Het Japanse schema

Een belangrijk schema in de Japanse samenleving is een streven naar harmonie van de groep. Empathie, compliance en conformeren zijn van groot belang, want conflict in de groep moet vermeden worden. Wie zich in Japan verdiept zal ongetwijfeld op een bepaald moment horen van honne en tatemae, concepten die -volgens sommigenspecifiek zijn voor de Japanse cultuur. Bij een zoektocht naar de exacte betekenis van beide begrippen kwam ik nogal wat uiteenlopende beschrijvingen tegen, maar mijn inziens komt het grofweg neer op het volgende. Honne is het uiten van je echte gedachten en gevoelens. Iets wat je normaliter in Japan alleen doet in je ingroup, c.q. je familie en allerbeste vrienden. (Maar, als je bezopen bent mag je ook eerlijk zijn tegen je collega’s en superieuren zonder dat dit de dag erna consequenties heeft!) Tatemae representeert -kort door de bocht geformuleerd- de façade, gekenmerkt door diplomatieke of vage taal en ontwijkend gedrag.