Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

2016 | OriginalPaper | Hoofdstuk

35. Dyspareunie (pijn bij de coïtus)

Auteur : M. B. R. Buurman

Gepubliceerd in: Diagnostiek van alledaagse klachten

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Dyspareunie is een hinderlijke, schaamtevolle klacht waarbij het niet eenvoudig is een diagnose te stellen. Het is vaak een multifactoriële aandoening. De meeste patiënten zijn jonge vrouwen. Ernstige oorzaken die door de dokter moeten worden uitgesloten, zijn tumoren in het kleine bekken en SOA’s. De oorzaken van dyspareunie zijn meestal niet levensbedreigend. Dyspareunie is wel belastend voor de patiënt, omdat het een negatieve invloed heeft op het welbevinden en op de relatie met de partner. Soms ontstaat er een vicieuze cirkel van pijn bij het vrijen – angst voor de pijn – minder opwinding – meer pijn enzovoort. Relationele problemen kunnen zowel oorzaak als gevolg zijn. Een zorgvuldige anamnese waarbij wordt gevraagd naar het eerste moment waarop de pijn ontstond en de precieze locatie van de pijn levert voor het stellen van de diagnose belangrijke informatie op.
Literatuur
2.
go back to reference Latthe P, Latthe M, Say L, et al. WHO systematic review of prevalence of chronic pelvic pain: a neglected reproductive health morbidity. BMC Public Health. 2006;6:177. CrossRefPubMedPubMedCentral Latthe P, Latthe M, Say L, et al. WHO systematic review of prevalence of chronic pelvic pain: a neglected reproductive health morbidity. BMC Public Health. 2006;6:177. CrossRefPubMedPubMedCentral
3.
go back to reference Danielsson I, Sjöberg I, Stenlund H, Wikman M. Prevalence and incidence of prolonged and severe dyspareunia in women: results from a population study. Scand J Public Health. 2003;31:113–8. CrossRefPubMed Danielsson I, Sjöberg I, Stenlund H, Wikman M. Prevalence and incidence of prolonged and severe dyspareunia in women: results from a population study. Scand J Public Health. 2003;31:113–8. CrossRefPubMed
5.
go back to reference Pitts M, Ferris JA, Smith A, Shelley J, Richters J. Prevalence and correlates of three types of pelvic pain in a nationally representative sample of Australian men. J Sex Med. 2008;5:1223–9. CrossRefPubMed Pitts M, Ferris JA, Smith A, Shelley J, Richters J. Prevalence and correlates of three types of pelvic pain in a nationally representative sample of Australian men. J Sex Med. 2008;5:1223–9. CrossRefPubMed
7.
go back to reference Nielen MMJ, Spronk I, Davids R, et al. Incidentie en prevalentie van gezondheidsproblemen in de Nederlandse huisartsenpraktijk in 2013. Uit: Nivel Zorgregistraties eerste lijn; 2014. www.​nivel.​nl/​node/​4096. Nielen MMJ, Spronk I, Davids R, et al. Incidentie en prevalentie van gezondheidsproblemen in de Nederlandse huisartsenpraktijk in 2013. Uit: Nivel Zorgregistraties eerste lijn; 2014. www.​nivel.​nl/​node/​4096.
8.
go back to reference Barret G, Pendry E, Peacock J, et al. Women’s sexual health after childbirth. BJOG. 2000;107:186–95. CrossRef Barret G, Pendry E, Peacock J, et al. Women’s sexual health after childbirth. BJOG. 2000;107:186–95. CrossRef
9.
go back to reference Heineman MJ, Bleker OP, Evers JL, et al. Obstetrie en gynaecologie, de voortplanting van de mens. Maarssen: Elsevier/Bunge; 1999. Heineman MJ, Bleker OP, Evers JL, et al. Obstetrie en gynaecologie, de voortplanting van de mens. Maarssen: Elsevier/Bunge; 1999.
10.
go back to reference Meana M, Binik YM, Khalife S, et al. Biopsychosocial profile of women with dyspareunia. Obstet Gynecol. 1997;90:583–9. CrossRefPubMed Meana M, Binik YM, Khalife S, et al. Biopsychosocial profile of women with dyspareunia. Obstet Gynecol. 1997;90:583–9. CrossRefPubMed
11.
go back to reference Haefner HK. Report of the International Society for the Study of Vulvovaginal Disease terminology and classification of vulvodynia. J Low Genit Tract Dis. 2007;11:48–9. CrossRefPubMed Haefner HK. Report of the International Society for the Study of Vulvovaginal Disease terminology and classification of vulvodynia. J Low Genit Tract Dis. 2007;11:48–9. CrossRefPubMed
12.
go back to reference Ejegård H, Ryding EL, Sjogren B. Sexuality after delivery with episiotomy: a long-term follow-up. Gynecol Obstet Invest. 2008;66:1–7. CrossRefPubMed Ejegård H, Ryding EL, Sjogren B. Sexuality after delivery with episiotomy: a long-term follow-up. Gynecol Obstet Invest. 2008;66:1–7. CrossRefPubMed
13.
14.
go back to reference Peeters MYL, Dewachter P, Dewachter L. Seksuologie en de vagina. Bijblijven Tijdschr Prakt Huisartsgeneeskd. 2009;9:16–21. Peeters MYL, Dewachter P, Dewachter L. Seksuologie en de vagina. Bijblijven Tijdschr Prakt Huisartsgeneeskd. 2009;9:16–21.
15.
go back to reference Steege JF, Zonoun DA. Evaluation and treatment of dyspareunia. Obstet Gynecol. 2009;113:1124–36. CrossRefPubMed Steege JF, Zonoun DA. Evaluation and treatment of dyspareunia. Obstet Gynecol. 2009;113:1124–36. CrossRefPubMed
16.
go back to reference Voorham-van der Zalm PJ, Lycklama A Nijeholt GA, Elzevier HW, et al. “Diagnostic investigation of the pelvic floor”: a helpful tool in the approach in patients with complaints of micturition, defecation, and/or sexual dysfunction. J Sex Med. 2008;5:864–71 Voorham-van der Zalm PJ, Lycklama A Nijeholt GA, Elzevier HW, et al. “Diagnostic investigation of the pelvic floor”: a helpful tool in the approach in patients with complaints of micturition, defecation, and/or sexual dysfunction. J Sex Med. 2008;5:864–71
18.
go back to reference Ferrero S, Esposito F, Abbamonte LH, et al. Quality of sex life in women with endometriosis and deep dyspareunia. Fertil Steril. 2005;83:573. CrossRefPubMed Ferrero S, Esposito F, Abbamonte LH, et al. Quality of sex life in women with endometriosis and deep dyspareunia. Fertil Steril. 2005;83:573. CrossRefPubMed
19.
go back to reference Aasvang EK, Møhl B, Bay-Nielsen M, Kehlet H. Pain related sexual dysfunction after inguinal herniorrhaphy. Pain. 2006;122:258. CrossRefPubMed Aasvang EK, Møhl B, Bay-Nielsen M, Kehlet H. Pain related sexual dysfunction after inguinal herniorrhaphy. Pain. 2006;122:258. CrossRefPubMed
20.
go back to reference Luzzi GA, Law LA. The male sexual pain syndromes. Int J STD AIDS. 2006;17:720–6; quiz 726. Luzzi GA, Law LA. The male sexual pain syndromes. Int J STD AIDS. 2006;17:720–6; quiz 726.
22.
go back to reference Okkes IM, Oskam SK, Lamberts H. Van klacht naar diagnose. Episodegegevens uit de huisartspraktijk. Bussum: Coutinho; 1998. Okkes IM, Oskam SK, Lamberts H. Van klacht naar diagnose. Episodegegevens uit de huisartspraktijk. Bussum: Coutinho; 1998.
23.
go back to reference Lutfey KE, Link CL, Litman HJ, et al. An examination of the association of abuse (physical, sexual, or emotional) and female sexual dysfunction: results from the Boston Area Community Health Survey. Fertil Steril. 2008;90:957–64. CrossRefPubMed Lutfey KE, Link CL, Litman HJ, et al. An examination of the association of abuse (physical, sexual, or emotional) and female sexual dysfunction: results from the Boston Area Community Health Survey. Fertil Steril. 2008;90:957–64. CrossRefPubMed
24.
go back to reference Muniyappa R, Norton M, Dunn ME, et al. Diabetes and female sexual dysfunction: moving beyond ‘benign neglect’. Curr Diab Rep. 2005;5:230–6. CrossRefPubMed Muniyappa R, Norton M, Dunn ME, et al. Diabetes and female sexual dysfunction: moving beyond ‘benign neglect’. Curr Diab Rep. 2005;5:230–6. CrossRefPubMed
Metagegevens
Titel
Dyspareunie (pijn bij de coïtus)
Auteur
M. B. R. Buurman
Copyright
2016
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-1274-0_35