Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

Gepubliceerd in: Podosophia 2/2017

12-05-2017 | Richtlijnen

Enkeloedeem en vermoeide voeten een normaal ouderdomsverschijnsel of een teken van hartfalen?

Auteurs: MPA Mirjam Tuinhout, dr. René W. M. M. Jansen

Gepubliceerd in: Podosophia | Uitgave 2/2017

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Kenmerken van hartfalen zoals oedeem in de enkels, kortademigheid en vermoeide voeten lijken bij het ouder worden te horen. Echter, toename van oedeem kan een voorbode zijn van hartfalen of een verslechtering van bestaand hartfalen, waaraan 17–45 % van de mensen binnen één jaar sterft. Slechter passend schoeisel of een andere schoenkeuze door oedeem komt daardoor ineens in een ander daglicht te staan: adequate signalering van oedeem verlengt levens!
Literatuur
1.
go back to reference Ponikowski P, Voors AA, Anker SD, Bueno H, Cleland JGF, Coats AJS, et al. 2016 ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure. The Task Force for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure of the European Society of Cardiology (ESC)Developed with the special contribution of the Heart Failure Association (HFA) of the ESC. Eur Heart J. 2016;37(27):2129–200. CrossRefPubMed Ponikowski P, Voors AA, Anker SD, Bueno H, Cleland JGF, Coats AJS, et al. 2016 ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure. The Task Force for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure of the European Society of Cardiology (ESC)Developed with the special contribution of the Heart Failure Association (HFA) of the ESC. Eur Heart J. 2016;37(27):2129–200. CrossRefPubMed
2.
go back to reference Menz HB, Dufour AB, Katz P, Hannan MT. Foot pain and pronated foot type are associated with self-reported mobility limitations in older adults: the Framingham foot study. Gerontology. 2016;62(3):289–95. CrossRefPubMed Menz HB, Dufour AB, Katz P, Hannan MT. Foot pain and pronated foot type are associated with self-reported mobility limitations in older adults: the Framingham foot study. Gerontology. 2016;62(3):289–95. CrossRefPubMed
3.
go back to reference Ponikowski P, Anker SD, AlHabib KF, Cowie MR, Force TL, Hu S, et al. Heart failure: preventing disease and death worldwide. ESC Heart Fail. 2014;1(1):4–25. CrossRef Ponikowski P, Anker SD, AlHabib KF, Cowie MR, Force TL, Hu S, et al. Heart failure: preventing disease and death worldwide. ESC Heart Fail. 2014;1(1):4–25. CrossRef
5.
go back to reference Jansen PAF, Laan JR van der, Schols JMGA. Het geriatrie formularium: Een praktische leidraad. Houten: Bohn Stafleu van Loghum; 2013. CrossRef Jansen PAF, Laan JR van der, Schols JMGA. Het geriatrie formularium: Een praktische leidraad. Houten: Bohn Stafleu van Loghum; 2013. CrossRef
6.
go back to reference Achttien RJ, Staal JB, Merry AHH, Voort SSEM van der, Klaver RJ, Schoonewille S. et al. KNGF-richtlijn Hartrevalidatie. Amersfoort: KNGF; 2011. Achttien RJ, Staal JB, Merry AHH, Voort SSEM van der, Klaver RJ, Schoonewille S. et al. KNGF-richtlijn Hartrevalidatie. Amersfoort: KNGF; 2011.
7.
go back to reference Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie. Richtlijn Diagnostiek en Behandeling van dementie. Utrecht: Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie; 2014. Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie. Richtlijn Diagnostiek en Behandeling van dementie. Utrecht: Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie; 2014.
8.
go back to reference Tuinhout M, Laanbroek L. Wandeladvies in de Richtlijn Diagnostiek en Behandeling van dementie. Noblesse oblige; de podotherapeut als voet- en loopexpert bij dementie? PodoSophia. 2016;24(2):53–6. CrossRef Tuinhout M, Laanbroek L. Wandeladvies in de Richtlijn Diagnostiek en Behandeling van dementie. Noblesse oblige; de podotherapeut als voet- en loopexpert bij dementie? PodoSophia. 2016;24(2):53–6. CrossRef
9.
go back to reference Tuinhout M, Roermund PM van. Richtlijn Osteoporose en fractuurpreventie. Rol voor podotherapeut: signaleer verhoogd risico en stimuleer therapietrouw. PodoSophia. 2015;23(2):23–5. CrossRef Tuinhout M, Roermund PM van. Richtlijn Osteoporose en fractuurpreventie. Rol voor podotherapeut: signaleer verhoogd risico en stimuleer therapietrouw. PodoSophia. 2015;23(2):23–5. CrossRef
10.
go back to reference Lord SR, Sherrington C, Menz HB, Close JC. Falls in older people: risk factors and strategies for prevention. Cambridge: Cambridge University Press; 2007. CrossRef Lord SR, Sherrington C, Menz HB, Close JC. Falls in older people: risk factors and strategies for prevention. Cambridge: Cambridge University Press; 2007. CrossRef
11.
go back to reference Stolt M, Suhonen R, Voutilainen P, Leino-Kilpi H. Foot health in older people and the nurses’ role in foot health care – a review of literature. Scan J Caring Sci. 2010;24(1):194–201. CrossRef Stolt M, Suhonen R, Voutilainen P, Leino-Kilpi H. Foot health in older people and the nurses’ role in foot health care – a review of literature. Scan J Caring Sci. 2010;24(1):194–201. CrossRef
Metagegevens
Titel
Enkeloedeem en vermoeide voeten een normaal ouderdomsverschijnsel of een teken van hartfalen?
Auteurs
MPA Mirjam Tuinhout
dr. René W. M. M. Jansen
Publicatiedatum
12-05-2017
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Podosophia / Uitgave 2/2017
Print ISSN: 0929-5380
Elektronisch ISSN: 1876-5815
DOI
https://doi.org/10.1007/s12481-017-0158-5