Skip to main content
main-content

28-07-2016 | Huisartsgeneeskunde | Nieuws

Bacteriële infectie zelden oorzaak astma-exacerbatie

Een bacteriële infectie is zelden de oorzaak van een astma-exacerbatie en zou een complicerende factor kunnen zijn die gedurende een exacerbatie optreedt. Op klinische gronden is een onderscheid tussen een ongecompliceerde “virale” exacerbatie en een bacteriële exacerbatie moeilijk met zekerheid te maken.

Huisartsen worden in de dagelijkse praktijk zeer vaak geconfronteerd met patiënten die klagen over hoesten, sputum opgeven, keelpijn of rhinitisklachten, al of niet met koorts. De benaming van de achtergrond van deze fenomenen is voornamelijk afhankelijk van de definiëring. De NHG-standaard definieert astma als een ziektebeeld met wisselende kortademigheid, vaak gepaard gaand met hoesten en sputum opgeven. De definitie van een exacerbatie is veel moeilijker, omdat dit fenomeen zelden nader wordt gedefinieerd in standaarden. De meest voorkomende definiëring is een verergering van klachten, zoals kortademigheid en hoesten gedurende meer dan 24 of 48 uur.

Exacerbatie

Met behulp van de virusspecifieke polymerase-chain-reactie (PCR-bepalingen) is duidelijk geworden dat exacerbaties van astma bij kinderen in meer dan 80% van de gevallen gepaard gaat met een virale luchtweginfectie. Studies over het voorkomen van virale infecties bij exacerbaties van astma of COPD bij volwassen patiënten zijn nog gaande. Voorlopige gegevens wijzen in dezelfde richting. Een onderzoek van Sachs bij volwassen patiënten met astma of COPD naar de oorzaak en behandeling van exacerbaties, laat zien dat exacerbaties zelden gepaard gaan met bacteriële infecties. In overeenstemming hiermee is dat het toedienen van antibiotica aan deze patiënten bij exacerbaties geen effect heeft.

Behandeling

In principe is een exacerbatie bij patiënten met milde tot matig ernstig astma self-limiting, net als de virale infectie die daaraan waarschijnlijk ten grondslag ligt. Behandeling is gericht op de vermindering van de klachten, zoals benauwdheid en hoesten, door bestrijding van slijmvlieszwelling en sputumproductie. Dit lukt het beste door middel van anti-inflammatoire therapie, zoals het gebruik van corticosteroïden.
Als gevolg van, of simpelweg tijdens de exacerbatie, zou een bacteriële infectie het beloop echter kunnen compliceren.

De klinische ervaring leert dat de belangrijkste tekenen daarvan zijn:

  • het ernstiger ziek zijn of worden van de patiënt;
  • de koorts;
  • bij auscultatie: links-rechts verschillen.

Groen sputum is geen teken van een bacteriële infectie. Een duidelijke relatie tussen verergering van het ziektebeeld en een bacteriële infectie is alleen retrospectief door middel van kweek aan te tonen. Waarschijnlijk wordt een bacteriële infectie veel vaker verondersteld aanwezig te zijn dan dat deze kan worden aangetoond. Voor een bacteriële infectie pleiten ernstig ziek zijn, tachypnoe en een links-rechts verschil bij auscultatie.

Bron Vademecum voor de huisarts

Tip

Aanbevolen door de auteur(s)

2013 | Boek

Het allergie formularium

Een praktische leidraad

Het allergie formularium is een praktische leidraad in zakformaat voor de huisarts waarin het diagnostisch en therapeutisch handelen m.b.t. allergieën overzichtelijk worden weergegeven; beknopt en praktijkgericht inclusief handig overzicht van releva

Astma en beperken van astmaexacerbaties, drs. N.W.P. Rutjes e.a., uit het Kinderallergie Formularium

Aanbevolen door de auteur(s)

01-04-2015 | Journaal | Uitgave 2/2015

Ernstig astma en astmamedicatie

Wereldwijd hebben meer dan 300 miljoen mensen astma. Ongeveer 10 tot 15% heeft ernstig astma: persisterend astma dat onvoldoende reageert op de beschikbare medicatie. Nieuwe medicatie is nodig om ernstig astma onder controle te krijgen.


Onze productaanbevelingen

BSL Huisarts Totaal

Met BSL Huisarts Totaal bouwt u efficiënt aan uw vakkennis. U krijgt digitale toegang tot boeken, veelgestelde vragen, casuïstiek en zes vaktijdschriften voor huisartsen. Daarnaast vindt u praktijkgerichte nascholing: geaccrediteerde e-learnings, web-tv’s en toetsen. Alles om u nóg beter te maken in uw vak.