Skip to main content
main-content
Top

Over dit boek

Dit handboek is een compleet en onmisbaar naslagwerk voor verzorgenden die (gaan) werken als eerstverantwoordelijk verzorgende (EVV), contactverzorgende, zorgcoördinator, gespecialiseerd verzorgende psychogeriatrie (GVP) of gespecialiseerd verzorgende gerontopsychiatrie (GVGP) en gespecialiseerd verzorgende somatiek (GVS). Het boek is gericht op alle sectoren in de VVT.

Handboek EVV, GVP, GVGP en GVS is een herziene versie van Handboek EVV en GVP. In deze versie is de inhoud aangepast aan de geactualiseerde opleidingseisen van het College Zorg Opleidingen (CZO). Bovendien zijn de GVGP en GVS opleidingen nu meegenomen.

Handboek EVV, GVP, GVGP en GVS biedt een stevige theoretische basis. Het bespreekt eerst het vakinhoudelijk handelen: methodisch werken en ziektebeelden. Vervolgens vertaalt het de zeven CanMEDSrollen naar de praktijk van de gespecialiseerd verzorgende. Het gaat in op communicatie, samenwerken, reflecteren en maatschappelijk handelen.

De EVV wordt steeds gebruikt als basis voor de andere specialisaties. Zo sluit het boek aan bij de rangschikking van het CZO. Tegelijkertijd beslaat het de eindtermen van de drie specialisaties, waardoor deelnemers van vier opleidingen dit handboek kunnen gebruiken. Zoals werkbijen bouwen aan nieuwe honingraten, zo kunnen verzorgenden bouwen aan nieuwe specialisaties.

Inhoudsopgave

Voorwerk

1. Methodisch werken

Samenvatting
Methodisch werken met behulp van een zorgleefplan vormt de basis van het werk van een verzorgende. Het zorgleefplan is een communicatief en administratief hulpmiddel voor het realiseren en bewaken van kwalitatieve woon- en leefomstandigheden en verzorging. Iedere cliënt heeft een eigen zorgleefplan, waarin tot uiting komt dat de cliënt centraal staat. Het is noodzakelijk dat de verzorgende plus de kaders kent waarbinnen het zorgleefplan valt, zoals de wetgeving, het kwaliteitskader verpleeghuiszorg en zorgzwaartepakketten. In dit hoofdstuk komen verschillende modellen van het zorgleefplan aan bod. Tot slot een paragraaf over indiceren met behulp van twee verschillende classificatiesystemen: NANDA en Omaha System.
Nicolien van Halem

2. Ziektebeelden

Samenvatting
Dit hoofdstuk begint met informatie over ouderenpsychiatrie. Er wordt uitgelegd wat het is, welke ziektebeelden daaronder vallen. Een aantal ziektebeelden wordt nader uitgewerkt, waarbij het accent ligt op vormen en combinaties van dementie en hoe diagnosen worden gesteld. Ook wordt aandacht besteed aan combinaties van ziektebeelden die vaak voorkomen bij cliënten met een psychogeriatrische aandoening. Het tweede deel van dit hoofdstuk is gewijd aan psychiatrische aandoeningen. Niet-aangeboren hersenletsel (NAH) krijgt een plaats, vanwege de gevolgen die dit met zich meebrengt voor het psychisch functioneren. Verder is er aandacht voor een aantal chronisch somatische ziekten bij de oudere doelgroep. De laatste paragraaf gaat over veelgebruikte medicatie.
Nicolien van Halem

3. Sociale problemen

Samenvatting
Sociale problemen gaan vaak gepaard met andere problemen, op fysiek en psychisch gebied. Dat is vaak de reden dat cliënten met hulpverlening in aanraking komen. Deze problemen (of een combinatie van problemen) komen voor bij cliënten die thuis wonen en in mindere mate bij cliënten die in een instelling wonen. Dit hoofdstuk gaat over een aantal van deze specifieke sociale problemen, te weten: eenzaamheid, verwaarlozing, vervuiling, verslaving en verzameldrift, ook wel hoarding genoemd. Ze hebben grote gevolgen voor het welbevinden in het dagelijks leven van de cliënt. Ook adviezen en de beperkingen daarvan komen aan bod. Het hoofdstuk sluit af met het thema ouderenmishandeling en de bijbehorende meldcode.
Nicolien van Halem

4. Doen wat werkt

Samenvatting
Om de kwaliteit van leven van de cliënt te kunnen behartigen en om collega’s, mantelzorgers en vrijwilligers te kunnen begeleiden heb je kennis nodig van wat werkt in de psychogeriatrie. In dit hoofdstuk vind je informatie over benaderingswijzen en interventies, met speciale aandacht voor interventies bij onbegrepen gedrag van cliënten met dementie. In je werk heb je te maken met mensen met verschillende levensstijlen, achtergronden en culturen; hieraan is de daaropvolgende paragraaf gewijd. Het hoofdstuk vervolgt met de methodiek van een crisisinterventie en gebruik van een signaleringsplan, met het doel om een crisis in de toekomst te voorkomen. Participatie en het inzetten van dagbesteding, als onderdeel van het zorgleefplan van de cliënt, zijn interventies gericht op welzijn. Ook digitale interventies nemen een steeds belangrijkere plek in. Het hoofdstuk sluit af met het rouwproces dat cliënten met dementie en zijn naasten doormaken en geeft aandachtspunten voor palliatieve zorg.
Nicolien van Halem

5. Communicatie

Samenvatting
Chronisch zieke, psychogeriatrische of gerontopsychiatrische cliënten doen een groot beroep op goede communicatieve vaardigheden. Dit hoofdstuk beschrijft een aantal algemene aspecten van de communicatie zoals je lichaamstaal, grondhouding, overdracht en tegenoverdracht. Deze zijn immers van invloed op de kwaliteit van de communicatie. Daarnaast krijg je adviezen om de communicatie te verbeteren als deze stroef loopt. De paragraaf over interculturele gespreksvoering geeft een inkijkje in de aspecten van gespreksvoering met mensen uit een andere cultuur, gevolgd door diverse praktische gespreksmodellen die je direct kunt gebruiken in je werk. Oplossingsgerichte en motiverende gespreksvoering kun je inzetten bij het coachen van de cliënt, naasten, maar ook van je collega’s. Tot slot aandacht voor het omgaan met groepsprocessen bij cliënten die samenwonen in een kleinschalige woonvorm.
Nicolien van Halem

6. Samenwerking

Samenvatting
Dit hoofdstuk gaat over het netwerk van de cliënt: professionals, mantelzorgers, vrijwilligers en collega zorgverleners. We beschrijven hoe je in je rol als EVV of gespecialiseerd verzorgende de zorg coördineert en de samenwerking kunt versterken. En hoe je samenwerkt in een kleinschalige woonvoorziening (‘kleinschalig zorgen’) en in het multidisciplinair team.
Nicolien van Halem

7. Kennis toepassen en reflecteren

Samenvatting
Om professioneel dat wil zeggen vakkundig te handelen heb je voldoende kennis en vaardigheden en een juiste beroepshouding nodig. Dit hoofdstuk gaat over werken met actuele richtlijnen, protocollen, zorgstandaarden en standaardzorgplannen en wat je moet doen om je kennis en vaardigheden op peil te houden. Betrouwbare kennis zoeken, uitwisselen met je collega’s en reflectie op je handelen maakt hier deel van uit. Daarom in dit hoofdstuk ook aandacht voor verschillende vormen van intervisie en intercollegiale toetsing.
Nicolien van Halem

8. Maatschappelijk handelen

Samenvatting
In dit hoofdstuk staat het maatschappelijk handelen centraal. De eerste paragraaf beschrijft hoe je kunt omgaan met incidenten en calamiteiten. Er worden analyse- en verbetermethoden uitgelegd. Wat het belang is van een sterke beroepsgroep en hoe je dit kunt realiseren, wordt beschreven in par. 8.2, gevolgd door verschillende manieren om je vakgebied uit te dragen op de werkvloer, zoals een klinische les voorlichting of instructie. De laatste paragraaf van dit hoofdstuk gaat over de wetgeving waar je mee te maken hebt in je werk. We behandelen de wetgeving gericht op de rechten en de bescherming van cliënten en de Wet zorg en dwang (2020). Verder komt in deze paragraaf de wetgeving gericht op de kwaliteit en de financiering aan de orde. Kennis over wetgeving heb je nodig om professioneel zorg te kunnen geven.
Nicolien van Halem

9. Werken in een organisatie

Samenvatting
Als EVV, GVP, GVGP of GVS coördineer je de zorg voor je cliënt waarvoor je zorginstelling (intra- of extramuraal) de zorg op zich heeft genomen. Je behartigt de belangen van de cliënt op veel fronten, in de directe zorg, in het contact met familie en in de samenwerking met andere disciplines binnen of buiten de instelling. Je staat stil bij jouw positie als EVV of gespecialiseerd verzorgende, het werken in de keten en hoe je werkt in een team. De laatste paragrafen gaan over je rechten en plichten als werknemer.
Nicolien van Halem

10. Professionaliteit en kwaliteit

Samenvatting
Dit hoofdstuk gaat over professionaliteit en kwaliteit in vele opzichten: je eigen leiderschap, je persoonlijke kwaliteiten en de begeleiding van nieuwe collega’s. We besteden uitgebreid aandacht aan de beroepscode en de beroepsethiek als leidraad voor integere cliëntenzorg. Gevolgd door professioneel omgaan met crisissituaties zoals agressie, ongewenste intimiteiten en grensoverschrijdend gedrag. Wat kwaliteitszorg inhoudt en wat het kwaliteitskader is en hoe je dit methodisch toepast in de dagelijkse cliëntenzorg lees je in de laatste paragrafen.
Nicolien van Halem

Nawerk

Meer informatie