Skip to main content
main-content
Top

14-01-2016 | Nieuws

Q & A

Helpt magnesium tegen spierkramp?

Ouderen hebben vaak last van spierkrampen: spontaan optredende, pijnlijke samentrekkingen van de spieren. Omdat magnesium de neuromusculaire prikkeloverdracht lijkt te verminderen, zou de stof van invloed kunnen zijn op spierkrampen. Is dat ook werkelijk zo? In Huisarts en Wetenschap het antwoord.

Van patiënten ouder dan 50 jaar heeft 40% minstens driemaal per week spierkrampen, niet te verwarren met het restless legs-syndroom. Patiënten met dit syndroom hebben geen pijn, patiënten met spierkrampen wel. Waarschijnlijk speelt een stoornis in het lagere motorische neuron of de axonale vertakkingen daarvan een rol bij het ontstaan van spierkramp. Tot nu toe is alleen van kinine enig effect aangetoond bij de behandeling van spierkramp. De NHG-Farmacotherapeutische richtlijn Nachtelijke spierkrampen in de benen (2009) adviseert kinine alleen voor te schrijven bij ernstige klachten vanwege frequent optredende, soms ernstige, bijwerkingen. Magnesium, in de vorm van magnesiumzouten, is zonder recept beschikbaar en wordt gebruikt om spierkrampen te verminderen. Onderzoekers doken in de literatuur naar onderzoeken om na te gaan in hoeverre het effect van magnesium bij spierkrampen is aangetoond.

Zwangeren

Zij vonden een geschikte Cochrane-review uit 2012, maar geen nieuwe RCT’s daarna. De Cochrane-review analyseert zeven RCT’s. Vier daarvan gaan over idiopathische spierkrampen, de overige drie over spierkrampen bij zwangeren. De vier RCT’s zijn allemaal placebogecontroleerd. De krampen werden geregistreerd met behulp van een dagboek. De gemiddelde leeftijd was 64,8 jaar. Het minimale aantal spierkrampen was zes tot acht per maand.

  • Frusso (1999): 45 patiënten uit de eerste lijn werden behandeld met oraal magnesiumcitraat 2 dd 900 mg of placebo. De primaire uitkomst is afname van het aantal spierkrampen. Er werd geen statistisch significant verschil tussen beide groepen gevonden.
  • Garrison (2011): 46 patiënten uit de eerste lijn werden behandeld gedurende vijf dagen met magnesiumsulfaat 5 gram per infuus of placebo. De primaire uitkomst is vermindering van het aantal krampen per week vergeleken met baseline. Er werd geen statistisch significant verschil gevonden. Roffe (2002): 73 deelnemers werden behandeld met oraal magnesiumcitraat 1 dd 300 mg of placebo gedurende zes weken. De primaire uitkomst is het aantal krampen. Er werd geen statistisch significant verschil gevonden. Opvallend was dat er qua beleving wel een verschil was: 78% van de magnesiumgebruikers voelde zich beter tegen 54% van de placebogebruikers.
  • Rosenbaum (2011): 40 deelnemers werden gedurende 30 dagen behandeld met oraal magnesiumlactaat 2 dd 168 mg versus placebo. De primaire uitkomst was het aantal krampen vergeleken met baseline. Er werd geen statistisch significant verschil gevonden.

Moeilijk te interpreteren

De resultaten van de onderzoeken zijn moeilijk te interpreteren gezien het geringe aantal deelnemers. De gemiddelde leeftijd in de onderzoeken was tussen 60 en 70 jaar. In hoeverre de uitkomsten gelden voor 75-plussers is niet duidelijk. De kwaliteit van alle onderzoeken wordt als gemiddeld beoordeeld.
Geconcludeerd wordt dat het onwaarschijnlijkis dat magnesium het aantal nachtelijke spierkrampen bij ouderen vermindert. In één RCT komt naar voren dat bij de magnesiumgebruikers significant vaker sprake is van een subjectieve verbetering. De klinische betekenis hiervan is volgens de onderzoekers niet duidelijk. In twee RCT’s is er een kleine objectieve vermindering van de krampen door magnesium aangetoond, maar dit verschil is niet statistisch significant.

Niet aangetoond

Op basis van vier RCT’s van gemiddelde kwaliteit kan niet aangetoond worden dat het gebruik van magnesium een gunstige invloed heeft op spierkrampen wat betreft aantal, duur en intensiteit. Er is dus geen onderbouwing voor het geven van magnesium bij ouderen met spierkrampen.

Bron: Huisarts & Wetenschap 8/2015
Beeld: Mauritius images

Tip

Onze productaanbevelingen

BSL Huisarts Totaal

Met BSL Huisarts Totaal bouwt u efficiënt aan uw vakkennis. U krijgt digitale toegang tot boeken, veelgestelde vragen, casuïstiek en zes vaktijdschriften voor huisartsen. Daarnaast vindt u praktijkgerichte nascholing: geaccrediteerde e-learnings, web-tv’s en toetsen. Alles om u nóg beter te maken in uw vak.

Beeldrechten