Skip to main content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

Gepubliceerd in:
Omslag van het boek

2014 | OriginalPaper | Hoofdstuk

1. Handhygiëne en de administratieve apparatuur

Auteur : W.V.A. Morsen

Gepubliceerd in: Het tandheelkundig jaar 2014

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Inleiding

In de mondzorgpraktijk is het bijna onmogelijk een patiënt te behandelen zonder deze aan te raken. De handen van tandartsen en andere mondzorgprofessionals zijn het grootste deel van de behandeltijd in aanraking met speeksel en bloed of met materialen en hulpmiddelen die hiermee bevuild zijn. Het gevolg van dit directe of indirecte contact kan een besmetting zijn met ziekteverwekkende bacteriën en virussen. Om zichzelf tegen dit risico te beschermen, draagt een tandarts handschoenen. Door deze na iedere patiënt te verschonen, wordt voorkomen dat micro-organismen van de ene naar de andere patiënt overgaan. Bovendien voert een tandarts de handhygiëne uit om vuil en microbiële flora, die zowel resident als transiënt kan zijn, van de handen te verwijderen en daarmee verdere verspreiding van microben naar patiënten, teamleden, oppervlakken en voorwerpen (kruiscontaminatie) te voorkomen. Het dragen van handschoenen vervangt de handhygiëne niet: vóór het aan- en na het uittrekken van de handschoenen moet één of andere vorm van handhygiëne worden uitgevoerd. Vooraf, om contaminatie te voorkomen tijdens het aantrekken en contaminatie van het werkgebied ingeval de handschoen tijdens de ingreep stukgaat. Achteraf, om infectieus materiaal te verwijderen dat eventueel via kleine perforaties is binnengedrongen of tijdens het uitdoen op de huid terecht is gekomen. Handhygiëne achteraf dient ook de verwijdering van micro-organismen die zich tussentijds in het vochtige milieu onder de handschoen hebben vermenigvuldigd. Handhygiëne wordt beschouwd als de belangrijkste infectiepreventiemaatregel tegen kruiscontaminatie. Andere infectiepreventiemaatregelen zijn, bijvoorbeeld, de decontaminatie van besmette oppervlakken, voorwerpen en instrumenten en, op het persoonlijke vlak, de vaccinaties tegen bepaalde infectieziekten, zoals hepatitis B. Laatstgenoemde maatregel moet voorkomen dat behandelaars na blootstelling aan het hepatitis B-virus drager worden en zelf als besmettingsbron gaan fungeren. Het zijn met name de vele clusters van hepatitis B-overdracht door mondzorgmedewerkers in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw en de hiv-besmetting van vijf patiënten door hun tandarts, die het Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC, www.​cdc.​gov/​OralHealth/​infectioncontrol​/​) in 1986 en 1993 ertoe gebracht heeft richtlijnen voor infectiepreventie voor tandartsen op te stellen. In het algemeen wordt aangenomen dat de naleving van deze richtlijnen samen met hepatitis B-vaccinatie in de tandheelkunde geresulteerd heeft in vermindering van hepatitis B-infecties en besmettingen met door bloed overdraagbare pathogenen (Cleveland et al., 2012). In Nederland heeft de Werkgroep Infectiepreventie soortgelijke gedragsregels vastgelegd in de richtlijn Infectiepreventie in de tandheelkundige praktijk (WIP, 2007).
Literatuur
go back to reference Afsahi SP, Sydiskis RJ, Davidson WM. Protection by latex or vinyl gloves against cytotoxicity of direct bonding adhesives. Am J Orthod Dentofacial Orthop 1988;93(1):47–50. PubMedCrossRef Afsahi SP, Sydiskis RJ, Davidson WM. Protection by latex or vinyl gloves against cytotoxicity of direct bonding adhesives. Am J Orthod Dentofacial Orthop 1988;93(1):47–50. PubMedCrossRef
go back to reference Anderson G, Palombo EA. Microbial contamination of computer keyboards in a university setting. Am J Infect Control 2009;37(6):507–9. PubMedCrossRef Anderson G, Palombo EA. Microbial contamination of computer keyboards in a university setting. Am J Infect Control 2009;37(6):507–9. PubMedCrossRef
go back to reference Boyce JM. Environmental contamination makes an important contribution to hospital infection. J Hosp Infect 2007;65 (Suppl2):50–4. PubMedCrossRef Boyce JM. Environmental contamination makes an important contribution to hospital infection. J Hosp Infect 2007;65 (Suppl2):50–4. PubMedCrossRef
go back to reference CBO, Centraal BegeleidingsOrgaan. Consensus preventie ziekenhuisinfecties. 1989. CBO, Centraal BegeleidingsOrgaan. Consensus preventie ziekenhuisinfecties. 1989.
go back to reference Cleveland JL, Foster M, Barker L, Gordon Brown G, Lenfestey N, Lux L, Corley TJ, Bonito AJ. Advancing infection control in dental care settings: factors associated with dentists’ implementation of guidelines from the Centers for Disease Control and Prevention. J Am Dent Assoc 2012;143:1127–38. PubMed Cleveland JL, Foster M, Barker L, Gordon Brown G, Lenfestey N, Lux L, Corley TJ, Bonito AJ. Advancing infection control in dental care settings: factors associated with dentists’ implementation of guidelines from the Centers for Disease Control and Prevention. J Am Dent Assoc 2012;143:1127–38. PubMed
go back to reference Erasmus V. Compliance to hand hygiene guidelines in hospital care. A stepwise behavioural approach (1e ed). Rotterdam: Optima Grafische Communicatie, 2012. Erasmus V. Compliance to hand hygiene guidelines in hospital care. A stepwise behavioural approach (1e ed). Rotterdam: Optima Grafische Communicatie, 2012.
go back to reference Hedderwick SA, McNeil SA, Lyons MJ, Kauffman CA. Pathogenic organisms associated with artificial fingernails worn by healthcare workers. Infect Control Hosp Epidemiol 2000;21(8):505–9. PubMedCrossRef Hedderwick SA, McNeil SA, Lyons MJ, Kauffman CA. Pathogenic organisms associated with artificial fingernails worn by healthcare workers. Infect Control Hosp Epidemiol 2000;21(8):505–9. PubMedCrossRef
go back to reference Hota BN. Contamination, disinfection, and cross-colonisation: are hospital surfaces reservoirs of nosocomial infections? Clin Infect Dis 2004;39:1182–9. PubMedCrossRef Hota BN. Contamination, disinfection, and cross-colonisation: are hospital surfaces reservoirs of nosocomial infections? Clin Infect Dis 2004;39:1182–9. PubMedCrossRef
go back to reference Hugonnet S, Pittet D. Hand hygiene – beliefs or science? Clin microbial Infect 2000;6:348–54. Hugonnet S, Pittet D. Hand hygiene – beliefs or science? Clin microbial Infect 2000;6:348–54.
go back to reference Kamili S, Krawczynski K, McCaustland K, Li X, Alter MJ. Infectivity of hepatitis C virus in plasma after drying and storing at room temperature. Infect Control Hosp Epidemiol 2007;28(5):519–24. Kamili S, Krawczynski K, McCaustland K, Li X, Alter MJ. Infectivity of hepatitis C virus in plasma after drying and storing at room temperature. Infect Control Hosp Epidemiol 2007;28(5):519–24.
go back to reference Klevens RM, Gorwitz RJ, Collins AS. Methicillin-resistant Staphylococcus aureus: a primer for dentists. JADA 2008;139:1328–37. PubMed Klevens RM, Gorwitz RJ, Collins AS. Methicillin-resistant Staphylococcus aureus: a primer for dentists. JADA 2008;139:1328–37. PubMed
go back to reference Molinary JA, Harte JA. Personal protective equipment. In: Molinary JA, Harte JA (eds). Cottone’s Practical Infection Control in Dentistry (3rd ed). Baltimore: Wolters Kluwer Lippincott Williams & Wilkins,1996. Molinary JA, Harte JA. Personal protective equipment. In: Molinary JA, Harte JA (eds). Cottone’s Practical Infection Control in Dentistry (3rd ed). Baltimore: Wolters Kluwer Lippincott Williams & Wilkins,1996.
go back to reference Moolenaar RL, Crutcher JM, San Joaquin VH, Sewell LV, Hutwagner LC, Carson LA, Robison DA, Smithee LM, Jarvis WR. A prolonged outbreak of Pseudomonas aeruginosa in a neonatal intensive care unit: did staff fingernails play a role in disease transmission? Infect Control Hosp Epidemiol 2000;21(2):80–5. Moolenaar RL, Crutcher JM, San Joaquin VH, Sewell LV, Hutwagner LC, Carson LA, Robison DA, Smithee LM, Jarvis WR. A prolonged outbreak of Pseudomonas aeruginosa in a neonatal intensive care unit: did staff fingernails play a role in disease transmission? Infect Control Hosp Epidemiol 2000;21(2):80–5.
go back to reference Motta RH, Groppo FC, Bergamaschi Cde C, Ramacciato JC, Baglie S, de Mattos-Filho TR. Isolation and antimicrobial resistance of Staphylococcus aureus isolates in a dental clinic environment. Infect Control Hosp Epidemiol 2007;28:185–90. PubMedCrossRef Motta RH, Groppo FC, Bergamaschi Cde C, Ramacciato JC, Baglie S, de Mattos-Filho TR. Isolation and antimicrobial resistance of Staphylococcus aureus isolates in a dental clinic environment. Infect Control Hosp Epidemiol 2007;28:185–90. PubMedCrossRef
go back to reference Myers R, Larson E, Cheng B, Schwartz A, Da Silva K, Kunzel C. Hand hygiene among general practice dentists: a survey of knowledge, attitudes and practices. JADA 2008;139:948–57. PubMed Myers R, Larson E, Cheng B, Schwartz A, Da Silva K, Kunzel C. Hand hygiene among general practice dentists: a survey of knowledge, attitudes and practices. JADA 2008;139:948–57. PubMed
go back to reference Olsen RJ, Lynch P, Coyle MB, Cummings J, Bokete T, Stamm WE. Examination gloves as barriers to hand contamination in clinical practice. JAMA 1993;270(3):350–3. PubMedCrossRef Olsen RJ, Lynch P, Coyle MB, Cummings J, Bokete T, Stamm WE. Examination gloves as barriers to hand contamination in clinical practice. JAMA 1993;270(3):350–3. PubMedCrossRef
go back to reference Patel S, Porter K, Sammons RL. Are computer keyboards a cross-infection risk in a dental clinic? JIP 2010;11(6):206–11. Patel S, Porter K, Sammons RL. Are computer keyboards a cross-infection risk in a dental clinic? JIP 2010;11(6):206–11.
go back to reference Pittet D, Boyce JM. Hand hygiene and patient care: pursuing the Semmelweis legacy. Lancet 2001;1:9–20. Pittet D, Boyce JM. Hand hygiene and patient care: pursuing the Semmelweis legacy. Lancet 2001;1:9–20.
go back to reference Rautemaa R, Nordberg A, Wuolijoki-Saaristo K, Meurman JH. Bacterial aerosols in dental practice – a potential hospital infection problem? J Hosp Infect 2006;64:76–81. PubMedCrossRef Rautemaa R, Nordberg A, Wuolijoki-Saaristo K, Meurman JH. Bacterial aerosols in dental practice – a potential hospital infection problem? J Hosp Infect 2006;64:76–81. PubMedCrossRef
go back to reference Redd JT, Baumbach J, Kohn W, Nainan O, Khristova M, Williams I. Patient-to-patient transmission of hepatitis B virus associated with oral surgery. J Infect Dis 2007;195:1311–4. PubMedCrossRef Redd JT, Baumbach J, Kohn W, Nainan O, Khristova M, Williams I. Patient-to-patient transmission of hepatitis B virus associated with oral surgery. J Infect Dis 2007;195:1311–4. PubMedCrossRef
go back to reference Salisbury DM, Hutfilz P, Treen LM, Bollin GE, Gautam S. The effect of rings on microbial load of health care workers’ hands. Am J Infect Control 1997;25(1):24–7. PubMedCrossRef Salisbury DM, Hutfilz P, Treen LM, Bollin GE, Gautam S. The effect of rings on microbial load of health care workers’ hands. Am J Infect Control 1997;25(1):24–7. PubMedCrossRef
Metagegevens
Titel
Handhygiëne en de administratieve apparatuur
Auteur
W.V.A. Morsen
Copyright
2014
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-0455-4_1