Skip to main content
Top
Gepubliceerd in: Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie 3/2013

01-06-2013

Eenzaamheid en zelfmanagementvaardigheden bij visueel beperkte ouderen

Auteurs: M. A. Alma, S. F. Van der Mei, W. N. Feitsma, J. W. Groothoff, T. G. Van Tilburg, T. P. B. M. Suurmeijer

Gepubliceerd in: Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie | Uitgave 3/2013

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Doel

Het bepalen van de prevalentie van eenzaamheid onder visueel beperkte ouderen en deze te vergelijken met een gematchte referentiegroep van goedziende ouderen uit de Longitudinal Aging Study Amsterdam. Tevens worden determinanten van eenzaamheid bij de visueel beperkte ouderen onderzocht, waaronder zelfmanagementvaardigheden.

Methode

Voor deze cross-sectionele studie zijn 173 visueel beperkte ouderen telefonisch geïnterviewd. De Eenzaamheidsschaal van De Jong Gierveld en de SMAS-30 zijn gebruikt voor het meten van respectievelijk eenzaamheid en twee typen van zelfmanagementvaardigheden, namelijk self-efficacy en initiatief nemen.

Resultaten

De prevalentie van eenzaamheid onder visueel beperkte ouderen is significant hoger in vergelijking met de referentiegroep van goedziende ouderen (50% versus 29%; p < 0,001). De multivariate hiërarchische regressieanalyse toont aan dat de zelfmanagementvaardigheid self-efficacy, partner status en zelfwaardering samenhangen met eenzaamheid. Visus-gerelateerde variabelen, zoals de ernst en de duur van de visuele beperking, zijn niet geassocieerd met eenzaamheid.

Discussie

Visueel beperkte ouderen zijn een risicogroep als het gaat om eenzaamheid. De samenhang met zelfmanagementvaardigheden biedt mogelijkheden aangezien deze vaardigheden aangeleerd kunnen worden en daarmee eenzaamheidsgevoelens bij visueel beperkte ouderen kunnen verminderen. Een aangepaste versie van dit paper is verschenen in Journal of Aging and Health, doi:10.​1177/​0898264311399758​
Literatuur
1.
go back to reference Limburg JJ, Keunen JEE, van Rens GHMB. Visuele beperkingen bij ouderen in Nederland – risicogroepen en mogelijkheden tot interventie. Tijdschr Gerontol Geriatr 2009;40:149–55.PubMedCrossRef Limburg JJ, Keunen JEE, van Rens GHMB. Visuele beperkingen bij ouderen in Nederland – risicogroepen en mogelijkheden tot interventie. Tijdschr Gerontol Geriatr 2009;40:149–55.PubMedCrossRef
2.
go back to reference Limburg H. Epidemiologie van visuele beperkingen en een demografische verkenning. Grootebroek, 2007. Limburg H. Epidemiologie van visuele beperkingen en een demografische verkenning. Grootebroek, 2007.
3.
go back to reference West SK, Rubin GS, Broman AT, Munoz B, Bandeen-Roche K, Turano K. How Does Visual Impairment Affect Performance on Tasks of Everyday Life? The SEE Project. Arch Ophthalmol 2002;120:774–80.PubMedCrossRef West SK, Rubin GS, Broman AT, Munoz B, Bandeen-Roche K, Turano K. How Does Visual Impairment Affect Performance on Tasks of Everyday Life? The SEE Project. Arch Ophthalmol 2002;120:774–80.PubMedCrossRef
4.
go back to reference Alma MA, Van der Mei SF, Melis-Dankers BJM, van Tilburg TG, Groothoff JW, Suurmeijer TPBM. Participation of the elderly after vision loss. Disabil Rehabil 2011;33:63–72.PubMedCrossRef Alma MA, Van der Mei SF, Melis-Dankers BJM, van Tilburg TG, Groothoff JW, Suurmeijer TPBM. Participation of the elderly after vision loss. Disabil Rehabil 2011;33:63–72.PubMedCrossRef
5.
go back to reference Evans JR, Fletcher AE, Wormald RP. Depression and anxiety in visually impaired older people. Ophthalmology 2007;114:283–8.PubMedCrossRef Evans JR, Fletcher AE, Wormald RP. Depression and anxiety in visually impaired older people. Ophthalmology 2007;114:283–8.PubMedCrossRef
6.
go back to reference Wallhagen MI, Strawbridge WJ, Shema SJ, Kurata J, Kaplan GA. Comparative impact of hearing and vision impairment on subsequent functioning. J Am Geriatr Soc 2001;49:1086–92.PubMedCrossRef Wallhagen MI, Strawbridge WJ, Shema SJ, Kurata J, Kaplan GA. Comparative impact of hearing and vision impairment on subsequent functioning. J Am Geriatr Soc 2001;49:1086–92.PubMedCrossRef
7.
go back to reference Verstraten PFJ, Brinkmann WLJH, Stevens NL, Schouten JSAG. Loneliness, adaptation to vision impairment, social support and depression among visually impaired elderly. Int Congr Ser 2005;1282:317–21.CrossRef Verstraten PFJ, Brinkmann WLJH, Stevens NL, Schouten JSAG. Loneliness, adaptation to vision impairment, social support and depression among visually impaired elderly. Int Congr Ser 2005;1282:317–21.CrossRef
8.
go back to reference De Jong-Gierveld J. A review of loneliness: concept and definitions, determinants and consequences. Rev Clin Gerontol 1998;8:73–80.CrossRef De Jong-Gierveld J. A review of loneliness: concept and definitions, determinants and consequences. Rev Clin Gerontol 1998;8:73–80.CrossRef
9.
go back to reference Barron CR, Foxall MJ, von Dollen K. Marital status, social support, and loneliness in visually impaired elderly people. J Adv Nurs 1994;19:272–80.PubMedCrossRef Barron CR, Foxall MJ, von Dollen K. Marital status, social support, and loneliness in visually impaired elderly people. J Adv Nurs 1994;19:272–80.PubMedCrossRef
10.
go back to reference Evans R. Loneliness, depression, and social activity after determination of legal blindness. Psychol Rep 1983;52:603–8.PubMedCrossRef Evans R. Loneliness, depression, and social activity after determination of legal blindness. Psychol Rep 1983;52:603–8.PubMedCrossRef
11.
go back to reference Foxall M, Barron C, von Dollen K, Jones P. Predictors of loneliness in low vision adults. West J Nurs Res 1992;14:86–99.PubMedCrossRef Foxall M, Barron C, von Dollen K, Jones P. Predictors of loneliness in low vision adults. West J Nurs Res 1992;14:86–99.PubMedCrossRef
12.
go back to reference Penninx BW, Van Tilburg T, Kriegsman DM, Boeke AJ, Deeg DJ, van Eijk JT. Social network, social support, and loneliness in older persons with different chronic diseases. J Aging Health 1999;11:151–68.PubMedCrossRef Penninx BW, Van Tilburg T, Kriegsman DM, Boeke AJ, Deeg DJ, van Eijk JT. Social network, social support, and loneliness in older persons with different chronic diseases. J Aging Health 1999;11:151–68.PubMedCrossRef
13.
go back to reference Savikko N, Routasalo P, Tilvis RS, Strandberg TE, Pitkala KH. Predictors and subjective causes of loneliness in an aged population. Arch Gerontol Geriatr 2005;41:223–33.PubMedCrossRef Savikko N, Routasalo P, Tilvis RS, Strandberg TE, Pitkala KH. Predictors and subjective causes of loneliness in an aged population. Arch Gerontol Geriatr 2005;41:223–33.PubMedCrossRef
14.
go back to reference Green L, Richardson D, Lago T, Schatten-Jones E. Network correlates of social and emotional loneliness in young and older adults. Person Soc Psychol Bull 2001;27:281–8.CrossRef Green L, Richardson D, Lago T, Schatten-Jones E. Network correlates of social and emotional loneliness in young and older adults. Person Soc Psychol Bull 2001;27:281–8.CrossRef
15.
go back to reference Van Baarsen B. Theories on coping with loss: the impact of social support and self-esteem on adjustment to emotional and social loneliness following a partner’s death in later life. J Gerontol B Psychol Sci Soc Sci 2002;57b:S33–42.CrossRef Van Baarsen B. Theories on coping with loss: the impact of social support and self-esteem on adjustment to emotional and social loneliness following a partner’s death in later life. J Gerontol B Psychol Sci Soc Sci 2002;57b:S33–42.CrossRef
16.
go back to reference Steverink N, Lindenberg S, Slaets JPJ. How to understand and improve older people’s self-management of wellbeing. Eur J Ageing 2005;2:235–44.CrossRef Steverink N, Lindenberg S, Slaets JPJ. How to understand and improve older people’s self-management of wellbeing. Eur J Ageing 2005;2:235–44.CrossRef
17.
go back to reference Schuurmans H, Steverink N, Frieswijk N, Buunk BP, Slaets JP, Lindenberg S. How to measure self-management abilities in older people by self-report. The development of the SMAS-30. Qual Life Res 2005;14:2215–28.PubMedCrossRef Schuurmans H, Steverink N, Frieswijk N, Buunk BP, Slaets JP, Lindenberg S. How to measure self-management abilities in older people by self-report. The development of the SMAS-30. Qual Life Res 2005;14:2215–28.PubMedCrossRef
18.
go back to reference Nederlands Oogheelkundig Gezelschap. Richtlijn verwijzing voor slechtzienden en blinden. Alphen a/d Rijn: Van Zuiden Communicatie, 2004. Nederlands Oogheelkundig Gezelschap. Richtlijn verwijzing voor slechtzienden en blinden. Alphen a/d Rijn: Van Zuiden Communicatie, 2004.
19.
go back to reference Deeg DJ, Van Tilburg T., Smit JH, de Leeuw ED. Attrition in the Longitudinal Aging Study Amsterdam. The effect of differential inclusion in side studies. J Clin Epidemiol 2002;55:319–28.PubMedCrossRef Deeg DJ, Van Tilburg T., Smit JH, de Leeuw ED. Attrition in the Longitudinal Aging Study Amsterdam. The effect of differential inclusion in side studies. J Clin Epidemiol 2002;55:319–28.PubMedCrossRef
20.
go back to reference De Jong-Gierveld J, Kamphuis F. The development of a Rasch-type loneliness scale. Applied psychological measurement 1985;9:289–99.CrossRef De Jong-Gierveld J, Kamphuis F. The development of a Rasch-type loneliness scale. Applied psychological measurement 1985;9:289–99.CrossRef
21.
go back to reference Van Tilburg TG, De Jong-Gierveld J. Cesuurbepaling van de eenzaamheidsschaal. Tijdschr Gerontol Geriatr 1999;30:158–63.PubMed Van Tilburg TG, De Jong-Gierveld J. Cesuurbepaling van de eenzaamheidsschaal. Tijdschr Gerontol Geriatr 1999;30:158–63.PubMed
22.
go back to reference United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. ISCED 1997. International Standard Classification of Education. Geneva: UNESCO-UIS, 2006. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. ISCED 1997. International Standard Classification of Education. Geneva: UNESCO-UIS, 2006.
23.
go back to reference Mangione CM, Lee PP, Gutierrez PR, Spritzer K, Berry S, Hays RD. Development of the 25-item National Eye Institute Visual Function Questionnaire. Arch Ophthalmol 2001;119:1050–8.PubMedCrossRef Mangione CM, Lee PP, Gutierrez PR, Spritzer K, Berry S, Hays RD. Development of the 25-item National Eye Institute Visual Function Questionnaire. Arch Ophthalmol 2001;119:1050–8.PubMedCrossRef
24.
go back to reference Van der Zee KI, Sanderman R. Measuring general health status with the RAND-36. A manual. Groningen: Noordelijk Centrum voor Gezondheidsvraagstukken, Rijksuniversiteit Groningen, 1993. Van der Zee KI, Sanderman R. Measuring general health status with the RAND-36. A manual. Groningen: Noordelijk Centrum voor Gezondheidsvraagstukken, Rijksuniversiteit Groningen, 1993.
25.
go back to reference Rosenberg M. Society and the adolescent self-image. Princeton, N.J. : Princeton University Press, 1965. Rosenberg M. Society and the adolescent self-image. Princeton, N.J. : Princeton University Press, 1965.
26.
go back to reference Field A. Discovering statistics using SPSS. Third edition. London: Sage Publications, 2009. Field A. Discovering statistics using SPSS. Third edition. London: Sage Publications, 2009.
27.
go back to reference Kleinbaum DG, Kupper LL, Nizam A, Muller KE. Applied regression analysis and other multivariate methods. Fourth edition. Belmont: Thomson Brooks/Cole, 2008. Kleinbaum DG, Kupper LL, Nizam A, Muller KE. Applied regression analysis and other multivariate methods. Fourth edition. Belmont: Thomson Brooks/Cole, 2008.
28.
go back to reference Van Tilburg T, De Jong-Gierveld J. Zicht op eenzaamheid. Achtergronden, oorzaken en aanpak. Assen: Van Gorcum, 2007. Van Tilburg T, De Jong-Gierveld J. Zicht op eenzaamheid. Achtergronden, oorzaken en aanpak. Assen: Van Gorcum, 2007.
29.
go back to reference Fry PS, Debats DL. Self-efficacy beliefs as predictors of loneliness and psychological distress in older adults. Int J Aging Hum Dev 2002;55:233–69.PubMedCrossRef Fry PS, Debats DL. Self-efficacy beliefs as predictors of loneliness and psychological distress in older adults. Int J Aging Hum Dev 2002;55:233–69.PubMedCrossRef
30.
go back to reference Girdler SJ, Boldy DP, Dhaliwal SS, Crowley M, Packer TL. Vision self-management for older adults: a randomised controlled trial. Br J Ophthalmol 2010;94:223–8.PubMedCrossRef Girdler SJ, Boldy DP, Dhaliwal SS, Crowley M, Packer TL. Vision self-management for older adults: a randomised controlled trial. Br J Ophthalmol 2010;94:223–8.PubMedCrossRef
Metagegevens
Titel
Eenzaamheid en zelfmanagementvaardigheden bij visueel beperkte ouderen
Auteurs
M. A. Alma
S. F. Van der Mei
W. N. Feitsma
J. W. Groothoff
T. G. Van Tilburg
T. P. B. M. Suurmeijer
Publicatiedatum
01-06-2013
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie / Uitgave 3/2013
Print ISSN: 0167-9228
Elektronisch ISSN: 1875-6832
DOI
https://doi.org/10.1007/s12439-013-0027-3

Andere artikelen Uitgave 3/2013

Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie 3/2013 Naar de uitgave