Skip to main content
Top
Gepubliceerd in:

31-01-2022

Een studie naar non-verbale synchroniciteit in relatietherapie door observatie van impliciet synchrone houdingen en bewegingen

Auteurs: Petra Nyman-Salonen, Anu Tourunen, Virpi-Liisa Kykyri, Markku Penttonen, Jukka Kaartinen, Jaakko Seikkula

Gepubliceerd in: Gezinstherapie Wereldwijd | Uitgave 1/2022

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

In de psychotherapie is er sprake van een groeiende belangstelling voor non-verbale synchroniciteit (onderlinge afstemming in houding of beweging). Onderzoek heeft uitgewezen dat dit fenomeen verband houdt met de therapeutische alliantie en met het resultaat van de therapie. In de context van relatietherapie is onderzoek op dit gebied nog zeer schaars. De hier gepresenteerde casestudie bestaat uit een gedetailleerde analyse van het therapeutisch proces van één koppel en uit de ontwikkeling van een codeersysteem waarmee synchroniciteit in houding en beweging in kaart kan worden gebracht. Uit de studie blijkt dat er een complex verband bestaat tussen non-verbale synchroniciteit en de therapeutische alliantie. Bij alle twee is in de loop van het therapeutisch proces een wisselend verloop te zien. In de context van relatietherapie blijkt non-verbale synchroniciteit niet alleen van invloed te zijn op de actoren, maar ook op degenen die het waarnemen. In een van de onderzochte sessies vindt vrijwel alle synchroniciteit plaats tussen de vrouwelijke cliënt en een van de therapeuten, terwijl iedereen behalve de vrouwelijke cliënt de werkrelatie minder sterk vindt. Er zijn in deze casus twee therapeuten tegelijkertijd aanwezig, en hun onderlinge synchroniciteit blijkt van belang voor het oordeel van de mannelijke cliënt over de werkrelatie: hoe meer synchroniciteit er is tussen de therapeuten, hoe sterker deze cliënt de werkrelatie beoordeelt. Ook opmerkelijk is dat non-verbale synchroniciteit tussen de beide therapeuten het meest voorkomt in sessies die volgen op een sessie met een zwakkere alliantie, alsof de twee therapeuten zich onbewust inspannen om de werkrelatie te versterken. Om de bevindingen te illustreren, is in dit artikel een korte episode uit de registratie van één sessie opgenomen. Het ontwikkelde codeerschema maakt het mogelijk om non-verbale synchroniciteit (in houding en beweging) te bestuderen in het kader van relatietherapie en om de resultaten daarvan te vergelijken met andere gegevens uit de sessies, mits deze voorzien zijn van een exacte tijdsregistratie. Er is aanvullend onderzoek nodig om deze methode te valideren.
Bijlagen
Alleen toegankelijk voor geautoriseerde gebruikers
Voetnoten
1
Het verband tussen de synchroniciteit in houding/beweging en de therapeutische alliantie is ook vastgesteld op basis van de berekening van bootstrapped betrouwbaarheidsintervallen (95%) voor de non-parametrische correlaties tussen de non-verbale synchrone gedragingen per subject en de beoordelingen van de werkrelatie per sessie (SRS). De subschalen (relatie, doelen en thema’s, benadering/methode, en algemeen) en de som van de subschalen zijn hierin meegenomen. De resultaten zijn weergegeven in appendix 2.
 
2
Voor een analyse van de relatie tussen de geobserveerde gedragingen en de beoordelingen van de werkrelatie is gebruikgemaakt van de berekening van Spearman’s rangcorrelaties – de non-parametrische variant – met bootstrap-betrouwbaarheidsintervallen. Ten behoeve van de leesbaarheid zijn in de tabellen van appendix 2 alleen de SRS-scores opgenomen die sterk correleren met de frequentie van non-verbale synchroniciteit bij bepaalde deelnemerscombinaties. De SRS-scores van de vrouwelijke cliënt vertonen geen significante correlatie met de patronen in haar non-verbale synchroniciteit.
 
3
Dit verband is bevestigd door de gevonden correlaties tussen de frequenties van non-verbale synchroniciteit en de beoordelingen van de werkrelatie door de mannelijke cliënt, zoals te zien is in tabel 7 in appendix 2.
 
4
De transcriptie is door een van de therapeuten vertaald.
 
5
Aangezien het hier over gesprekstherapie gaat, met een focus op verbale methoden, is er geen sprake van opzettelijke lichamelijke interventies.
 
6
Daarbij kan eerst gekeken worden naar het synchroon optreden van houdingen, wat ook wel gerelateerd wordt aan empathie (Maurer en Tindall 1983) en wat aantoonbaar plaatsvindt in belangrijke onderdelen van een sessie (Raingruber 2001). Later kan ook aandacht worden besteed aan synchroniciteit van beweging. De handleiding bij het codeerschema is via de eerste auteur verkrijgbaar.
 
Literatuur
go back to reference Davis, M., & Hadiks, D. (1990). Nonverbal behavior and client state changes during psychotherapy. Journal of Clinical Psychology, 46(3), 340–351.CrossRefPubMed Davis, M., & Hadiks, D. (1990). Nonverbal behavior and client state changes during psychotherapy. Journal of Clinical Psychology, 46(3), 340–351.CrossRefPubMed
go back to reference Davis, M., & Hadiks, D. (1994). Nonverbal aspects of therapist attunement. Journal of Clinical Psychology, 50(3), 393–405.CrossRefPubMed Davis, M., & Hadiks, D. (1994). Nonverbal aspects of therapist attunement. Journal of Clinical Psychology, 50(3), 393–405.CrossRefPubMed
go back to reference Duncan, B. L., Miller, S. D., Sparks, J. A., Claud, D. A., Reynolds, L. R., Brown, J., & Johnson, L. D. (2003). The Session Rating Scale: Preliminary psychometric properties of a “working” alliance measure. Journal of Brief Therapy, 3(1), 3–12. Duncan, B. L., Miller, S. D., Sparks, J. A., Claud, D. A., Reynolds, L. R., Brown, J., & Johnson, L. D. (2003). The Session Rating Scale: Preliminary psychometric properties of a “working” alliance measure. Journal of Brief Therapy, 3(1), 3–12.
go back to reference Nyman-Salonen, P., Vall, B., Laitila, A., Borcsa, M., Penttonen, M., & Tourunen, A. (2020). Significant moments in a couple therapy session: Towards the integration of different modalities of analysis. In M. Ochs, M. Borcsa & J. Schweitzer (red.), Linking systemic research and practice—Innovations in paradigms, strategies and methods. European family therapy association series, band 5. Cham: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-36560-8_4.CrossRef Nyman-Salonen, P., Vall, B., Laitila, A., Borcsa, M., Penttonen, M., & Tourunen, A. (2020). Significant moments in a couple therapy session: Towards the integration of different modalities of analysis. In M. Ochs, M. Borcsa & J. Schweitzer (red.), Linking systemic research and practice—Innovations in paradigms, strategies and methods. European family therapy association series, band 5. Cham: Springer. https://​doi.​org/​10.​1007/​978-3-030-36560-8_​4.CrossRef
go back to reference Paulick, J., Deisenhofer, A. K., Ramseyer, F., Tschacher, W., Boyle, K., Rubel, J., & Lutz, W. (2018). Nonverbal synchrony: A new approach to better understand psychotherapeutic processes and drop-out. Journal of Psychotherapy Integration. https://doi.org/10.1037/int0000099.CrossRef Paulick, J., Deisenhofer, A. K., Ramseyer, F., Tschacher, W., Boyle, K., Rubel, J., & Lutz, W. (2018). Nonverbal synchrony: A new approach to better understand psychotherapeutic processes and drop-out. Journal of Psychotherapy Integration. https://​doi.​org/​10.​1037/​int0000099.CrossRef
go back to reference Ramseyer, F. T. (2020). Exploring the evolution of nonverbal synchrony in psychotherapy: The idiographic perspective provides a different picture. Psychotherapy Research, 30(5), 622–634.CrossRefPubMed Ramseyer, F. T. (2020). Exploring the evolution of nonverbal synchrony in psychotherapy: The idiographic perspective provides a different picture. Psychotherapy Research, 30(5), 622–634.CrossRefPubMed
go back to reference Roten, Y. de, Darwish, J., Stern, D. J., Fivaz-Depeursinge, E., & Corboz-Warnery, A. (1999). Nonverbal communication and alliance in therapy: The body formation coding system. Journal of Clinical Psychology, 55(4), 425–438.CrossRefPubMed Roten, Y. de, Darwish, J., Stern, D. J., Fivaz-Depeursinge, E., & Corboz-Warnery, A. (1999). Nonverbal communication and alliance in therapy: The body formation coding system. Journal of Clinical Psychology, 55(4), 425–438.CrossRefPubMed
Metagegevens
Titel
Een studie naar non-verbale synchroniciteit in relatietherapie door observatie van impliciet synchrone houdingen en bewegingen
Auteurs
Petra Nyman-Salonen
Anu Tourunen
Virpi-Liisa Kykyri
Markku Penttonen
Jukka Kaartinen
Jaakko Seikkula
Publicatiedatum
31-01-2022
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Gezinstherapie Wereldwijd / Uitgave 1/2022
Print ISSN: 1566-0206
Elektronisch ISSN: 1876-5874
DOI
https://doi.org/10.1007/s12440-022-00164-2

Andere artikelen Uitgave 1/2022

Gezinstherapie Wereldwijd 1/2022 Naar de uitgave

EditorialNotes

Ten geleide