Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

2016 | OriginalPaper | Hoofdstuk

2. Gezondheid en ziekte in de wereld

Auteurs: J. van der Velden, J.P. Mackenbach

Gepubliceerd in: Volksgezondheid en gezondheidszorg

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

De wereldwijde ongelijkheid in gezondheid heeft te maken met verschillen in welvaart. Toename van levensverwachting is niet in zijn geheel toe te schrijven aan toename van welvaart. Ook public-health-maatregelen zoals drinkwatervoorziening en vaccinaties spelen een rol (zie paragraaf 2.2.1).
Een derde van de totale sterfte in de wereld komt door infectieziekten, maternale en perinatale aandoeningen en voedseldeficiënties: gezondheidsproblemen van vóór de epidemiologische transitie. Twee derde van de totale sterfte in de wereld komt door chronische niet-overdraagbare aandoeningen: gezondheidsproblemen van ná de epidemiologische transitie (zie paragraaf 2.2.2).
Belangrijkste doodsoorzaken wereldwijd (zie paragraaf 2.2.2):
  • ischemische hartziekte;
  • cerebrovasculaire aandoeningen;
  • lagereluchtweginfecties;
  • COPD;
  • diarreeziekten;
  • hiv/aids;
  • tuberculose;
  • longkanker;
  • verkeersongevallen;
  • prematuriteit en laag geboortegewicht.
Het verlies van DALY’s is een betere indicator voor volksgezondheid dan sterftecijfer. DALY: disability-adjusted life years de som van het aantal levensjaren dat (geheel) verloren gaat door voortijdig overlijden en het aantal levensjaren dat (gedeeltelijk) verloren gaat door beperkingen (zie paragraaf 2.2.2).
Belangrijkste doodsoorzaken lage-inkomenslanden (zie paragraaf 2.3.1):
  • lagereluchtweginfecties;
  • ischemische hartziekte;
  • diarreeziekten;
  • hiv/aids;
  • cerebrovasculaire aandoeningen;
  • COPD;
  • tuberculose;
  • neonatale infecties;
  • malaria;
  • prematuriteit en laag geboortegewicht.
Belangrijkste bijdragen aan ziektelast: ondergewicht kinderen, onveilig drinkwater, slechte sanitaire voorzieningen. Maar ook hoge bloeddruk, hoge bloedsuiker en overgewicht leveren een bijdrage (zie paragraaf 2.3.1).
Grote gezondheidsproblemen lage-inkomenslanden (zie paragraaf 2.3.2):
  • moeder- en kindsterfte;
  • hiv/aids (gevallen in Oost-Europa nemen toe);
  • tuberculose (geneesmiddelresistentie);
  • malaria;
  • opkomst van chronische niet-overdraagbare aandoeningen (vroeger alleen probleem in geïndustrialiseerde wereld).
Uitdagingen lage-inkomenslanden (zie paragraaf 2.3.3):
  • onstuimige demografische ontwikkelingen;
  • falende wereldvoedselketen en waterschaarste;
  • natuurrampen en conflicten;
  • falende gezondheidszorg.
Belangrijkste doodsoorzaken hoge-inkomenslanden (zie paragraaf 2.4.1):
  • ischemische hartziekte;
  • cerebrovasculaire aandoeningen;
  • kanker van de trachea, luchtwegen, long;
  • lagereluchtweginfecties;
  • COPD;
  • Alzheimer en andere dementievormen;
  • kanker van de dikke darm en endeldarm;
  • diabetes mellitus;
  • borstkanker;
  • maagkanker.
Risicofactoren: roken, hoge bloeddruk, overgewicht. Overgewicht is een probleem bij lager opgeleiden (vroeger van hogere klassen) (zie paragraaf 2.4.1).
In hoge-inkomenslanden is de totale levensverwachting en het percentage van het leven dat wordt doorgebracht met een goede gezondheid hoger (zie paragraaf 2.4.1).
Verschillen binnen de Europese Unie: Midden- en Oost-Europa lagere levensverwachting, Scandinavië en sommige mediterrane landen hoge levensverwachting (zie paragraaf 2.4.2).
In Midden- en Oost-Europa vertaalde de toegenomen welvaart na 1970 zich in tabaksgebruik en consumptie van verzadigde vetten. Gezondheidszorg daar erg star georganiseerd dus geen gedragsbeïnvloeding (zie paragraaf 2.4.2).
Ervaren gezondheid in sommige landen (Denemarken bijvoorbeeld) erg hoog. Nederlanders, net als Duitsers, vrij pessimistisch (zie paragraaf 2.4.2).
Millennium Development Goals: doelstellingen voor internationale samenwerking die in 2015 moeten zijn gehaald, zoals eradicatie extreme honger en armoede, reductie kindersterfte, bestrijding hiv/aids en malaria (zie paragraaf 2.5.1).
Ontwikkelingssamenwerking: scepsis of het werkt, ondanks successen (zie paragraaf 2.5.2).
Literatuur
go back to reference Ezzatti M, Rodgers AD, Lopez AD, e.a. (red.). Comparative quantification of health risks: Global and regional burden of disease due to selected major risk factors; vol. 1 & 2. Genève: WHO Press, 2004. ISBN: 9789241580311. Ezzatti M, Rodgers AD, Lopez AD, e.a. (red.). Comparative quantification of health risks: Global and regional burden of disease due to selected major risk factors; vol. 1 & 2. Genève: WHO Press, 2004. ISBN: 9789241580311.
go back to reference Merson MH, Black RE, Mills AJ. International public health: Diseases, programs, systems and policies; 2e editie. Sudbury, MA: Sudbury Jones & Bartlett Publishers, 2006. ISBN: 9780763729677 Merson MH, Black RE, Mills AJ. International public health: Diseases, programs, systems and policies; 2e editie. Sudbury, MA: Sudbury Jones & Bartlett Publishers, 2006. ISBN: 9780763729677
go back to reference Murray CJL, Lopez AD, Mathers CD, e.a. The global burden of disease 2000 project: Aims, methods and data sources. Genève: WHO Press, 2001. Murray CJL, Lopez AD, Mathers CD, e.a. The global burden of disease 2000 project: Aims, methods and data sources. Genève: WHO Press, 2001.
go back to reference Boersch-Supan A, e.a. (red.). Health, aging and retirement in Europe. Mannheim: Mannheim Research Institute for the Economics of Aging, 2005. Boersch-Supan A, e.a. (red.). Health, aging and retirement in Europe. Mannheim: Mannheim Research Institute for the Economics of Aging, 2005.
go back to reference Eurostat. Health statistics – Atlas on mortality in the European Union. 2009 Edition. Luxemburg: Office for Official Publications of the European Communities, 2009. Eurostat. Health statistics – Atlas on mortality in the European Union. 2009 Edition. Luxemburg: Office for Official Publications of the European Communities, 2009.
go back to reference Joint United Nations Programme on HIV/AIDS (UNAIDS ), World Health Organization. Global summary of the HIV/AIDS epidemic, December 2008. Joint United Nations Programme on HIV/AIDS (UNAIDS ), World Health Organization. Global summary of the HIV/AIDS epidemic, December 2008.
go back to reference Lopez AD, e.a. Global burden of disease and risk factors. The International Bank for Reconstruction and Development/The World Bank, 2006. Lopez AD, e.a. Global burden of disease and risk factors. The International Bank for Reconstruction and Development/The World Bank, 2006.
go back to reference Unicef. The state of the world’s children 2007 New York: Unicef, 2006. Unicef. The state of the world’s children 2007 New York: Unicef, 2006.
go back to reference World Bank. World development report 1993. Investing in health. New York: Oxford University Press, 1993. World Bank. World development report 1993. Investing in health. New York: Oxford University Press, 1993.
go back to reference World Health Organization. The world health report 2006. Genève: WHO Press, 2006. World Health Organization. The world health report 2006. Genève: WHO Press, 2006.
go back to reference World Health Organization. Global burden of disease: 2004 update. Genève: WHO Press, 2008. World Health Organization. Global burden of disease: 2004 update. Genève: WHO Press, 2008.
go back to reference World Health Organization. Global health risks. Mortality and burden of disease attributable to selected major risks. Genève: WHO Press, 2009. World Health Organization. Global health risks. Mortality and burden of disease attributable to selected major risks. Genève: WHO Press, 2009.
go back to reference World Health Organization. Global tuberculosis control 2011. WHO report. Genève: WHO Press, 2011. World Health Organization. Global tuberculosis control 2011. WHO report. Genève: WHO Press, 2011.
Metagegevens
Titel
Gezondheid en ziekte in de wereld
Auteurs
J. van der Velden
J.P. Mackenbach
Copyright
2016
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-1088-3_2