Skip to main content
main-content
Top

28-09-2015 | Nieuws

Q & A

Hoe stel ik als huisarts de diagnose dementie?

Regelmatig krijgt de huisarts patiënten of hun familieleden op het spreekuur met klachten over het geheugen en de angst voor dementie. Hoe kan de huisarts dementie vaststellen of uitsluiten? Huisarts Elvira Schouten geeft antwoord.


De NHG-Standaard Dementie geeft een goed stappenplan om de diagnostiek van geheugenklachten rond te krijgen. Daarbij is het onmisbaar om naast een gedetailleerde autoanamnese ook een heteroanamnese af te nemen bij de mantelzorger of naaste familieleden. Een goede hulp daarbij is ook de OLD: de Observatie Lijst vroege symptomen van Dementie en de IQCODE-N: verkorte informant vragenlijst over cognitieve achteruitgang bij ouderen. Deze vragenlijsten zijn te vinden op de website van het NHG ( NHG.org). Het verdient voorkeur om de mantelzorger alleen te spreken zodat er vrijuit gesproken kan worden.

Apraxie

Als er aanwijzingen zijn in de ( hetero)anamnese voor dementie, namelijk geheugenklachten, problemen met op woorden komen of iets uitleggen (afasie), gebruik van voorwerpen (apraxie), herkennen (agnosie) of plannen/organiseren en ingewikkelder handelingen, zoals financiën, medicatie of boodschappen doen (uitvoerende functies) met daarbij negatieve invloed op werk, hobby’s, sociale contacten, dan is het zaak om behandelbare oorzaken van deze klachten uit te sluiten. Dit kan men doen door een gedegen lichamelijk onderzoek, inclusief neurologisch onderzoek en aanvullend labonderzoek ( Hb, BSE, glucose, TSH en kreatinine. Op indicatie: natrium en kalium (diuretica, braken/diarree), vitamine B1, B6 (onvolwaardig dieet, alcoholabusus), vitamine B12 en foliumzuur (anemie, paresthesieën, ataxie) en urine op infectie (delier).Daarnaast moet er een MMSE en een kloktekentest afgenomen worden. Daarna wordt de balans opgemaakt.

Kenmerken

De diagnose dementie kan gesteld worden bij aanwezigheid van de volgende drie kenmerken:

  1. geheugenstoornis, én
  2. één of meer andere cognitieve stoornissen (afasie, apraxie, agnosie, stoornis in de uitvoerende functies, zie tekst standaard), én
  3. een duidelijk negatieve invloed op het dagelijks functioneren.

Casemanager

Als de diagnose gesteld wordt, is het belangrijk dit expliciet te bespreken met de patiënt en diens familie. Er moet aandacht zijn voor psychosociale begeleiding van de patiënt en zijn naasten. Een casemanager dementie kan hierin een belangrijke rol spelen. Ook is het belangrijk om te praten over voorzorgen die genomen moeten worden, zoals melding bij het CBR om te kijken of iemand nog in staat is om te rijden, het bespreken van financiële en juridische gevolgen en het opstellen van een wilsbeschikking. Een zorgbehandelplan kan hierbij houvast bieden. Houdt regelmatig contact met de patiënt en zijn familie om het beloop te volgen. Als de patiënt jonger is dan 65 jaar of de diagnose onduidelijk blijft is het zinvol om te verwijzen naar de geriater.

Auteur: Elvira Schouten-Oerlemans, kaderhuisarts ouderengeneeskunde

Tips

Onze productaanbevelingen

BSL Huisarts Totaal

Met BSL Huisarts Totaal bouwt u efficiënt aan uw vakkennis. U krijgt digitale toegang tot boeken, veelgestelde vragen, casuïstiek en zes vaktijdschriften voor huisartsen. Daarnaast vindt u praktijkgerichte nascholing: geaccrediteerde e-learnings, web-tv’s en toetsen. Alles om u nóg beter te maken in uw vak.

Beeldrechten