSL Psychologie Totaal

Met BSL Psychologie Totaal blijf je als professional steeds op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen binnen jouw vak. Met het online abonnement heb je toegang tot een groot aantal boeken, protocollen, vaktijdschriften en e-learnings op het gebied van psychologie en psychiatrie. Zo kun je op je gemak en wanneer het jou het beste uitkomt verdiepen in jouw vakgebied.

BSL Academy mbo Verzorging en Verpleegkunde

Voetnoten
1
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) neemt ook pas sinds 2016 de drinkfrequentie structureel op in gezondheidsenquêtes.
 
2
Dit is een (voorlopige) eigen keuze van de onderzoekers zolang de discussie hierover nog loopt, in overleg met de campagneleiding van IkPas. De Gezondheidsraad heeft namelijk hierin een strikte opstelling: ieder die meer dan één glas bij een gelegenheid drinkt, ook al is dit maar één dag in de week, voldoet al niet aan de norm die gesteld is. Ook CBS StatLine heeft inmiddels voor deze opstelling gekozen (zie http://​bit.​ly/​tvv4-cbs). Gevolg hiervan is dat bij aanvang van IkPas slechts 9 % van de deelnemers aan deze norm voldoet. Wie bijvoorbeeld in de afgelopen zes maanden eenmaal twee glazen alcohol heeft gedronken, voldoet namelijk al niet aan de norm. De campagneleiding vreest bij een dergelijk strikte (en in de ogen van potentiële deelnemers wellicht als betuttelend ervaren) opstelling een aanmerkelijk lager bereik van IkPas. Bij de resultaten in dit artikel worden beide percentages gepresenteerd.
 
3
Vanwege de omvang is deze tabel niet opgenomen.
 
4
Bij de in 2017 gestarte Belgische actie Tournée Minérale is door de Universiteit van Gent een kleinschalig flankerend onderzoek uitgezet onder de bevolking. De resultaten hiervan zijn nog niet bekend.
 
Literatuur
go back to reference Aartsen, M., Comijs, H., & Tilburg, T. van (2010). Overzichtsstudie ouderen en verslaving. Amsterdam: VU Amsterdam. Aartsen, M., Comijs, H., & Tilburg, T. van (2010). Overzichtsstudie ouderen en verslaving. Amsterdam: VU Amsterdam.
go back to reference Acker, M. B., & Laméris, I. C. (2014). 30 dagen zonder alcohol: makkie of uitdaging? Bussum: GGD Gooi- en Vechtstreek. Acker, M. B., & Laméris, I. C. (2014). 30 dagen zonder alcohol: makkie of uitdaging? Bussum: GGD Gooi- en Vechtstreek.
go back to reference Bovens, R., & Schuitema, A. (2015). Uitkomsten slaaponderzoek IkPas najaar 2015. Zwolle: Windesheim. Bovens, R., & Schuitema, A. (2015). Uitkomsten slaaponderzoek IkPas najaar 2015. Zwolle: Windesheim.
go back to reference Bovens, R., Schuitema, A., Leenen, J., & Planken, M. (2015). IkPas 2015: de resultaten. Zwolle: Windesheim. Bovens, R., Schuitema, A., Leenen, J., & Planken, M. (2015). IkPas 2015: de resultaten. Zwolle: Windesheim.
go back to reference Bovens, R., Schuitema, A., & Schmidt, P. (2016). IkPas 2016: de resultaten. Zwolle: Windesheim. Bovens, R., Schuitema, A., & Schmidt, P. (2016). IkPas 2016: de resultaten. Zwolle: Windesheim.
go back to reference Carifio, J., & Perla, R. (2008). Resolving the 50-year debate around using and misusing Likert scales. Medical Education, 42, 1150–1152. CrossRefPubMed Carifio, J., & Perla, R. (2008). Resolving the 50-year debate around using and misusing Likert scales. Medical Education, 42, 1150–1152. CrossRefPubMed
go back to reference Geels, L. M., Vink, J. M., Beek, J. H. D. A. van, Bartels, M., Willemsen, G., & Boomsma, D. I. (2013). Increases in alcohol consumption in women and elderly groups: Evidence from an epidemiological study. BMC Public Health, 13, 1–13. CrossRef Geels, L. M., Vink, J. M., Beek, J. H. D. A. van, Bartels, M., Willemsen, G., & Boomsma, D. I. (2013). Increases in alcohol consumption in women and elderly groups: Evidence from an epidemiological study. BMC Public Health, 13, 1–13. CrossRef
go back to reference Gezondheidsraad (2015). Richtlijnen goede voeding 2015. Den Haag: Gezondheidsraad. Gezondheidsraad (2015). Richtlijnen goede voeding 2015. Den Haag: Gezondheidsraad.
go back to reference Goede, M. de, Haselkamp, S. van de, & Llapashtica, F. (2013). Het effect van alcoholgebruik op de ervaren slaapkwaliteit. Deventer: Saxion Toegepaste Psychologie. Goede, M. de, Haselkamp, S. van de, & Llapashtica, F. (2013). Het effect van alcoholgebruik op de ervaren slaapkwaliteit. Deventer: Saxion Toegepaste Psychologie.
go back to reference Haselkamp, S. van den, & Meijerink, E. (2014). IkPas. Een maand zonder alcohol. Zwolle: Windesheim. Haselkamp, S. van den, & Meijerink, E. (2014). IkPas. Een maand zonder alcohol. Zwolle: Windesheim.
go back to reference Knott, C. S., Coombs, N., Stamatakis, E., & Biddulph, J. P. (2015). All-cause mortality and the case for age specific alcohol consumption guidelines: Pooled analyses of up to 10 population based cohorts. BMJ, 350, h384. CrossRefPubMedPubMedCentral Knott, C. S., Coombs, N., Stamatakis, E., & Biddulph, J. P. (2015). All-cause mortality and the case for age specific alcohol consumption guidelines: Pooled analyses of up to 10 population based cohorts. BMJ, 350, h384. CrossRefPubMedPubMedCentral
go back to reference Marmot, M. G., Rose, G., Shipley, M. J., & Thomas, B. J. (1981). Alcohol and mortality: A U-shaped curve. Lancet, 8220, 580–583. CrossRef Marmot, M. G., Rose, G., Shipley, M. J., & Thomas, B. J. (1981). Alcohol and mortality: A U-shaped curve. Lancet, 8220, 580–583. CrossRef
go back to reference Rijn, M. J. van (2016). Evaluatie Drank- en horecawet. Den Haag: Ministerie van VWS. Brief 16 december 2016 van staatssecretaris Van Rijn aan voorzitter Tweede Kamer Rijn, M. J. van (2016). Evaluatie Drank- en horecawet. Den Haag: Ministerie van VWS. Brief 16 december 2016 van staatssecretaris Van Rijn aan voorzitter Tweede Kamer
go back to reference Scholten, A., Baerveldt, J., & Hendriks, C. (2012). Babyboom: de kater komt later. Ede: Hogeschool Ede. Afstudeeronderzoek alcoholgebruik onder babyboomers Scholten, A., Baerveldt, J., & Hendriks, C. (2012). Babyboom: de kater komt later. Ede: Hogeschool Ede. Afstudeeronderzoek alcoholgebruik onder babyboomers
go back to reference STAP (2017). Tabel alcoholconsumptie 1960–2015. Utrecht: STAP, Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid. STAP (2017). Tabel alcoholconsumptie 1960–2015. Utrecht: STAP, Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid.
go back to reference Veerbeek, M., Heijkants, C., & Willemse, B. (2017). Alcoholgebruik onder 55-plussers. Utrecht: Trimbos-instituut. Veerbeek, M., Heijkants, C., & Willemse, B. (2017). Alcoholgebruik onder 55-plussers. Utrecht: Trimbos-instituut.
go back to reference Victorian Health Promotion Foundation (2012). Evaluation of the impact of Febfast participation. Reducing harm from alcohol. Carlton South: VivHealth. Victorian Health Promotion Foundation (2012). Evaluation of the impact of Febfast participation. Reducing harm from alcohol. Carlton South: VivHealth.
go back to reference Visser, R. O. de, Robinson, E., & Bond, R. (2016). Voluntary temporary abstinence from alcohol during ‘Dry January’ and subsequent alcohol use. Health Psychology, 35, 281–289. CrossRefPubMed Visser, R. O. de, Robinson, E., & Bond, R. (2016). Voluntary temporary abstinence from alcohol during ‘Dry January’ and subsequent alcohol use. Health Psychology, 35, 281–289. CrossRefPubMed
Metagegevens
Titel
IkPas: een definitieve breuk met het verleden?
Auteurs
Mr. dr. Rob H. L. M. Bovens
Drs. Arnout Schuitema
M.Sc. Patty M. Schmidt
Publicatiedatum
20-09-2017
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Verslaving / Uitgave 4/2017
Print ISSN: 1574-1842
Elektronisch ISSN: 1875-7073
DOI
https://doi.org/10.1007/s12501-017-0134-x