Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

Gepubliceerd in: Huisarts en wetenschap 11/2005

01-11-2005 | Onderzoek

Het eerste jaar na de diagnose: psychologische gevolgen van screening naar diabetes

Auteurs: Marcel Adriaanse, prof.dr. Wim Stalman, prof.dr. Frank Snoek

Gepubliceerd in: Huisarts en wetenschap | Uitgave 11/2005

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Adriaanse MC, Stalman W, Snoek FJ. Het eerste jaar na de diagnose: psychologische gevolgen van screening naar diabetes. Huisarts Wet 2005;48(11):548-51.
Tot voor kort was er weinig bekend over de psychologische gevolgen van screening op type-2-diabetes. Recent onderzoek bij deelnemers aan de Hoorn Screening Studie geeft inzicht in de risico-inschatting, het emotioneel welbevinden, de ervaren gezondheid en de last van diabetesgerelateerde klachten.
De diabetespatiënten die door de screening werden ontdekt, schatten de kans dat zij diabetes hadden laag in, ondanks tekenen die wezen op een verhoogd risico. De diagnose diabetes heeft nauwelijks tot geen invloed op het emotioneel welbevinden en de ervaren gezondheid bij de gescreenden, zowel bij hen die diabetes bleken te hebben als zij die het niet bleken te hebben. De nieuw ontdekte patiënten rapporteren, evenals door de huisarts ontdekte diabetespatiënten, in het eerste jaar na diagnose relatief weinig diabetesgerelateerde klachten. Echter, patiënten bij wie de aandoening door de huisarts ontdekt is, melden binnen twee weken na het stellen van de diagnose significant meer hinder van zulke klachten dan de door screening ontdekte patiënten. Somberheid en angstgevoelens blijken matig tot sterk samen te hangen met deze diabetesgerelateerde klachten; ze komen bij door screening ontdekte diabetespatiënten niet vaker voor dan bij de niet-patiënten.
Literatuur
go back to reference Dekker JM, Van der Kraan M, Nijpels G, De Vegt F, Kostense PJ, Stehouwer CD, et al. Schatting van het aantal nieuwe patiënten met diabetes mellitus type 2 in Nederland: ruim 65.000 per jaar in de leeftijdsgroep vanaf 50 jaar. Ned Tijdschr Geneeskd 2003;147:1419-23. PubMed Dekker JM, Van der Kraan M, Nijpels G, De Vegt F, Kostense PJ, Stehouwer CD, et al. Schatting van het aantal nieuwe patiënten met diabetes mellitus type 2 in Nederland: ruim 65.000 per jaar in de leeftijdsgroep vanaf 50 jaar. Ned Tijdschr Geneeskd 2003;147:1419-23. PubMed
go back to reference American Diabetes Association. Screening for diabetes (position statement). Diabetes Care 2002;25(Suppl 1):S21-S24. American Diabetes Association. Screening for diabetes (position statement). Diabetes Care 2002;25(Suppl 1):S21-S24.
go back to reference Gezondheidsraad. Screening op type 2 diabetes. Den Haag: Gezondheidsraad, 2004; publicatie nr 2004/16. Gezondheidsraad. Screening op type 2 diabetes. Den Haag: Gezondheidsraad, 2004; publicatie nr 2004/16.
go back to reference Marshall KG. Prevention. How much harm? How much benefit? 3. Physical, psychological and social harm. CMAJ 1996;155:169-76. PubMed Marshall KG. Prevention. How much harm? How much benefit? 3. Physical, psychological and social harm. CMAJ 1996;155:169-76. PubMed
go back to reference Ruige JB, De Neeling JN, Kostense PJ, Bouter LM, Heine RJ. Performance of an NIDDM screening questionnaire based on symptoms and risk factors. Diabetes Care 1997;20:491-6. CrossRefPubMed Ruige JB, De Neeling JN, Kostense PJ, Bouter LM, Heine RJ. Performance of an NIDDM screening questionnaire based on symptoms and risk factors. Diabetes Care 1997;20:491-6. CrossRefPubMed
go back to reference Adriaanse MC, Snoek FJ, Dekker JM, Spijkerman AM, Nijpels G, Van der Ploeg HM, et al. Perceived risk for type 2 diabetes in participants in a stepwise population-screening programme. Diabet Med 2003;20:210-5. CrossRefPubMed Adriaanse MC, Snoek FJ, Dekker JM, Spijkerman AM, Nijpels G, Van der Ploeg HM, et al. Perceived risk for type 2 diabetes in participants in a stepwise population-screening programme. Diabet Med 2003;20:210-5. CrossRefPubMed
go back to reference Pierce M, Harding D, Ridout D, Keen H, Bradley C. Risk and prevention of type II diabetes: Offspring’s views. Br J Gen Pract 2001;51:194-9. PubMed Pierce M, Harding D, Ridout D, Keen H, Bradley C. Risk and prevention of type II diabetes: Offspring’s views. Br J Gen Pract 2001;51:194-9. PubMed
go back to reference Pierce M, Hayworth J, Warburton F, Keen H, Bradley C. Diabetes mellitus in the family: Perceptions of offspring’s risk. Diabet Med 1999;16:431-6. CrossRefPubMed Pierce M, Hayworth J, Warburton F, Keen H, Bradley C. Diabetes mellitus in the family: Perceptions of offspring’s risk. Diabet Med 1999;16:431-6. CrossRefPubMed
go back to reference Pierce M, Keen H, Bradley C. Risk of diabetes in offspring of parents with non-insulin-dependent diabetes. Diabet Med 1995;12:6-13. CrossRefPubMed Pierce M, Keen H, Bradley C. Risk of diabetes in offspring of parents with non-insulin-dependent diabetes. Diabet Med 1995;12:6-13. CrossRefPubMed
go back to reference Adriaanse MC, Snoek FJ, Dekker JM, Van der Ploeg HM, Heine RJ. Screening for type 2 diabetes: An exploration of subjects’ perceptions regarding diagnosis and procedure. Diabet Med 2002;19:406-11. CrossRefPubMed Adriaanse MC, Snoek FJ, Dekker JM, Van der Ploeg HM, Heine RJ. Screening for type 2 diabetes: An exploration of subjects’ perceptions regarding diagnosis and procedure. Diabet Med 2002;19:406-11. CrossRefPubMed
go back to reference Adriaanse MC, Snoek FJ, Dekker JM, Spijkerman AM, Nijpels G, Twisk JW, et al. No substantial psychological impact of the diagnosis of type 2 diabetes following targeted population screening: The Hoorn Screening Study. Diabet Med 2004;21:992-8. CrossRefPubMed Adriaanse MC, Snoek FJ, Dekker JM, Spijkerman AM, Nijpels G, Twisk JW, et al. No substantial psychological impact of the diagnosis of type 2 diabetes following targeted population screening: The Hoorn Screening Study. Diabet Med 2004;21:992-8. CrossRefPubMed
go back to reference Edelman D, Olsen MK, Dudley TK, Harris AC, Oddone EZ. Impact of diabetes screening on quality of life. Diabetes Care 2002;25:1022-6. CrossRefPubMed Edelman D, Olsen MK, Dudley TK, Harris AC, Oddone EZ. Impact of diabetes screening on quality of life. Diabetes Care 2002;25:1022-6. CrossRefPubMed
go back to reference Woodcock A, Kinmonth AL. Patient concerns in their first year with type 2 diabetes: Patient and practice nurse views. Patient Educ Couns 2001;42:257-70. CrossRefPubMed Woodcock A, Kinmonth AL. Patient concerns in their first year with type 2 diabetes: Patient and practice nurse views. Patient Educ Couns 2001;42:257-70. CrossRefPubMed
go back to reference Grootenhuis PA, Snoek FJ, Heine RJ, Bouter LM. Development of a type 2 diabetes symptom checklist: A measure of symptom severity. Diabet Med 1994;11:253-61. CrossRefPubMed Grootenhuis PA, Snoek FJ, Heine RJ, Bouter LM. Development of a type 2 diabetes symptom checklist: A measure of symptom severity. Diabet Med 1994;11:253-61. CrossRefPubMed
go back to reference Adriaanse MC, Dekker JM, Spijkerman AM, Twisk JW, Nijpels G, Van der Ploeg HM, et al. Health-related quality of life in the first year following diagnosis of type 2 diabetes: Newly diagnosed patients in general practice compared with screening-detected patients. The Hoorn Screening Study. Diabet Med 2004;21:1075-81. CrossRefPubMed Adriaanse MC, Dekker JM, Spijkerman AM, Twisk JW, Nijpels G, Van der Ploeg HM, et al. Health-related quality of life in the first year following diagnosis of type 2 diabetes: Newly diagnosed patients in general practice compared with screening-detected patients. The Hoorn Screening Study. Diabet Med 2004;21:1075-81. CrossRefPubMed
go back to reference Van der Does FE, De Neeling JN, Snoek FJ, Kostense PJ, Grootenhuis PA, Bouter LM, et al. Symptoms and well-being in relation to glycemic control in type II diabetes. Diabetes Care 1996;19:204-10. CrossRefPubMed Van der Does FE, De Neeling JN, Snoek FJ, Kostense PJ, Grootenhuis PA, Bouter LM, et al. Symptoms and well-being in relation to glycemic control in type II diabetes. Diabetes Care 1996;19:204-10. CrossRefPubMed
go back to reference Testa MA,.Simonson DC. Health economic benefits and quality of life during improved glycemic control in patients with type 2 diabetes mellitus: A randomized, controlled, double-blind trial. JAMA 1998;280:1490-6. CrossRefPubMed Testa MA,.Simonson DC. Health economic benefits and quality of life during improved glycemic control in patients with type 2 diabetes mellitus: A randomized, controlled, double-blind trial. JAMA 1998;280:1490-6. CrossRefPubMed
go back to reference Adriaanse M, Dekker J, Spijkerman AMW, Twisk JWR, Nijpels G, Van der Ploeg H, et al. Diabetes-related symptoms and negative mood in participants of a targeted population-screening program for type 2 diabetes. The Hoorn Screening Study. Qual Life Res 2005;14:1501-9. CrossRefPubMed Adriaanse M, Dekker J, Spijkerman AMW, Twisk JWR, Nijpels G, Van der Ploeg H, et al. Diabetes-related symptoms and negative mood in participants of a targeted population-screening program for type 2 diabetes. The Hoorn Screening Study. Qual Life Res 2005;14:1501-9. CrossRefPubMed
go back to reference Anderson RJ, Freedland KE, Clouse RE, Lustman PJ. The prevalence of comorbid depression in adults with diabetes: a meta-analysis. Diabetes Care 2001;24:1069-78. CrossRefPubMed Anderson RJ, Freedland KE, Clouse RE, Lustman PJ. The prevalence of comorbid depression in adults with diabetes: a meta-analysis. Diabetes Care 2001;24:1069-78. CrossRefPubMed
go back to reference Rubin RR, Peyrot M. Was Willis right? Thoughts on the interaction of depression and diabetes. Diabetes Metab Res Rev 2002;18:173-5. CrossRefPubMed Rubin RR, Peyrot M. Was Willis right? Thoughts on the interaction of depression and diabetes. Diabetes Metab Res Rev 2002;18:173-5. CrossRefPubMed
go back to reference Pouwer F, Beekman AT, Nijpels G, Dekker JM, Snoek FJ, Kostense PJ, et al. Rates and risks for co-morbid depression in patients with type 2 diabetes mellitus: Results from a community-based study. Diabetologia 2003;46:892-8. CrossRefPubMed Pouwer F, Beekman AT, Nijpels G, Dekker JM, Snoek FJ, Kostense PJ, et al. Rates and risks for co-morbid depression in patients with type 2 diabetes mellitus: Results from a community-based study. Diabetologia 2003;46:892-8. CrossRefPubMed
go back to reference Rutten GEHM, Verhoeven S, Heine RJ, De Grauw WJC, Cromme PVM, Reenders K, et al. NHG-Standaard Diabetes mellitus type 2 (eerste herziening). Huisarts Wet 1999;42:67-84. Rutten GEHM, Verhoeven S, Heine RJ, De Grauw WJC, Cromme PVM, Reenders K, et al. NHG-Standaard Diabetes mellitus type 2 (eerste herziening). Huisarts Wet 1999;42:67-84.
go back to reference Frijling BD, Lobo CM, Hulscher ME, Akkermans RP, Braspenning JC, Prins A, et al. Multifaceted support to improve clinical decision making in diabetes care: a randomized controlled trial in general practice. Diabet Med 2002;19:836-42. CrossRefPubMed Frijling BD, Lobo CM, Hulscher ME, Akkermans RP, Braspenning JC, Prins A, et al. Multifaceted support to improve clinical decision making in diabetes care: a randomized controlled trial in general practice. Diabet Med 2002;19:836-42. CrossRefPubMed
go back to reference National Institutes of Health. Metabolic control matters: Nationwide translation of the Diabetes Control and Complications Trial: Analysis and recommendations. NIH; 1994. NIH Publ. no. 94-3773. National Institutes of Health. Metabolic control matters: Nationwide translation of the Diabetes Control and Complications Trial: Analysis and recommendations. NIH; 1994. NIH Publ. no. 94-3773.
go back to reference Anderson RM, Donnelly MB, Davis WK. Controversial beliefs about diabetes and its care. Diabetes Care 1992;15:859-63. CrossRefPubMed Anderson RM, Donnelly MB, Davis WK. Controversial beliefs about diabetes and its care. Diabetes Care 1992;15:859-63. CrossRefPubMed
go back to reference Rosenbloom AL, Joe JR, Young RS, Winter WE. Emerging epidemic of type 2 diabetes in youth. Diabetes Care 1999;22:345-54. CrossRefPubMed Rosenbloom AL, Joe JR, Young RS, Winter WE. Emerging epidemic of type 2 diabetes in youth. Diabetes Care 1999;22:345-54. CrossRefPubMed
go back to reference Bradley C. The Well-Being Questionnaire. Chur: Harwood Academic,; 1994:89-109. Bradley C. The Well-Being Questionnaire. Chur: Harwood Academic,; 1994:89-109.
go back to reference Pouwer F, Van der Ploeg HM, Ader HJ, Heine RJ, Snoek FJ. The 12-item well-being questionnaire: An evaluation of its validity and reliability in Dutch people with diabetes. Diabetes Care 1999;22:2004-10. CrossRefPubMed Pouwer F, Van der Ploeg HM, Ader HJ, Heine RJ, Snoek FJ. The 12-item well-being questionnaire: An evaluation of its validity and reliability in Dutch people with diabetes. Diabetes Care 1999;22:2004-10. CrossRefPubMed
go back to reference Ware J, Snow K, Kosinski M, Gandek B. SF-36 Health Survey manual and interpretation guide. Boston: The Health Institute, New England Medical Centre, 1993. Ware J, Snow K, Kosinski M, Gandek B. SF-36 Health Survey manual and interpretation guide. Boston: The Health Institute, New England Medical Centre, 1993.
go back to reference Aaronson NK, Muller M, Cohen PD, Essink-Bot ML, Fekkes M, Sanderman R, et al. Translation, validation, and norming of the Dutch language version of the SF-36 Health Survey in community and chronic disease populations. J Clin Epidemiol 1998;51:1055-68. CrossRefPubMed Aaronson NK, Muller M, Cohen PD, Essink-Bot ML, Fekkes M, Sanderman R, et al. Translation, validation, and norming of the Dutch language version of the SF-36 Health Survey in community and chronic disease populations. J Clin Epidemiol 1998;51:1055-68. CrossRefPubMed
Metagegevens
Titel
Het eerste jaar na de diagnose: psychologische gevolgen van screening naar diabetes
Auteurs
Marcel Adriaanse
prof.dr. Wim Stalman
prof.dr. Frank Snoek
Publicatiedatum
01-11-2005
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Huisarts en wetenschap / Uitgave 11/2005
Print ISSN: 0018-7070
Elektronisch ISSN: 1876-5912
DOI
https://doi.org/10.1007/BF03084199

Andere artikelen Uitgave 11/2005

Huisarts en wetenschap 11/2005 Naar de uitgave