Skip to main content
main-content
Top

24-01-2014 | Nieuws

'Prominente rol huisarts bij aanpak obesitas'

De beste aanpak van obesitas in de strijd tegen diabetes is een collectieve aanpak, waarin de huisarts een prominente rol speelt. Dat zei Martijn Katan, hoogleraar voedingsleer aan de VU in Amsterdam gisteren tijdens de Evert van Ballegooie Lezing in Zwolle.

Katan noemde obesitas ‘de cholera van de 21e eeuw’ en een gevaar voor diabetes. Hij gaf een overzicht van voedingsmiddelen die meewerken aan een ongezond gewicht, maar concludeerde dat mensen eigenlijk alleen dik worden van ‘lekker eten’. Verder benadrukte hij dat afvallen en bewegen de beste middelen zijn in de strijd tegen diabetes type 2, zowel op het gebied van preventie als op het gebied van behandeling.  

Collectieve aanpak

Katan wees er verder op dat de individuele aanpak van obesitas eigenlijk niet goed helpt. “Zoals we weten heeft extreem afvallen slechts een tijdelijk effect. Terwijl het erom gaat dat er geleidelijk een blijvend resultaat is.” Hij noemde in dit verband het voorbeeld in de twee dorpjes in het noorden van Frankrijk, Fleurbaix en Laventie, waar de Universiteit van Lille een collectief overgewichtpreventieprogramma voor kinderen uittestte. Daar werd een gezonde manier van eten in alle geledingen van de samenleving doorgevoerd. Iedereen in de dorpen deed er aan mee, inclusief de restauranthouders en winkeliers. Het programma werd epode genoemd, een acroniem van Ensemble Prévenons l’Obésité des Enfants (laten we samen overgewicht bij kinderen aanpakken).

Succesvol 

Door de gehele samenleving hierbij te betrekken en naast individuele gedragsverandering ook aandacht te schenken aan de sociale en fysieke omgeving, was de epodemethode succesvol. De prevalentie van overgewicht bij alle kinderen in Fleurbaix en Laventie was gedaald tot 8,8 procent, terwijl in de omliggende dorpen, in lijn met de nationale trend, het percentage kinderen met overgewicht was gestegen tot 17,8. Katan benadrukte dat deze aanpak gebaar is bij een lokale projectmanager die wordt ondersteund door een lokaal team, waarin een huisarts of jeugdarts met expertise op het terrein van obesitas een centrale rol heeft in de implementatie en organisatie van het epode-programma. "Deze huisarts of jeugdarts is een expert op het gebied van het ontstaan, de risicofactoren, de preventie en de behandeling van overgewicht en obesitas. Daarnaast maakt hij deel uit van een gemeentelijk en/of regionaal netwerk waardoor hij andere gezondheidszorgprofessionals, zoals andere huisartsen, schoolartsen, diëtisten en fysiotherapeuten, kan informeren over de implementatie van de epode-aanpak en de preventie van overgewicht in de gemeente." 

Medici kunnen weerstand overwinnen

Het succes van epode heeft in Nederland bijgedragen aan de introductie van het gemeentebrede gezondheidsbevorderende programma Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG). Toch moet er in Nederland nog heel veel gebeuren om tot de collectieve aanpak over te gaan. Katan: "Er is behalve veel enthousiasme ook veel weerstand van ouders, bedrijven en overheid. Immers, mensen willen in hun auto blijven rijden en bedrijven willen hun voedingsmiddelen blijven verkopen. Maar het zijn de medici die het gezag en de kennis hebben om die weerstand te overwinnen.”

De lezing is een eerbetoon aan wijlen Evert van Ballegooie, één van de oud-internisten van Isala in Zwolle. Het was de derde keer dat de lezing werd gehouden.

Lees verder:

Gewichtsverlies bij type 2-diabeten, wat levert het eigenlijk op? uit Huisarts en Wetenschap 12-2013

ChecKid  een monitoringinstrument voor overgewicht en eet- en beweeggedrag bij 4- tot 13-jarigen in Zwolle uit het Jaarboek Fysiotherapie Kinesitherapie 2012 (Bohn Stafleu van Loghum)

'Dagelijks limonade maakt kleuters dik’ (Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde 2013;157:C1874)

 

Auteur(s): Adri van Beelen

Onze productaanbevelingen

BSL Huisarts Totaal

Met BSL Huisarts Totaal bouwt u efficiënt aan uw vakkennis. U krijgt digitale toegang tot boeken, veelgestelde vragen, casuïstiek en zes vaktijdschriften voor huisartsen. Daarnaast vindt u praktijkgerichte nascholing: geaccrediteerde e-learnings, web-tv’s en toetsen. Alles om u nóg beter te maken in uw vak.