18. Hemisfeerspecialisatie

Het vóórkomen van afasie bij laesies in de linkerhemisfeer heeft ertoe geleid dat deze ‘dominant’ genoemd werd. De rechterhemisfeer was ondergeschikt, ‘minor’. Deze termen zijn gezien de huidige inzichten niet meer te handhaven, maar zijn helaas zeer hardnekkig. Tegenwoordig spreken we liever van complementaire specialisatie. Inzicht in deze specialisaties is vooral afkomstig van patiënten met links of rechts gelokaliseerde laesies en van beeldvormend onderzoek bij gezonde proefpersonen, maar ook onderzoek naar handvoorkeur en splitbrainpatiënten heeft bijgedragen. De rechterhemisfeer is betrokken bij ruimtelijke (spatiële) en exploratieve functies, overziet het geheel (holistisch) en is op deze wijze belangrijk voor het opbouwen van een mentaal beeld van de buitenwereld. De linkerhemisfeer analyseert temporele en sequentiële processen, bevat sleutelgebieden voor taal en stuurt routineactiviteiten. Dat muziek, creativiteit en kunstzinnigheid gekoppeld zouden zijn aan de rechterhemisfeer is een wijdverbreide misvatting. Uit beeldvormend onderzoek is gebleken dat linker- en rechterhemisfeer bijna altijd samenwerken en elkaar aanvullen bij het verrichten van een taak. Dit laat onverlet dat de grote verschillen tussen patiënten met links- en rechtszijdig hersenletsel een dagelijkse realiteit zijn. Alle reden om aandacht te besteden aan de theorieën over hemisfeerspecialisatie.