Skip to main content
main-content
Top

Over dit boek

Dit handboek biedt een theoretische basis aan alle verzorgenden die werken of gaan werken als EVV, contactverzorgende, zorgcoördinator of GVP.

De EVV (Eerst Verantwoordelijk Verzorgende) is het eerste aanspreekpunt voor de cliënt en diens naasten in de zorgverlening en verantwoordelijk voor de continuïteit van zorg.

De GVP (Gespecialiseerd Verzorgende Psychogeriatrie) richt zich op de psychogeriatrische cliënt, met zijn specifieke problemen en benaderingswijze. Zij begeleidt de cliënt en geeft informatie aan collega's, mantelzorgers en vrijwilligers.

De branche-erkende opleidingen EVV en GVP in de sector Verpleeg-, Verzorgingshuizen en Thuiszorg (VVT) zijn een aanvulling op het middelbaar beroepsonderwijs. De beroepscompetenties van beide profielen zijn herkenbaar in elk hoofdstuk van dit Handboek EVV-GVP. De inhoud richt zich op alle sectoren in de VVT.

Centraal staan de overkoepelende thema’s voor beide opleidingen, zoals cliëntgericht werken, samenwerken in de zorg, het zorgleefplan, wetgeving, zorgvernieuwingen en professionalisering. De hoofdstukken Ouderenpsychiatrie en Interventies en benaderingswijzen in de psychogeriatrie zijn specifiek voor de GVP-opleiding, maar ook ondersteunend voor het dagelijks werk van de EVV. Daarmee is dit een onmisbaar en compleet naslagwerk voor de verzorgende die een van beide opleidingen volgt of die gewoon nèt wat meer wil weten en kunnen. Kortom: de verzorgende plus.

Inhoudsopgave

Voorwerk

1. De cliënt centraal

Samenvatting
De (psychogeriatrische) cliënt centraal: effectief communiceren en vraaggericht werken zijn competenties die je hierbij nodig hebt. Dit hoofdstuk beschrijft een aantal algemene aspecten van de communicatie zoals je lichaamstaal, grondhouding, overdracht en tegenoverdracht. Deze zijn immers van invloed op de kwaliteit van de communicatie. Na de belangrijke principes voor effectieve communicatie volgt een beschrijving van een aantal specifieke communicatieve vaardigheden. De paragraaf over interculturele gespreksvoering geeft een inkijkje in de aspecten van gespreksvoering met mensen uit een andere cultuur, gevolgd door diverse praktische gespreksmodellen die je direct kunt gebruiken in je werk. Ook crisisinterventie komt aan bod.
De paragrafen daarna gaan over vraaggericht werken en dan met name de voorwaarden, de instrumenten die je hierbij kunnen ondersteunen en de mogelijke knelpunten die je tegenkomt.
Er is specifieke aandacht voor de communicatie met cliënten met cognitieve beperkingen. Daarnaast krijg je adviezen om de communicatie te verbeteren, als deze stroef loopt. Je kunt de vaardigheden gebruiken in contact met de cliënt, zijn naasten en je collega’s in het multidisciplinaire team. Het belang van uitstekende communicatievaardigheden wordt nog eens onderstreept door je voorbeeldfunctie op het gebied van communicatie voor de collega’s, mantelzorgers en vrijwilligers.
Nicolien van Halem

2. Partners in de zorg

Samenvatting
De eerste drie paragrafen van het hoofdstuk gaan over het netwerk van de cliënt: professionals, vrijwilligers en mantelzorgers. We beschrijven hoe je de samenwerking met hen kunt versterken. Vervolgens wordt in twee paragrafen je rol als EVV of GVP ten opzichte van andere professionals beschreven en hoe je samenwerkt in een multidisciplinair team. ‘Ethisch handelen’ wordt in het bijzonder belicht.
Je hebt vaardigheden nodig om te kunnen omgaan met groepsprocessen bij cliënten die samenwonen in kleinschalig woonvormen. In par. 2.6 komen deze vaardigheden aan de orde. Hoe je samenwerkt met anderen om zinvolle en passende activiteiten te vinden voor de cliënt (zowel groepsactiviteiten als individuele activiteiten), daarover gaat het laatste deel van dit hoofdstuk.
Nicolien van Halem

3. Inleiding in de ouderenpsychiatrie

Samenvatting
Dit hoofdstuk begint met informatie over ouderenpsychiatrie. Er wordt uitgelegd wat het is en welke ziektebeelden eronder vallen. Een aantal ziektebeelden wordt nader uitgewerkt, waarbij het accent ligt op de psychogeriatrie. Ook wordt aandacht besteed aan combinaties van ziektebeelden die vaak voorkomen bij cliënten met een psychogeriatrische aandoening. Het laatste deel van dit hoofdstuk is gewijd aan psychiatrische aandoeningen waaraan een oudere zorgvrager kan lijden. Ook niet-aangeboren hersenletsel (NAH) krijgt hierin een plaats, vanwege de gevolgen die dit met zich meebrengt voor het psychisch functioneren.
Marjan van Rooyen

4. Interventies en benaderingswijzen in de psychogeriatrie

Samenvatting
Om de kwaliteit van leven van de cliënt te kunnen behartigen en om collega’s, mantelzorgers en vrijwilligers te kunnen begeleiden heb je kennis en vaardigheden nodig op het gebied van interventies en benaderingswijzen in de psychogeriatrie.
In het eerste deel van dit hoofdstuk vind je informatie over benaderingswijzen en interventies, waarbij speciaal aandacht wordt besteed aan interventies bij onbegrepen gedrag van cliënten met dementie. In je werk heb je te maken met mensen met verschillende levensstijlen, achtergronden en culturen; hieraan is de daaropvolgende paragraaf gewijd. Het rouwproces dat de cliënt met dementie en zijn naasten doormaken wordt in het vervolg van dit hoofdstuk behandeld, evenals de aandachtspunten met betrekking tot palliatieve zorg. Veel van wat in deze paragraaf behandeld wordt geldt ook voor de oudere zorgvrager met een chronische aandoening in het algemeen. Het hoofdstuk eindigt met een verschijnsel dat niemand wil, maar dat helaas toch voorkomt: ouderenmishandeling. Er wordt beschreven hoe je dit kunt herkennen en je krijgt adviezen hoe je ermee om kunt gaan.
Marjan van Rooyen

5. Het zorgleefplan

Samenvatting
Het zorgleefplan is een communicatief en administratief hulpmiddel voor het realiseren en bewaken van kwalitatieve woon- en leefomstandigheden en verzorging. Iedere cliënt heeft een eigen zorgleefplan, dat zijn kwaliteit van leven ondersteunt op elk van de vier levensdomeinen. De vier domeinen zijn beschreven in de Normen Verantwoorde Zorg (NVZ):
1.
lichamelijk welbevinden/gezondheid;
 
2.
woon-/leefomstandigheden;
 
3.
participatie;
 
4.
mentaal welbevinden/autonomie.
 
Marjan van Rooyen

6. Zorg in beweging

Samenvatting
In de eerste paragraaf van dit hoofdstuk gaat het over de wetgeving waar je mee te maken hebt in je werk. We behandelen de wetgeving gericht op de rechten en de bescherming van cliënten. Verder komt in deze paragraaf de wetgeving gericht op de kwaliteit en de financiering aan de orde. De kennis over de wetgeving heb je nodig om professioneel zorg te kunnen leveren.
Vervolgens staat het onderwerp zorgvernieuwing centraal. Hierin wordt beschreven welke ontwikkelingen er zijn op technologisch gebied en welke innovaties er in de zorg plaatsvinden.
Tot slot wordt de kwaliteit van zorg besproken. Wat is kwaliteitszorg en hoe pas je dat toe in je dagelijkse werkzaamheden, maar ook hoe je kunt zorgen voor borging van kwaliteit op de lange termijn. Je hebt kennis en vaardigheden nodig om op een professionele manier kwaliteit van zorg te kunnen leveren.
Carla van Herpen-Bus

7. Professionalisering

Samenvatting
Dit hoofdstuk beschrijft de ontwikkeling van het beroep gericht op de toekomst. Hoe verhoudt het beroepsprofiel zich tot de zorg die je als zorgverlener gaat geven? Aan bod komen de kaders waarin de professionalisering plaats kan vinden en je eigen professionele ontwikkeling. Hoe plan je deze ontwikkelpunten (POP), welke activiteiten voer je uit (PAP) en hoe reflecteer je op je handelen? Hoe zorg je ervoor dat je kwaliteit levert en blijft leveren, ook al veranderen de werkomstandigheden, de cliënten en de samenleving?
Professionalisering vindt vaak in teamverband plaats. Diverse mogelijkheden (zoals intercollegiale toetsing, klinische lessen, inschrijving in het Kwaliteitsregister) worden hier beschreven. Ook is er aandacht voor kennis delen met mantelzorgers, vrijwilligers, collega’s en de organisatie. Dit is nodig om een bijdrage te leveren aan je eigen deskundigheid en het verbeteren van de kwaliteit van zorg.
De laatste paragraaf over studievaardigheden kun je gebruiken als hulp bij het verzamelen en verwerken van informatie. Hier worden modellen en methoden aangereikt die je helpen bij je loopbaanontwikkeling.
Carla van Herpen-Bus

Nawerk

Meer informatie