Skip to main content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

Gepubliceerd in: Huisarts en wetenschap 11/2016

01-11-2016 | Nascholing

Fecesonderzoek bij patiënten met diarree

Auteurs: Alwin Schierenberg, dr. Lidewij Broekhuizen, Prof. Niek de Wit

Gepubliceerd in: Huisarts en wetenschap | Uitgave 11/2016

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Schierenberg A, Broekhuizen BDL, de Wit NJ. Fecesonderzoek bij patiënten met diarree. Huisarts Wet 2016;59(11):502-6.
Diarree is een zeer frequent voorkomende klacht met vele oorzaken. Meestal gaat het om een onschuldige gastro-enteritis en is verdere diagnostiek overbodig. De richtlijnen adviseren dan ook terughoudendheid, maar toch vragen huisartsen relatief vaak kostbaar microbiologisch fecesonderzoek aan. Fecesonderzoek heeft alleen klinische waarde bij patiënten met ernstige of langdurige klachten of bij patiënten met een afweerstoornis, wanneer men op grond van het klinische beeld antibiotica overweegt of een ernstige onderliggende aandoening wil uitsluiten. In verband met de volksgezondheid kan fecesonderzoek – in overleg met de GGD – nodig zijn bij verdenking op een epidemie en bij patiënten die in de voedingsindustrie of de zorg werken. Overdiagnostiek leidt niet alleen tot hoge kosten, maar zorgt ook voor onnodig antibioticagebruik met nadelige gevolgen voor de patiënt, zoals behandeling van dragerschap en niet-pathogene parasieten. Het strikter volgen van de richtlijnen kan dit voorkomen.
Tegenwoordig doen de meeste laboratoria fecesonderzoek op basis van de polymerasekettingreactie (PCR). PCR is sneller, praktischer en gevoeliger dan kweek en microscopie, maar door die gevoeligheid kan het testresultaat ook positief zijn bij een niet-actieve infectie. Bovendien wordt met PCR-testpakketten standaard gezocht naar een breder spectrum van micro-organismen, waardoor de testresultaten ook positief kunnen zijn voor niet-aangevraagde micro-organismen of micro-organismen waarvan de pathogeniciteit niet vaststaat.
Literatuur
1.
go back to reference Belo J, Bos M, Brühl P, Lemmen W, Pijpers M, Van der Donk M, et al. NHG-Standaard Acute diarree. Huisarts Wet 2014;57:462–71. Belo J, Bos M, Brühl P, Lemmen W, Pijpers M, Van der Donk M, et al. NHG-Standaard Acute diarree. Huisarts Wet 2014;57:462–71.
2.
go back to reference Doorduyn Y, Van Pelt W, Havelaar AH. The burden of infectious intestinal disease (IID) in the community: a survey of self-reported IID in The Netherlands. Epidemiol Infect 2012;140:1185–92. CrossRefPubMed Doorduyn Y, Van Pelt W, Havelaar AH. The burden of infectious intestinal disease (IID) in the community: a survey of self-reported IID in The Netherlands. Epidemiol Infect 2012;140:1185–92. CrossRefPubMed
3.
go back to reference Van den Brandhof WE, Bartelds AIM, Koopmans MPG, Van Duynhoven YTHP. General practitioner practices in requesting laboratory tests for patients with gastroenteritis in the Netherlands, 2001–2002. BMC Fam Pract 2006 ;7:56. CrossRefPubMedPubMedCentral Van den Brandhof WE, Bartelds AIM, Koopmans MPG, Van Duynhoven YTHP. General practitioner practices in requesting laboratory tests for patients with gastroenteritis in the Netherlands, 2001–2002. BMC Fam Pract 2006 ;7:56. CrossRefPubMedPubMedCentral
4.
go back to reference De Wit MA, Koopmans MP, Kortbeek LM, Van Leeuwen NJ, Vinjé J, Van Duynhoven YT. Etiology of gastroenteritis in sentinel general practices in the Netherlands. Clin Infect Dis 2001;33:280–8. CrossRefPubMed De Wit MA, Koopmans MP, Kortbeek LM, Van Leeuwen NJ, Vinjé J, Van Duynhoven YT. Etiology of gastroenteritis in sentinel general practices in the Netherlands. Clin Infect Dis 2001;33:280–8. CrossRefPubMed
5.
go back to reference Schierenberg A, Broekhuizen BDL, Nipshagen MD, Kommer MBJ, Van de Pol AC, Bruijning-Verhagen PCJ, et al. Adherence to general practice diagnostic guidelines for gastroenteritis in the Netherlands. UEG Week 2015. United European Gastroenterol J 2015:2(Suppl. 1). Schierenberg A, Broekhuizen BDL, Nipshagen MD, Kommer MBJ, Van de Pol AC, Bruijning-Verhagen PCJ, et al. Adherence to general practice diagnostic guidelines for gastroenteritis in the Netherlands. UEG Week 2015. United European Gastroenterol J 2015:2(Suppl. 1).
8.
go back to reference Nice Diarrhoea – adult’s assessment: Clinical Knowledge Summaries. London: NICE, 2013. Nice Diarrhoea – adult’s assessment: Clinical Knowledge Summaries. London: NICE, 2013.
9.
go back to reference Juckett G, Trivedi R. Evaluation of chronic diarrhea. Am Fam Physician 2011;84:1119–26. PubMed Juckett G, Trivedi R. Evaluation of chronic diarrhea. Am Fam Physician 2011;84:1119–26. PubMed
10.
go back to reference De Jongh TOH, De Vries H, Knottnerus JA, Grundmeijer HGLM. Diagnostiek van alledaagse klachten: Bouwstenen voor rationeel probleemoplossen. 4e dr. Houten: Bohn Stafleu van Loghum; 2016. De Jongh TOH, De Vries H, Knottnerus JA, Grundmeijer HGLM. Diagnostiek van alledaagse klachten: Bouwstenen voor rationeel probleemoplossen. 4e dr. Houten: Bohn Stafleu van Loghum; 2016.
11.
go back to reference Bos JC, Schultsz C, Van Gool T, Bauer MP, Prins JM. Optimaliseren van het antibioticabeleid in Nederland IX: SWAB richtlijn antimicrobiële therapie voor acute infectieuze diarree. Nijmegen: Stichting Werkgroep Antibioticabeleid; 2013. Bos JC, Schultsz C, Van Gool T, Bauer MP, Prins JM. Optimaliseren van het antibioticabeleid in Nederland IX: SWAB richtlijn antimicrobiële therapie voor acute infectieuze diarree. Nijmegen: Stichting Werkgroep Antibioticabeleid; 2013.
12.
go back to reference Onwuezobe IA, Oshun PO, Odigwe CC. Antimicrobials for treating symptomatic non-typhoidal Salmonella infection. Cochrane Database Syst Rev 2012;11:CD001167. PubMed Onwuezobe IA, Oshun PO, Odigwe CC. Antimicrobials for treating symptomatic non-typhoidal Salmonella infection. Cochrane Database Syst Rev 2012;11:CD001167. PubMed
13.
go back to reference Guerrant RL, Van Gilder T, Steiner TS, Thielman NM, Slutsker L, Tauxe R V, et al. Practice guidelines for the management of infectious diarrhea. Clin Infect Dis 2001;32:331–51. CrossRefPubMed Guerrant RL, Van Gilder T, Steiner TS, Thielman NM, Slutsker L, Tauxe R V, et al. Practice guidelines for the management of infectious diarrhea. Clin Infect Dis 2001;32:331–51. CrossRefPubMed
14.
go back to reference Rijntjes A. Acute diarree in de huisartsenpraktijk; een onderzoek naar anamnese en microbiële oorzaken [proefschrift]. Maastricht: Rijksuniversiteit Limburg; 1987. Rijntjes A. Acute diarree in de huisartsenpraktijk; een onderzoek naar anamnese en microbiële oorzaken [proefschrift]. Maastricht: Rijksuniversiteit Limburg; 1987.
16.
go back to reference Furuya-Kanamori L, Marquess J, Yakob L, Riley TV, Paterson DL, Foster NF, et al. Asymptomatic Clostridium difficile colonization: epidemiology and clinical implications. BMC Infect Dis 2015;15:516. CrossRefPubMedPubMedCentral Furuya-Kanamori L, Marquess J, Yakob L, Riley TV, Paterson DL, Foster NF, et al. Asymptomatic Clostridium difficile colonization: epidemiology and clinical implications. BMC Infect Dis 2015;15:516. CrossRefPubMedPubMedCentral
17.
go back to reference LCI-richtlijnen Infectieziektebestrijding. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu; 2016. LCI-richtlijnen Infectieziektebestrijding. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu; 2016.
18.
go back to reference LCI-richtlijn Salmonellose. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu; 2011. LCI-richtlijn Salmonellose. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu; 2011.
19.
go back to reference Tam CC, O’Brien SJ, Tompkins DS, Bolton FJ, Berry L, Dodds J, et al. Changes in causes of acute gastroenteritis in the United Kingdom over 15 years: Microbiologic findings from 2 prospective, population-based studies of infectious intestinal disease. Clin Infect Dis 2012;54:1275–86. CrossRefPubMed Tam CC, O’Brien SJ, Tompkins DS, Bolton FJ, Berry L, Dodds J, et al. Changes in causes of acute gastroenteritis in the United Kingdom over 15 years: Microbiologic findings from 2 prospective, population-based studies of infectious intestinal disease. Clin Infect Dis 2012;54:1275–86. CrossRefPubMed
20.
go back to reference De Boer RF, Ott A, Kesztyüs B, Kooistra-Smid AMD. Improved detection of five major gastrointestinal pathogens by use of a molecular screening approach. J Clin Microbiol 2010;48:4140–6. CrossRefPubMedPubMedCentral De Boer RF, Ott A, Kesztyüs B, Kooistra-Smid AMD. Improved detection of five major gastrointestinal pathogens by use of a molecular screening approach. J Clin Microbiol 2010;48:4140–6. CrossRefPubMedPubMedCentral
21.
go back to reference Ten Hove R, Schuurman T, Kooistra M, Moller L, van Lieshout L, Verweij JJ. Detection of diarrhoea-causing protozoa in general practice patients in The Netherlands by multiplex real-time PCR. Clin Microbiol Infect 2007;13:1001–7. CrossRefPubMed Ten Hove R, Schuurman T, Kooistra M, Moller L, van Lieshout L, Verweij JJ. Detection of diarrhoea-causing protozoa in general practice patients in The Netherlands by multiplex real-time PCR. Clin Microbiol Infect 2007;13:1001–7. CrossRefPubMed
22.
go back to reference Van Lint P, De Witte E, Ursi JP, Van Herendael B, Van Schaeren J. A screening algorithm for diagnosing bacterial gastroenteritis by real-time PCR in combination with guided culture. Diagn Microbiol Infect Dis 2016;85:255–9. CrossRefPubMed Van Lint P, De Witte E, Ursi JP, Van Herendael B, Van Schaeren J. A screening algorithm for diagnosing bacterial gastroenteritis by real-time PCR in combination with guided culture. Diagn Microbiol Infect Dis 2016;85:255–9. CrossRefPubMed
23.
24.
go back to reference Corcoran MS, van Well GTJ, van Loo IHM. Diagnosis of viral gastroenteritis in children: interpretation of real-time PCR results and relation to clinical symptoms. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 2014;33:1663–73. CrossRefPubMed Corcoran MS, van Well GTJ, van Loo IHM. Diagnosis of viral gastroenteritis in children: interpretation of real-time PCR results and relation to clinical symptoms. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 2014;33:1663–73. CrossRefPubMed
25.
go back to reference Phillips G, Lopman B, Tam CC, Iturriza-Gomara M, Brown D, Gray J. Diagnosing norovirus-associated infectious intestinal disease using viral load. BMC Infect Dis 2009;9:63. CrossRefPubMedPubMedCentral Phillips G, Lopman B, Tam CC, Iturriza-Gomara M, Brown D, Gray J. Diagnosing norovirus-associated infectious intestinal disease using viral load. BMC Infect Dis 2009;9:63. CrossRefPubMedPubMedCentral
26.
go back to reference Phillips G, Lopman B, Tam CC, Iturriza-Gomara M, Brown D, Gray J. Diagnosing rotavirus A associated IID: Using ELISA to identify a cut-off for real time RT-PCR. J Clin Virol 2009;44:242–5. CrossRefPubMed Phillips G, Lopman B, Tam CC, Iturriza-Gomara M, Brown D, Gray J. Diagnosing rotavirus A associated IID: Using ELISA to identify a cut-off for real time RT-PCR. J Clin Virol 2009;44:242–5. CrossRefPubMed
27.
go back to reference Enserink R, Scholts R, Bruijning-Verhagen P, Duizer E, Vennema H, de Boer R, et al. High detection rates of enteropathogens in asymptomatic children attending day care. PLoS One 2014;9:e89496. CrossRefPubMedPubMedCentral Enserink R, Scholts R, Bruijning-Verhagen P, Duizer E, Vennema H, de Boer R, et al. High detection rates of enteropathogens in asymptomatic children attending day care. PLoS One 2014;9:e89496. CrossRefPubMedPubMedCentral
28.
go back to reference Bruijnesteijn van Coppenraet LES, Wallinga JA, Ruijs GJHM, Bruins MJ, Verweij JJ. Parasitological diagnosis combining an internally controlled real-time PCR assay for the detection of four protozoa in stool samples with a testing algorithm for microscopy. Clin Microbiol Infect 2009;15:869–74. CrossRefPubMed Bruijnesteijn van Coppenraet LES, Wallinga JA, Ruijs GJHM, Bruins MJ, Verweij JJ. Parasitological diagnosis combining an internally controlled real-time PCR assay for the detection of four protozoa in stool samples with a testing algorithm for microscopy. Clin Microbiol Infect 2009;15:869–74. CrossRefPubMed
29.
go back to reference Röser D, Simonsen J, Stensvold R, Olsen KEP, Bytzer P, Nielsen HV., et al. Metronidazole therapy for treating dientamoebiasis in children is not associated with better clinical outcomes: A randomized, double-blinded and placebo-controlled clinical trial. Clin Infect Dis 2014;58:1692–9. CrossRefPubMed Röser D, Simonsen J, Stensvold R, Olsen KEP, Bytzer P, Nielsen HV., et al. Metronidazole therapy for treating dientamoebiasis in children is not associated with better clinical outcomes: A randomized, double-blinded and placebo-controlled clinical trial. Clin Infect Dis 2014;58:1692–9. CrossRefPubMed
30.
go back to reference McNulty C. Managing suspected infectious diarrhoea: Quick reference guidance for primary care. London: Public Health England, 2015. McNulty C. Managing suspected infectious diarrhoea: Quick reference guidance for primary care. London: Public Health England, 2015.
Metagegevens
Titel
Fecesonderzoek bij patiënten met diarree
Auteurs
Alwin Schierenberg
dr. Lidewij Broekhuizen
Prof. Niek de Wit
Publicatiedatum
01-11-2016
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Huisarts en wetenschap / Uitgave 11/2016
Print ISSN: 0018-7070
Elektronisch ISSN: 1876-5912
DOI
https://doi.org/10.1007/s12445-016-0299-2

Andere artikelen Uitgave 11/2016

Huisarts en wetenschap 11/2016 Naar de uitgave