Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

Gepubliceerd in: Huisarts en wetenschap 9/2014

01-09-2014 | Klinische Les

Geen uitstrijkje? In gesprek over seks

Auteurs: Anne-Marie Giesen, prof.dr. Toine Lagro-Janssen, dr. Patrick Dielissen

Gepubliceerd in: Huisarts en wetenschap | Uitgave 9/2014

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Giesen A, Lagro-Janssen ALM, Dielissen PW. Niet gekomen voor het uitstrijkje? In gesprek over seks. Huisarts Wet 2014;57(9):490-3.
Eenderde tot de helft van de vrouwen met baarmoederhalskanker laat zich niet of onregelmatig screenen. Vaak is het een combinatie van lichamelijke, psychische, sociaal-culturele en cognitieve factoren die ervoor zorgt dat vrouwen niet meedoen aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Vrouwen met een voorgeschiedenis van seksueel geweld of die besneden zijn, nemen minder vaak deel aan het onderzoek. Dat geldt ook voor vrouwen die seks hebben met vrouwen, want zij denken dat ze minder risico lopen. Angst en afkeer van het gynaecologisch onderzoek zijn eveneens belangrijke redenen om weg te blijven.
Actief vragen naar de motieven om niet mee te doen kan niet alleen de opkomst verbeteren maar ook verborgen seksuele problemen of trauma’s aan het licht brengen. Hier kan de huisarts proactief en in een open gesprek met de vrouw nagaan of er sprake is van een seksueel probleem, zoals pijn bij het vrijen, vaginisme of (een verleden van) seksueel geweld. Bovendien is er een hrHPV-thuistest die mogelijke bezwaren bij deze vrouwen kan wegnemen.
Literatuur
1.
go back to reference Boomsma LJ, Buis PAJ, Collette C, Janssen PGH. NHG-Standaard Preventie en vroegdiagnostiek van cervixcarcinoom (tweede herziening);. Huisarts Wet 2009;52:10. Boomsma LJ, Buis PAJ, Collette C, Janssen PGH. NHG-Standaard Preventie en vroegdiagnostiek van cervixcarcinoom (tweede herziening);. Huisarts Wet 2009;52:10.
2.
go back to reference Gezondheidsraad. Screening op baarmoederhalskanker. Den Haag: Gezondheidsraad, 2011. publicatienr 2011/07 2011. Gezondheidsraad. Screening op baarmoederhalskanker. Den Haag: Gezondheidsraad, 2011. publicatienr 2011/07 2011.
3.
go back to reference Lindqvist PG, Hellsten C, Rippe A. Screening history of women in Malmö with invasive cervical cancer;. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2008;137:77–83. PubMedCrossRef Lindqvist PG, Hellsten C, Rippe A. Screening history of women in Malmö with invasive cervical cancer;. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2008;137:77–83. PubMedCrossRef
4.
go back to reference Marquardt K, Buttner HH, Broschewitz U, Barten M, Schneider V. Persistent carcinoma in cervical cancer screening: non-participation is the most significant cause;. Acta Cytol 2011;55:433–7. PubMedCrossRef Marquardt K, Buttner HH, Broschewitz U, Barten M, Schneider V. Persistent carcinoma in cervical cancer screening: non-participation is the most significant cause;. Acta Cytol 2011;55:433–7. PubMedCrossRef
5.
go back to reference Van Kemenade FJ, Casparie MK. Bij een derde van de vrouwen met baarmoederhalskanker is geen uitstrijkje gemaakt;. Ned Tijdschr Geneeskd 2009;153:A661. Van Kemenade FJ, Casparie MK. Bij een derde van de vrouwen met baarmoederhalskanker is geen uitstrijkje gemaakt;. Ned Tijdschr Geneeskd 2009;153:A661.
6.
go back to reference Peto J, Gilham C, Fletcher O, Matthews FE. The cervical cancer epidemic that screening has prevented in the UK;. Lancet 2004;364:249–56. PubMedCrossRef Peto J, Gilham C, Fletcher O, Matthews FE. The cervical cancer epidemic that screening has prevented in the UK;. Lancet 2004;364:249–56. PubMedCrossRef
7.
go back to reference Blomberg K, Ternestedt BM, Törnberg S, Tishelman C. How do women who choose not to participate in population-based cervical cancer screening reason about their decision?; Psychooncology 2008;17:561–9. PubMedCrossRef Blomberg K, Ternestedt BM, Törnberg S, Tishelman C. How do women who choose not to participate in population-based cervical cancer screening reason about their decision?; Psychooncology 2008;17:561–9. PubMedCrossRef
8.
go back to reference Fylan F. Screening for cervical cancer: a review of women’s attitudes, knowledge, and behaviour;. Br J Gen Pract 1998;48:1509–14. Fylan F. Screening for cervical cancer: a review of women’s attitudes, knowledge, and behaviour;. Br J Gen Pract 1998;48:1509–14.
9.
go back to reference Knops-Dullens T, De Vries N, De Vries H. Reasons for non-attendance in cervical cancer screening programmes: an application of the Integrated Model for Behavioural Change;. Eur J Cancer Prev 2007;16:436–45. PubMedCrossRef Knops-Dullens T, De Vries N, De Vries H. Reasons for non-attendance in cervical cancer screening programmes: an application of the Integrated Model for Behavioural Change;. Eur J Cancer Prev 2007;16:436–45. PubMedCrossRef
10.
go back to reference Oscarsson MG, Benzein EG, Wijma BE. Reasons for non-attendance at cervical screening as reported by non-attendees in Sweden;. J Psychosom Obstet Gynaecol 2008;29:23–31. PubMedCrossRef Oscarsson MG, Benzein EG, Wijma BE. Reasons for non-attendance at cervical screening as reported by non-attendees in Sweden;. J Psychosom Obstet Gynaecol 2008;29:23–31. PubMedCrossRef
11.
go back to reference Tacken MA, Braspenning JC, Hermens RP, Spreeuwenberg PM, Van den Hoogen HJ, De Bakker DH, et al. Uptake of cervical cancer screening in The Netherlands is mainly influenced by women’s beliefs about the screening and by the inviting organization;. Eur J Public Health 2007;17:178–85. PubMedCrossRef Tacken MA, Braspenning JC, Hermens RP, Spreeuwenberg PM, Van den Hoogen HJ, De Bakker DH, et al. Uptake of cervical cancer screening in The Netherlands is mainly influenced by women’s beliefs about the screening and by the inviting organization;. Eur J Public Health 2007;17:178–85. PubMedCrossRef
12.
go back to reference Waller J, Bartoszek M, Marlow L, Wardle J. Barriers to cervical cancer screening attendance in England: a population-based survey;. J Med Screen 2009;16:199–204. PubMedCrossRef Waller J, Bartoszek M, Marlow L, Wardle J. Barriers to cervical cancer screening attendance in England: a population-based survey;. J Med Screen 2009;16:199–204. PubMedCrossRef
13.
go back to reference Yoo GJ, Le MN, Vong S, Lagman R, Lam AG. Cervical cancer screening: attitudes and behaviors of young Asian American women;. J Cancer Educ 2011;26:740–6. PubMedCrossRef Yoo GJ, Le MN, Vong S, Lagman R, Lam AG. Cervical cancer screening: attitudes and behaviors of young Asian American women;. J Cancer Educ 2011;26:740–6. PubMedCrossRef
14.
go back to reference De Nooijer DP, De Waart FG, Van Leeuwen AW, Spijker WW. Opkomst bij bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker hoger na uitnodiging door de huisarts, in het bijzonder voor groepen met doorgaans lage participatiegraad;. Ned Tijdschr Geneeskd 2005;149:2339–43. PubMed De Nooijer DP, De Waart FG, Van Leeuwen AW, Spijker WW. Opkomst bij bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker hoger na uitnodiging door de huisarts, in het bijzonder voor groepen met doorgaans lage participatiegraad;. Ned Tijdschr Geneeskd 2005;149:2339–43. PubMed
15.
go back to reference Bakker F, Vanwesenbeeck I. Seksuele gezondheid in Nederland 2006. Delft: Eburon, 2006. Bakker F, Vanwesenbeeck I. Seksuele gezondheid in Nederland 2006. Delft: Eburon, 2006.
16.
go back to reference Coker AL, Sanderson M, Fadden MK, Pirisi L. Intimate partner violence and cervical neoplasia;. J Womens Health Gend Based Med 2000;9:1015–23. PubMedCrossRef Coker AL, Sanderson M, Fadden MK, Pirisi L. Intimate partner violence and cervical neoplasia;. J Womens Health Gend Based Med 2000;9:1015–23. PubMedCrossRef
17.
go back to reference Coker AL, Hopenhayn C, DeSimone CP, Bush HM, Crofford L. Violence against women raises risk of cervical cancer;. J Womens Health (Larchmt) 2009;18:1179–85. CrossRef Coker AL, Hopenhayn C, DeSimone CP, Bush HM, Crofford L. Violence against women raises risk of cervical cancer;. J Womens Health (Larchmt) 2009;18:1179–85. CrossRef
18.
go back to reference Marrazzo JM, Koutsky LA, Kiviat NB, Kuypers JM, Stine K. Papanicolaou test screening and prevalence of genital human papillomavirus among women who have sex with women;. Am J Public Health 2001;91:947–52. PubMedCrossRefPubMedCentral Marrazzo JM, Koutsky LA, Kiviat NB, Kuypers JM, Stine K. Papanicolaou test screening and prevalence of genital human papillomavirus among women who have sex with women;. Am J Public Health 2001;91:947–52. PubMedCrossRefPubMedCentral
19.
go back to reference Wingood GM, Seth P, DiClemente RJ, Robinson LS. Association of sexual abuse with incident high-risk human papillomavirus infection among young African-American women;. Sex Transm Dis 2009;36:784–6. PubMedCrossRefPubMedCentral Wingood GM, Seth P, DiClemente RJ, Robinson LS. Association of sexual abuse with incident high-risk human papillomavirus infection among young African-American women;. Sex Transm Dis 2009;36:784–6. PubMedCrossRefPubMedCentral
20.
go back to reference Cadman L, Waller J, Ashdown-Barr L, Szarewski A. Barriers to cervical screening in women who have experienced sexual abuse: an exploratory study;. J Fam Plann Reprod Health Care 2012;38:214–20. PubMedCrossRefPubMedCentral Cadman L, Waller J, Ashdown-Barr L, Szarewski A. Barriers to cervical screening in women who have experienced sexual abuse: an exploratory study;. J Fam Plann Reprod Health Care 2012;38:214–20. PubMedCrossRefPubMedCentral
21.
go back to reference Gandhi S, Rovi S, Vega M, Johnson MS, Ferrante J, Chen PH. Intimate partner violence and cancer screening among urban minority women;. J Am Board Fam Med 2010;23:343–53. PubMedCrossRef Gandhi S, Rovi S, Vega M, Johnson MS, Ferrante J, Chen PH. Intimate partner violence and cancer screening among urban minority women;. J Am Board Fam Med 2010;23:343–53. PubMedCrossRef
22.
go back to reference Vloeberghs E, Knipscheer J, Van der Kwaak A, Naleie Z, Van den Muijsenbergh M. Versluierde pijn. Een onderzoek in Nederland naar de psychische, sociale en relationele gevolgen van meisjesbesnijdenis;. Utrecht: Stichting Pharos, 2010. Vloeberghs E, Knipscheer J, Van der Kwaak A, Naleie Z, Van den Muijsenbergh M. Versluierde pijn. Een onderzoek in Nederland naar de psychische, sociale en relationele gevolgen van meisjesbesnijdenis;. Utrecht: Stichting Pharos, 2010.
23.
go back to reference Abdullahi A, Copping J, Kessel A, Luck M, Bonell C. Cervical screening: Perceptions and barriers to uptake among Somali women in Camden;. Public Health 2009;123:680–5. PubMedCrossRef Abdullahi A, Copping J, Kessel A, Luck M, Bonell C. Cervical screening: Perceptions and barriers to uptake among Somali women in Camden;. Public Health 2009;123:680–5. PubMedCrossRef
24.
go back to reference Henderson HJ. Why lesbians should be encouraged to have regular cervical screening;. J Fam Plann Reprod Health Care 2009;35:49–52. PubMedCrossRef Henderson HJ. Why lesbians should be encouraged to have regular cervical screening;. J Fam Plann Reprod Health Care 2009;35:49–52. PubMedCrossRef
25.
go back to reference Marrazzo JM, Thomas KK, Ringwood K. A behavioural intervention to reduce persistence of bacterial vaginosis among women who report sex with women: results of a randomised trial;. Sex Transm Infect 2011;87:399–405. PubMedCrossRefPubMedCentral Marrazzo JM, Thomas KK, Ringwood K. A behavioural intervention to reduce persistence of bacterial vaginosis among women who report sex with women: results of a randomised trial;. Sex Transm Infect 2011;87:399–405. PubMedCrossRefPubMedCentral
26.
go back to reference Stein K, Lewendon G, Jenkins R, Davis C. Improving uptake of cervical cancer screening in women with prolonged history of non-attendance for screening: a randomized trial of enhanced invitation methods;. J Med Screen 2005;12:185–9. PubMedCrossRef Stein K, Lewendon G, Jenkins R, Davis C. Improving uptake of cervical cancer screening in women with prolonged history of non-attendance for screening: a randomized trial of enhanced invitation methods;. J Med Screen 2005;12:185–9. PubMedCrossRef
27.
go back to reference Waller J, Jackowska M, Marlow L, Wardle J. Exploring age differences in reasons for nonattendance for cervical screening: a qualitative study;. BJOG 2012;119:26–32. PubMedCrossRef Waller J, Jackowska M, Marlow L, Wardle J. Exploring age differences in reasons for nonattendance for cervical screening: a qualitative study;. BJOG 2012;119:26–32. PubMedCrossRef
28.
go back to reference Neilson A, Jones RK. Women’s lay knowledge of cervical cancer/cervical screening: accounting for non-attendance at cervical screening clinics;. J Adv Nurs 1998;28:571–5. PubMedCrossRef Neilson A, Jones RK. Women’s lay knowledge of cervical cancer/cervical screening: accounting for non-attendance at cervical screening clinics;. J Adv Nurs 1998;28:571–5. PubMedCrossRef
29.
go back to reference Gök M, Heideman DA, Van Kemenade FJ, Berkhof J, Rozendaal L, Spruyt JW, et al. HPV testing on self collected cervicovaginal lavage specimens as screening method for women who do not attend cervical screening: cohort study. BMJ 2010;340:c1040. CrossRef Gök M, Heideman DA, Van Kemenade FJ, Berkhof J, Rozendaal L, Spruyt JW, et al. HPV testing on self collected cervicovaginal lavage specimens as screening method for women who do not attend cervical screening: cohort study. BMJ 2010;340:c1040. CrossRef
Metagegevens
Titel
Geen uitstrijkje? In gesprek over seks
Auteurs
Anne-Marie Giesen
prof.dr. Toine Lagro-Janssen
dr. Patrick Dielissen
Publicatiedatum
01-09-2014
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Huisarts en wetenschap / Uitgave 9/2014
Print ISSN: 0018-7070
Elektronisch ISSN: 1876-5912
DOI
https://doi.org/10.1007/s12445-014-0244-1