Skip to main content
main-content
Top

Over dit boek

Excelleren in de zorg, deel uit de Skiprreeks, gaat over het bovengemiddeld ondernemen, besturen gericht op innovatie en kwaliteit én het ondernemerschap in de zorg. Aan het woord komen bestuurders met passie voor de zorg, bestuurders met een visie en bestuurders die initiatief nemen en kansen benutten wanneer deze zich voordoen. Daarnaast vertellen experts en deskundige adviseurs hoe ze de bestuurder bijstaan in het streven naar excellente zorg. Zo ontstaat een totaalbeeld van ondernemen in de zorg aan de hand waarvan de lezer zich kan inleven in de positie van de zorgbestuurder die zich geconfronteerd weet met belangrijke dilemma’s.Excelleren in de zorg gaat in op marktkansen, organisatorische en juridische randvoorwaarden en managementkeuzes. Dit boek is dan ook niet één verhaal, maar een bundeling van ervaringen en praktijkvoorbeelden bij actuele thema’s in de zorg, verdeeld in het drieluik markt, interne organisatie en overheidstoezicht.

Inhoudsopgave

Voorwerk

Markt

Voorwerk

1a De gezondheidszorg als systeem

Samenvatting
De tijd dat gezondheidszorg kon worden bedreven door autonome professionals met een roeping om zieken te helen is lang voorbij. De zorg is een complex systeem geworden.
H.A. Keuzenkamp

1b Recept voor een zorgnetwerk: de patiënt centraal

Samenvatting
In het voorgaande hoofdstuk heeft Keuzenkamp een sprankelend betoog gehouden over de wijze waarop de zorg als complex systeem vanuit de economische theorie beter bestuurd zou kunnen worden.
H.J. Raemakers

2a Europese zorg zonder binnengrenzen, utopie of werkelijkheid?

Samenvatting
Het initiatief van het academisch ziekenhuis Maastricht (azM) en het Universitätsklinikum Aachen (UKA) om het eerste grensoverschrijdende Europese Universitair Ziekenhuis te worden, kent een lange geschiedenis en zal waarschijnlijk ook nog een lange weg af te leggen hebben.
G.J.H.C.M. Peeters

2b Niet de denkers maar de doeners maken de Europese zorgmarkt

Samenvatting
Grensoverschrijdende zorg is niets nieuws onder de zon. Het fenomeen bestaat al sinds er grenzen en zorg bestaan. Dat het nu zo hoog op de agenda van Brusselse en nationale beleidsmakers prijkt, komt vooral doordat de theorie niet aansluit op de praktijk en best practices jammerlijk geproblematiseerd worden. Grensoverschrijdende zorg is daarmee een gemiste kans voor Europa en een schot voor open doel voor ondernemers in de zorg.
M.J.G. Smeets

3a Winst maken in de zorg, waarom eigenlijk?

Samenvatting
Als een Centre of Excellence (innovatief nieuw bedrijf) innovatie wil financieren, gaat dat bedrijf naar een venture capitalist. Dat geldt ook voor een starter met een vernieuwend idee. Op die manier wordt in een markteconomie geïnvesteerd in innovatie. Maar voor een zorgaanbieder is die mogelijkheid er vooralsnog niet. Dat maakt het moeilijk om innovatief te investeren.
L.H.L. Winter

3b Winst in de zorg, trekpaard of Bokito?

Samenvatting
Discussies over marktwerking in de zorg verlopen vaak langs ideologische lijnen. Voorstanders bewieroken de zegeningen van de markt, vinden overheidsingrijpen onnodig betuttelend of verstikkend en doen luchtigjes over eventuele nadelen van de vrije markt. Tegenstanders vinden dat zorgverlening zich niet leent voor de markt en associëren marktwerking met graaien aan de top, cherry picking en erosie van solidariteit. Karikaturen zijn vaak grappig, maar de discussie over marktwerking in de zorg schiet er weinig mee op.
M.F.M. Canoy

4a To merge or not to merge?

Samenvatting
Ziekenhuisorganisaties worden in de komende jaren heringericht. Kantelingen en/of resultaatverantwoordelijke eenheden (RVE’s) zijn hierbij ondergeschikt en vormen maar een beperkt onderdeel van het dienen van de patiënt.
W. Geerlings

4b Samenwerking en de toezichthouder(s)

Samenvatting
De samenwerking van de Coöperatie Ziekenhuizen spreekt tot de verbeelding. Geen Keeping up with the Joneses, maar zelf nadenken over wat de te bereiken doelen zijn en vervolgens de keuze maken om op deelgebieden samen te werken. Een samenwerking die is gericht op efficiëntie en effectiviteit en daardoor ten goede moet komen aan de zorgverlening, want het gaat om de patiënt.
J.J.M. Sluijs

5 Umwertung aller Werten

Samenvatting
De zorgsector staat aan de vooravond van een Umwertung aller Werten. Een groeiende zorgvraag, ingegeven voor vergrijzing evenals vooruitgang in medische technologie, moet worden opgevangen door een krimpende beroepsbevolking. En dat ook nog eens met een lager budget. In dat boeiende speelveld zijn zorgverzekeraars aan zet om de zorg voor iedereen betaalbaar en toegankelijk te houden. Nauwe samenwerking met patiëntenorganisaties en zorgaanbieders is essentieel voor een duurzame, gezonde zorgsector. Met kwaliteit als drijver en de zorgconsument als kompas. Daarbij moeten veel oude waarden en bureaucratie overboord.
R.H.L.M. van Boxtel

Interne organisatie

Voorwerk

6 Het excellente ziekenhuis; prioriteiten voor de bestuurder

Samenvatting
Bij de term ‘excellente zorg’ gaan de gedachten automatisch in de richting van uitmuntende zorg, geleverd door specialisten en verpleegkundigen. De kwaliteit van de geleverde zorg is direct afhankelijk van deze professionals.
M.D.J. Buitenhuis

7 Governance in de zorg: een vak

Samenvatting
Governance in de zorg bevindt zich nog steeds in een ontwikkelingsfase. Die duurt nu al circa tien jaar. Relatieve snelheid en intensiteit volgden toen Hans Hoogervorst (toenmalig minister van VWS) het woord ‘marktwerking’ in de mond nam.
P. Baks

8a Prestatie-indicatoren: minder is meer

Samenvatting
Begin 2004 verscheen de eerste basisset prestatie-indicatoren van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). Daarmee had de inspectie een nieuw instrument om op structurele wijze het gefaseerde toezicht vorm te geven.
M.J.A. Tasche

8b Indicatoren in het ziekenhuis, de weg naar volwassenheid

Samenvatting
Bestuurder Marjolein Tasche schetst in het vorige hoofdstuk het beeld van de dilemma’s waar het ziekenhuis voor staat wat betreft prestatie-indicatoren, heel helder en eerlijk. Eerlijk over het gegeven dat de ontwikkeling naar meer transparantie wenselijk en niet te vermijden is maar wel keuzes vergt.
M. Verkoulen

9 Succesvol ondernemerschap: strategie en structuur combineren met aandacht voor mensen

Samenvatting
Het zijn boeiende tijden in de zorg. Veranderingen in wet- en regelgeving volgen elkaar in snel tempo op. Talent is schaars en de concurrentieverhoudingen in de zorg verschuiven snel. Zorgaanbieders zoeken een nieuwe balans tussen kwalitatief hoogwaardige en patiëntgerichte zorg. De zorgverzekeraars zijn vooral ook op zoek naar een efficiënte, kostenbewuste en transparante partner.
E. Maagdelijn

10 Fiscaliteit: de zorg en horizontaal toezicht

Samenvatting
Vele jaren hebben zorginstellingen fiscaal gezien weinig aandacht gehad, maar door allerlei ontwikkelingen zijn ze zich meer bewust geworden van de fiscale aspecten van hun bedrijfsvoering. Er bleken fiscale problemen te kunnen ontstaan waarachter grote belangen schuilgingen. Hierdoor is men het belang van beperking van risico’s en de mogelijkheden van een goede fiscale planning gaan inzien.
V.C.E. Dielwart

Overheidstoezicht

Voorwerk

11 Modern markttoezicht in de zorg: balanceren tussen bevorderen, bewaken en beschermen

Samenvatting
Als marktmeester in de zorg ontwikkelt en bewaakt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) goed werkende zorgmarkten. Modern markttoezicht dus, om ervoor te zorgen dat de zorg toegankelijk, van goede kwaliteit en betaalbaar blijft. Met één duidelijk doel: dat de consument goede zorg voor een redelijke prijs krijgt.
C.C. van Beek

12 Governance en de kwaliteit van zorg

Samenvatting
Laat ik met de deur in huis vallen: de interne verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van zorg is in veel ziekenhuizen nog steeds niet goed geregeld. Als er ongelukken gebeuren of zaken bijna misgaan in het ziekenhuis, ligt de oorzaak daarvan vaak in de structuur van de organisatie, in het zorgproces of in het leiderschap. De realiteit is dat raden van bestuur, raden van toezicht en de medische staf nog te vaak onvoldoende verantwoordelijkheid nemen voor veiligheid en kwaliteit. Formeel behoort dit tot hun kerntaken, te vaak echter blijken de verantwoordelijken onvoldoende op de hoogte, onvoldoende in staat of onvoldoende bereid om te handelen en deze verantwoordelijkheid daadwerkelijk te nemen. Enkele voorbeelden illustreren dit gegeven, soms met zeer ernstige gevolgen.
W.M.C.L.M. Schellekens

13 Zorg voor concurrentie en samenwerking

Samenvatting
In het nieuwe zorgstelsel wordt concurrentie gebruikt als middel om de kwaliteit van zorg te versterken en een doelmatige inzet van middelen in de zorg te bevorderen. Concurrentie dwingt en motiveert zorgaanbieders om zorg van goede kwaliteit te leveren tegen een redelijke prijs. Concurrentie leidt zo tot vraagsturing waarin de cliënt meer centraal staat. Deze vraagsturing krijgt deels direct gestalte in de relatie tussen cliënt en zorgaanbieder en deels indirect via de verzekeraar. Op deze wijze worden de wensen en behoeften van patiënten en verzekerden meer bepalend voor de invulling van het aanbod. Met name de verzekeraar kan daarbij tegenwicht bieden aan de informatievoorsprong van een zorgaanbieder.
F.J.H. Don, K. Schep

14 Synthese: de excellente zorgbestuurders

Samenvatting
Uit de diverse hoofdstukken in dit boek komt het beeld naar voren dat een excellerende ziekenhuisbestuurder zich moet kunnen én durven onderscheiden van zijn concurrenten.
E. Maagdelijn, J.J.M. Sluijs, M. Verkoulen
Meer informatie