Skip to main content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

Gepubliceerd in: Bijblijven 1/2018

14-02-2018

Herkennen van pneumonie bij een hoestende patiënt: de klinische blik van de huisarts versus X‑thorax

Auteurs: S. F. van Vugt, Th. J. M. Verheij, P. A. de Jong, C. C. Butler, K. Hood, S. Coenen, H. Goossens, P. Little, B. D. L. Broekhuizen

Gepubliceerd in: Bijblijven | Uitgave 1/2018

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Achtergrond

Longontsteking wordt in de eerste lijn vaak empirisch behandeld, maar over de nauwkeurigheid van de klinische huisartsendiagnose is weinig bekend. Daarom hebben we gekeken naar de diagnostische nauwkeurigheid van de huisartsendiagnose (gesteld op basis van anamnese en lichamelijk onderzoek) voor het vaststellen van (radiologisch bevestigde) pneumonie bij patiënten met acute hoest in de eerste lijn.

Methode

Bij 2.810 patiënten in twaalf Europese landen die met acute hoest de huisarts consulteerden, werd aan de huisartsen gevraagd direct na registratie van anamnese en lichamelijk onderzoek aan te geven of ze longontsteking vermoedden (‘ja’ of ‘nee’). Binnen een week werd een thoraxfoto gemaakt. Deze werd beoordeeld door lokale radiologen die niet op de hoogte waren van andere patiëntkenmerken.

Resultaten

140 patiënten hadden op de X‑thorax een pneumonie (5 %), van wie er 41 (29 %) als zodanig waren gediagnosticeerd door de huisarts. Huisartsen diagnosticeerden pneumonie bij 31 (1 %) patiënten op klinische gronden in de groep waarbij er geen radiologisch bevestigde pneumonie aanwezig bleek te zijn (n = 2.670). Van de patiënten bij wie door huisartsen op klinische gronden een pneumonie werd gediagnosticeerd, bleek er bij 57 % sprake van een radiologisch bevestigde pneumonie (positief voorspellende waarde, PPV). Negatieve voorspellende waarde (NPV), sensitiviteit en specificiteit van het klinische oordeel van de huisarts waren respectievelijk 96 %, 29 % en 99 %. Patiënten met een radiologisch bevestigde pneumonie bij wie klinisch geen pneumonie gediagnosticeerd was, vertoonden minder ernstige symptomen in vergelijking met patiënten met een klinische diagnose pneumonie (p < 0,05).

Conclusies

De voorspellende waarde van het klinische oordeel van huisartsen, met name de hoge negatief voorspellende waarde (NPV), is behulpzaam in de dagelijkse patiëntenzorg. Niettemin werd de meerderheid van de radiologisch bevestigde pneumonieën op klinische gronden niet vermoed. Er is behoefte om de detectie van klinisch relevante pneumonieën in de eerste lijn verder te verbeteren.
Literatuur
1.
go back to reference Macfarlane J, Holmes W, Gard P, Macfarlane R, Rose D, Weston V, et al. Prospective study of the incidence, aetiology and outcome of adult lower respiratory tract illness in the community. Thorax. 2001;56:109–14. CrossRefPubMedPubMedCentral Macfarlane J, Holmes W, Gard P, Macfarlane R, Rose D, Weston V, et al. Prospective study of the incidence, aetiology and outcome of adult lower respiratory tract illness in the community. Thorax. 2001;56:109–14. CrossRefPubMedPubMedCentral
3.
go back to reference Gonzales R, Steiner JF, Sande MA. Antibiotic prescribing for adults with colds, upper respiratory tract infections, and bronchitis by ambulatory care physicians. JAMA. 1997;278:901–4. CrossRefPubMed Gonzales R, Steiner JF, Sande MA. Antibiotic prescribing for adults with colds, upper respiratory tract infections, and bronchitis by ambulatory care physicians. JAMA. 1997;278:901–4. CrossRefPubMed
4.
go back to reference Hopstaken RM, Muris JW, Knottnerus JA, Kester AD, Rinkens PE, Dinant GJ. Contributions of symptoms, signs, erythrocyte sedimentation rate, and C‑reactive protein to a diagnosis of pneumonia in acute lower respiratory tract infection. Br J Gen Pract. 2003;53:358–64. PubMedPubMedCentral Hopstaken RM, Muris JW, Knottnerus JA, Kester AD, Rinkens PE, Dinant GJ. Contributions of symptoms, signs, erythrocyte sedimentation rate, and C‑reactive protein to a diagnosis of pneumonia in acute lower respiratory tract infection. Br J Gen Pract. 2003;53:358–64. PubMedPubMedCentral
5.
go back to reference Melbye H, Straume B, Aasebo U, Dale K. Diagnosis of pneumonia in adults in general practice. Relative importance of typical symptoms and abnormal chest signs evaluated against a radiographic reference standard. Scand J Prim Health Care. 1992;10:226–33. CrossRefPubMed Melbye H, Straume B, Aasebo U, Dale K. Diagnosis of pneumonia in adults in general practice. Relative importance of typical symptoms and abnormal chest signs evaluated against a radiographic reference standard. Scand J Prim Health Care. 1992;10:226–33. CrossRefPubMed
6.
go back to reference Hopstaken RM, Witbraad T, Engelshoven JM van, Dinant GJ. Inter-observer variation in the interpretation of chest radiographs for pneumonia in community-acquired lower respiratory tract infections. Clin Radiol. 2004;59:743–52. CrossRefPubMed Hopstaken RM, Witbraad T, Engelshoven JM van, Dinant GJ. Inter-observer variation in the interpretation of chest radiographs for pneumonia in community-acquired lower respiratory tract infections. Clin Radiol. 2004;59:743–52. CrossRefPubMed
7.
go back to reference Boersma WG, Daniels JM, Löwenberg A, Boeve WJ, Jagt EJ van de. Reliability of radiographic findings and the relation to etiologic agents in community-acquired pneumonia. Respir Med. 2006;100:926–32. CrossRefPubMed Boersma WG, Daniels JM, Löwenberg A, Boeve WJ, Jagt EJ van de. Reliability of radiographic findings and the relation to etiologic agents in community-acquired pneumonia. Respir Med. 2006;100:926–32. CrossRefPubMed
8.
go back to reference Albaum MN, Hill LC, Murphy M, Li YH, Fuhrman CR, Britton CA, et al. Interobserver variability of the chest radiograph in community-acquired pneumonia. PORT Investigators. Chest. 1996;110:343–50. CrossRefPubMed Albaum MN, Hill LC, Murphy M, Li YH, Fuhrman CR, Britton CA, et al. Interobserver variability of the chest radiograph in community-acquired pneumonia. PORT Investigators. Chest. 1996;110:343–50. CrossRefPubMed
9.
go back to reference Donders AR, Heijden GJMG van der, Stijnen T, Moons KGM. Review: a gentle introduction to imputation of missing values. J Clin Epidemiol. 2006;59:1087–91. CrossRefPubMed Donders AR, Heijden GJMG van der, Stijnen T, Moons KGM. Review: a gentle introduction to imputation of missing values. J Clin Epidemiol. 2006;59:1087–91. CrossRefPubMed
10.
go back to reference Mackinnon A. The use and reporting of multiple imputation in medical research—a review. J Intern Med. 2010;268:586–93. CrossRefPubMed Mackinnon A. The use and reporting of multiple imputation in medical research—a review. J Intern Med. 2010;268:586–93. CrossRefPubMed
11.
go back to reference Graffelman AW, Cessie CS le, Knuistingh NA, Wilemssen FE, Zonderland HM, Broek PJ van den. Can history and exam alone reliably predict pneumonia? J Fam Pract. 2007;56:465–70. PubMed Graffelman AW, Cessie CS le, Knuistingh NA, Wilemssen FE, Zonderland HM, Broek PJ van den. Can history and exam alone reliably predict pneumonia? J Fam Pract. 2007;56:465–70. PubMed
12.
go back to reference Butler CC, Hood K, Verheij T, et al. Variation in antibiotic prescribing and its impact on recovery in patients with acute cough in primary care: prospective study in 13 countries. BMJ. 2009;338:b2242. CrossRefPubMedPubMedCentral Butler CC, Hood K, Verheij T, et al. Variation in antibiotic prescribing and its impact on recovery in patients with acute cough in primary care: prospective study in 13 countries. BMJ. 2009;338:b2242. CrossRefPubMedPubMedCentral
13.
go back to reference Wood F, Simpson S, Butler CC. Socially responsible antibiotic choices in primary care: a qualitative study of GPs’ decisions to prescribe broad–spectrum and fluoroquinolone antibiotics. Fam Pract. 2007;24:427–34. CrossRefPubMed Wood F, Simpson S, Butler CC. Socially responsible antibiotic choices in primary care: a qualitative study of GPs’ decisions to prescribe broad–spectrum and fluoroquinolone antibiotics. Fam Pract. 2007;24:427–34. CrossRefPubMed
14.
go back to reference Lim WS, Macfarlane JT. Importance of severity of illness assessment in management of lower respiratory infections. Curr Opin Infect Dis. 2004;17:121–5. CrossRefPubMed Lim WS, Macfarlane JT. Importance of severity of illness assessment in management of lower respiratory infections. Curr Opin Infect Dis. 2004;17:121–5. CrossRefPubMed
15.
go back to reference Khalil A, Kelen G, Rothman RE. A simple screening tool for identification of community-acquired pneumonia in an inner city emergency department. Emerg Med J. 2007;24:336–8. CrossRefPubMedPubMedCentral Khalil A, Kelen G, Rothman RE. A simple screening tool for identification of community-acquired pneumonia in an inner city emergency department. Emerg Med J. 2007;24:336–8. CrossRefPubMedPubMedCentral
Metagegevens
Titel
Herkennen van pneumonie bij een hoestende patiënt: de klinische blik van de huisarts versus X‑thorax
Auteurs
S. F. van Vugt
Th. J. M. Verheij
P. A. de Jong
C. C. Butler
K. Hood
S. Coenen
H. Goossens
P. Little
B. D. L. Broekhuizen
Publicatiedatum
14-02-2018
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Bijblijven / Uitgave 1/2018
Print ISSN: 0168-9428
Elektronisch ISSN: 1876-4916
DOI
https://doi.org/10.1007/s12414-018-0288-4

Andere artikelen Uitgave 1/2018

Bijblijven 1/2018 Naar de uitgave