Skip to main content
main-content
Top

Over dit boek

Wat is gezondheid precies? Hoe kijk je naar je eigen gezondheid en naar de gezondheid van de patiënten voor wie je zorgdraagt? Het boek Gezondheidsbevordering en zelfmanagement door paramedici begint met het definiëren van het begrip gezondheid en gaat vervolgens in op allerlei vragen, zoals: Welke factoren bepalen je gezondheid? Hoe kun je gezondheid meten? Hoe geef je ‘handen en voeten’ aan preventie, gezondheidsbevordering en gezondheidsvoorlichting? In zes hoofdstukken wordt de antwoorden op deze vragen concreet uitgewerkt voor de verschillende paramedische beroepen.De meerwaarde van dit boek is dat het gezondheid bekijkt op micro-, meso- en macroniveau. Dit is onmisbaar voor paramedici die op professioneel niveau willen functioneren. Daarbij wordt uitgegaan van een patiëntgerichte, patiëntgecentreerde invalshoek. Een invalshoek die voor professionals in de gezondheidszorg niet meer valt weg te denken. De diverse paramedische beroepsgroepen komen aan bod in actuele voorbeelden die zijn ontleend aan recente inzichten uit de praktijk.Nieuw in deze druk zijn de trainingen ‘bevorderen van het zelfmanagement van de patiënt’ en ‘de professional als gezondheidscoach’.

Gezondheidsbevordering en zelfmanagement door paramedici is geschreven voor alle bachelor- en mastersopleidingen gezondheidszorg, voor fysiotherapeuten, diëtisten, mondhygiënisten, logopedisten, farmakundigen, cesartherapeuten, optometristen, kortom voor alle professionals die in hun beroepsuitoefening te maken hebben met patiënten in de gezondheidszorg.

Inhoudsopgave

Voorwerk

1 Gezondheid, gezondheidsindicatoren en volksgezondheid

Samenvatting
Dit hoofdstuk gaat over gezondheid, over hoe je gezondheid kunt definiëren en welke visies op gezondheid belangrijk zijn. Want wat is gezondheid eigenlijk? Er bestaat een aantal visies op gezondheid. Zo heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO, World Health Organization) een visie op gezondheid en zij neemt dit als vertrekpunt voor het door de WHO geformuleerde gezondheidsbeleid. De verschillende gezichtspunten op gezondheid geven jou als professional een handvat bij het formuleren van je eigen visie op gezondheid. Paramedici kunnen door het combineren van de verschillende benaderingen van gezondheid een eigen visie op gezondheid formuleren. Jouw eigen visie op gezondheid is bepalend voor jouw visie op je eigen beroepsuitoefening. Jouw visie op gezondheid vormt het fundament van je professionele beroepsuitoefening. Dit hoofdstuk gaat ook over hoe je gezondheid kunt meten en over hoe je door gebruik te maken van de epidemiologie zicht krijgt op gezondheid en ziekte van de mensen aan wie je zorg verleent. We gaan kijken naar de uitgangspunten van de epidemiologie. Ook komen gezondheidsindicatoren aan bod. Gezondheidsindicatoren laten je zien hoe ‘gezond’ de bevolking is. Zo geven gezondheidsindicatoren aan welke gezondheidsproblemen veel voorkomen. Gezondheidsindicatoren bieden je inzicht in de volksgezondheid. Voor paramedici is inzicht in de gezondheidstoestand van mensen het vertrekpunt voor preventie en gerichte zorgverlening.
Barbara Sassen

2 Gezondheid, gezondheidsrisico’s en volksgezondheid in kaart brengen

Samenvatting
Gezondheid en gezondheidsproblemen worden beïnvloed door gezondheidsdeterminanten. Gezondheidsdeterminanten zijn groepen factoren die een kader bieden om gezondheidsproblemen te analyseren. Gezondheidsdeterminanten die we kunnen onderscheiden zijn endogene determinanten, de gezondheidsdeterminant leefstijl & gedrag, de gezondheidsdeterminant fysieke en maatschappelijke omgeving en de gezondheidsdeterminant medische zorg & preventie. Elke gezondheidsdeterminant heeft een specifieke invloed op een gezondheidsprobleem. Gezondheidsdeterminanten vormen ook een leidraad voor het optimaliseren van gezondheidsproblemen, het inzicht krijgen in gezondheidsrisico’s en het verbeteren van de (volks)gezondheid. We gaan uit van het Health Concept van Lalonde, het Conceptueel model van de volksgezondheid en het VTV-model.
Barbara Sassen

3 Preventie binnen de paramedische beroepsuitoefening

Samenvatting
Het basisbegrip bij gezondheid is preventie. Bij preventie gaat het om het voorkómen van gezondheidsproblemen door het optimaliseren van de voorwaarden voor gezondheid en het voorkómen dat ongunstige factoren daarop van invloed zijn. Bij preventie is het bevorderen en beschermen van de gezondheid een belangrijk middel om te komen tot een optimale gezondheidstoestand voor patiënten. In dit hoofdstuk komen begrippen aan de orde die gebruikt worden binnen de preventie. We gaan in paragraaf 3.1 in op de doelen van preventie. Binnen de paramedische beroepspraktijk wordt gesproken van universele en primaire preventie, van selectieve, geïndiceerde en secundaire preventie en ook van zorggerelateerde en tertiaire preventie. We bespreken deze vormen van preventie in de paragrafen 3.2 t/m 3.4. Ook gaan we in op indelingen van preventie en de Doelenboom, in paragraaf 3.5. In deze paragraaf wordt ook besproken dat het belangrijk is de patiënt te betrekken bij preventie. Paragraaf 3.6 gaat over de niveaus van preventie (individueel en collectief niveau). Preventie is een breed begrip dat gezondheidsbevordering, ziektepreventie en gezondheidsbescherming omvat, dit wordt beschreven in paragraaf 3.8. In paragraaf 3.9 tot en met 3.11 gaan we dieper in op gezondheidsbescherming, gezondheidsbevordering en gezondheidsvoorlichting. Paragraaf 3.12 gaat over protoprofessionalering en personalized prevention. In paragraaf 3.13 en 3.14 gaan we in op ziektepreventie, patiëntenvoorlichting, zelfmanagement en de relatie tussen gezondheids- en patiëntenvoorlichting. De doeltreffendheid van preventie, onder andere door het combineren van interventiestrategieën, komt aan de orde in paragraaf 3.15. Ten slotte gaan we in paragraaf 3.16 en 3.17 in op de vervlechting van cure en care en op de toekomst. In de nabije toekomst zal preventie steeds meer worden aangeboden vanuit de zorg en behandeling.
Barbara Sassen

4 Gezondheidsbevordering en gezondheidsvoorlichting door paramedici

Samenvatting
Belangrijke gezondheidsproblemen die veel voorkomen hebben vaker een relatie met de leefstijl en het (gezondheids)gedrag van patiënten. Als we in staat zijn de leefstijl en het gedrag in gunstige richting te veranderen, dan kunnen gezondheidsproblemen worden voorkomen of kunnen we verergering voorkomen. Het veranderen van leefstijl & gedrag kan een positief effect op de gezondheid hebben, maar vergroot ook het welbevinden van patiënten en de kwaliteit van leven. Mensen worden gezonder. Het motiveren van patiënten tot ander, gezonder gedrag vinden paramedici zelf een belangrijke taak en zij besteden hier veel tijd aan (Sassen et al. 2011).
Barbara Sassen

5 Patiëntenvoorlichting en het bevorderen van zelfmanagement door paramedici

Samenvatting
Veel paramedici verwachten dat een patiënt na een consult of contact automatisch de aanbevelingen en leefstijl- en gezondheidsinstructies opvolgt. Paramedici gaan hierbij uit van de veronderstelling dat de patiënt de leefstijl- en gezondheidsadviezen wil krijgen en ook de capaciteiten bezit om ze op te volgen. Als beroepsbeoefenaren aanbevelingen en adviezen verstrekken die de patiënt vervolgens niet opvolgt, dan is dat inefficiënt en niet effectief. Het botst doordat paramedici er blindelings van uitgaan dat hun adviezen zullen worden opgevolgd, terwijl verbeteren van het zelfmanagement vraagt om het in gang zetten van een proces met goed zelfmanagement als uiteindelijk doel.
Barbara Sassen

6 Paramedici en zelfmanagement – de professional als gezondheidscoach

Samenvatting
Het veranderen van het gezondheids- en zelfmanagementgedrag van de patiënt is een veel complexer proces dan lang werd gedacht. Paramedici overschatten vaker de mate waarin patiënten werkelijk hun gezondheids- en zelfmanagementgedrag hebben veranderd. Terwijl paramedici een van de belangrijkste beroepsgroepen vormen om de gezondheidsbevordering en -voorlichting aan te pakken, zijn zij niet altijd goed toegerust met de juiste, evidence-based kennis en vaardigheden om het zelfmanagement van de patiënt op de juiste wijze te faciliteren (Coster & Norman 2009). Paramedici gaan er ten onrechte van uit dat de patiënt zijn gezondheids- en zelfmanagementgedrag verandert omdat een verbeterd zelfmanagement zo veel voordelen zou hebben, gezondheidswinst zou opleveren en meer welbevinden zou geven.
Barbara Sassen

Nawerk

Meer informatie

Extras