Skip to main content
main-content
Top

20-11-2014 | Nieuws

Dos Winkel: ‘De anamnese, daar draait het om’

Er bestaat te veel ruimte voor onbewezen alternatieve behandelingen bij mensen die onvoldoende baat hebben bij fysiotherapie, stelt Dos Winkel. Het gegeven dat mensen meer eigen financiële verantwoordelijkheid dragen voor hun zorg, werkt de groei van deze alternatieven in de hand.

Een werkdiagnose stellen, is voor de fysiotherapeut inmiddels heel gewoon geworden’, zegt Dos Winkel, zelf fysiotherapeut en auteur van talloze boeken op dit gebied. ‘Dit is niet altijd zo geweest’, voegt hij er direct aan toe. ‘Toen ik zelf in de jaren zeventig manuele therapie studeerde, bestond de klinische diagnose in de fysiotherapie nog helemaal niet. We leerden vooral trucjes: er is een beperking in het bewegingsapparaat en die konden we manueel oplossen, maar zonder te weten wat de oorzaak ervan was en of die behandeling eigenlijk wel geïndiceerd was.’

 

Het was de Engelse hoogleraar orthopedie James Cyriax die Winkel voor het eerst met de klinische diagnose in aanraking bracht. Tijdens een lezing, aan het einde van Winkels opleiding manuele therapie, zei die: “Je kunt alleen een behandelplan opstellen als je een diagnose hebt.’ Winkel: ‘Dat woord kwam toen, eind jaren zeventig, niet of nauwelijks in ons vocabulaire voor.’

Winkel heeft een belangrijke bijdrage geleverd om te zorgen dat dit veranderde in Nederland, België, de Duitstalige landen en de Verenigde Staten (waar zijn voormalige International Society of Orthopedic Medicine in veel staten actief is). ‘In de fysiotherapie-opleiding is de klinische diagnostiek nu inmiddels gemeengoed’, zegt hij, ‘maar de dagelijkse praktijk is helaas anders. We zijn er nog niet. Eigenlijk zou iedere fysiotherapeut iedere aandoening van het bewegingsapparaat volgens een vast stramien moeten onderzoeken. Je moet echt een gedegen klinisch onderzoek doen om te kunnen achterhalen wat de oorzaak van een klacht is. De anamnese is de basis.’

Omdat het niet mogelijk is om met fysiotherapie alle klachten succesvol te behandelen, blijft er helaas ruimte voor onbewezen alternatieven’

Veel fysiotherapeuten kunnen dit ook, zegt Winkel. ‘Er zijn allerlei hypes, zoals keihard vasthouden aan manuele therapie of osteopathie zonder eerst op basis van een diagnose helder te krijgen of dit wel de juiste weg is. Het risico is dan dat het vervalt in kwakzalverij. Er zijn te veel alternatieven voor fysiotherapie met gezond verstand en te veel mensen die daarbij zweren. De Atlasprofylax is misschien wel een van de duidelijkste voorbeelden. Ik ben bang dat de groeiende aandacht voor dergelijke onbewezen alternatieven veel te maken heeft met het feit dat fysiotherapie steeds minder wordt gedekt door de zorgverzekering en mensen dus steeds meer behandelingen zelf moeten betalen. Dit schept ruimte om allerlei alternatieve methoden aan te bieden, zeker omdat de reguliere fysiotherapie zijn grenzen kent. Niet ieder probleem van het bewegingsapparaat is ermee op te lossen. Maar dit wil nog niet zeggen dat voor de alternatieven waartoe mensen zich dan wenden enige wetenschappelijke onderbouwing bestaat. De gevolgen kunnen dan ernstig zijn. Mensen die bijvoorbeeld forse letsels oplopen omdat een behandeling wordt geboden die volledig voorbij gaat aan de oorzaak van de klacht, zoals een reumatologische aandoening.’

 

Winkel vindt dat fysiotherapeuten moeten werken volgens een eclectisch systeem. ‘Ze moeten goed luisteren naar hoe de patiënt zijn klacht omschrijft en goed onderzoek doen’, zegt hij. ‘Nogmaals: de anamnese is de crux. Eigenlijk is dit ook allemaal wel bekend. Maar omdat het niet mogelijk is om met fysiotherapie alle klachten succesvol te behandelen, blijft er helaas ruimte voor onbewezen alternatieven.’

Tip

Op de pagina Themamaand Diagnostiek in de fysiotherapie vindt u alle (vak)informatie op het gebied van diagnostiek in de fysiotherapie.

 

Meer over diagnostiek? Op zaterdag 13 december 2014 vindt in Utrecht het congres Evidence based diagnostiek van het bewegingsapparaat plaats. Tijdens dit congres wordt besproken wat de wetenschappelijke onderbouwing is van veelgebruikte diagnostische tests (anamnese en lichamelijk onderzoek) en wat dit betekent voor uw dagelijkse praktijk. Ga voor meer informatie naar Congres Evidence based diagnostiek van het bewegingsapparaat.

 

Deelname aan het symposium is gratis voor abonnees BSL Fysiotherapie Totaal. Heeft u nog geen abonnement? Ga dan snel naar BSL Fysiotherapeut Totaal en maak voor € 150,- per jaar gebruik van alle bij- en nascholingen en neem bovendien kosteloos deel aan het congres.

 

Accreditatie is in aanvraag bij CKR (KNGF) voor de registers algemeen, kinder, sport, psychosomatiek, bekken en geriatrie.

  

Verder lezen over diagnostiek:

 

Meer artikelen over fysiotherapie: Algemeen.

Auteur(s): Frank van Wijck Beeld: Fotolia

Onze productaanbevelingen

BSL Fysiotherapeut Totaal

Zoekt u casuïstiek over nekklachten of wilt u meer weten over lage rugpijn? Met dit online abonnement kunt u uw vakkennis optimaal bijhouden en uitbreiden. U krijgt toegang tot een groot aantal fysiotherapieboeken en geaccrediteerde online nascholing, zoals e-learnings en web-tv's.