Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

2020 | OriginalPaper | Hoofdstuk

2. Doeltreffende zorg

Auteurs: Prof. dr. J. S. Burgers, Prof. dr. H. Vermeulen

Gepubliceerd in: Kwaliteit en veiligheid in patiëntenzorg

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Van professionals in de gezondheidszorg wordt verwacht dat zij goede, doeltreffende zorg leveren en dat zij keuzes kunnen verantwoorden en bespreken met andere zorgprofessionals en met patiënten en hun naasten. De moderne zorgprofessional vertrouwt niet meer louter op ervaring, traditie en gezag, maar beroept zich zo veel mogelijk op resultaten uit wetenschappelijk onderzoek. Evidence-based practice (EBP) is een geschikte methode om de keuzes voor doeltreffende zorg te onderbouwen met het beste bewijsmateriaal uit wetenschappelijk onderzoek. Dit bewijs – de ‘evidence’ – wordt gecombineerd met klinische expertise en de voorkeuren van de patiënt. Hierbij worden de volgende vijf stappen gevolgd: (1) Een klinisch probleem vertalen in een beantwoordbare vraag. (2) Efficiënt zoeken naar het beste bewijsmateriaal. (3) Kritisch beoordelen van de gevonden literatuur op validiteit, effecten en toepasbaarheid. (4) Nemen van een beslissing op grond van de beschikbare evidence, de eigen professionele kennis en ervaring, en de voorkeuren, wensen, verwachtingen en mogelijkheden van de patiënt. (5) Regelmatig evalueren van de kwaliteit van dit proces. In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan op het nut en de noodzaak van het EBP-gedachtengoed aan de hand van praktijkvoorbeelden en ‘best practices’ uit zowel de eerste als de tweede lijn, alsook op het gebruik van evidence-based richtlijnen bij de toepassing van EBP in de praktijk. Tevens wordt de noodzaak van samenwerking, zowel in interprofessioneel teamverband als in regionale netwerken, belicht. Deze samenwerking gedijt bij transparantie over de zorgdoelen, geprotocolleerd werken, heldere afspraken en communicatie, terugkoppeling van resultaten en openstaan voor verbetering van het zorgproces.
Literatuur
go back to reference Alonso-Coello P, Schünemann H, Moberg J, et al. GRADE Evidence to Decision (EtD) frameworks: a systematic and transparent approach to making well informed healthcare choices. 1: introduction. BMJ. 2016;353:i2089. Alonso-Coello P, Schünemann H, Moberg J, et al. GRADE Evidence to Decision (EtD) frameworks: a systematic and transparent approach to making well informed healthcare choices. 1: introduction. BMJ. 2016;353:i2089.
go back to reference Burgers J, Van der Weijden T, Grol R. Richtlijnen als hulpmiddel bij de verbetering van de zorg. In: Wensing M, Grol R, redactie. Implementatie: effectieve verandering in de patiëntenzorg (herziene, zevende druk). Maarssen: Elsevier Gezondheidszorg; 2017. pag. 99–124. Burgers J, Van der Weijden T, Grol R. Richtlijnen als hulpmiddel bij de verbetering van de zorg. In: Wensing M, Grol R, redactie. Implementatie: effectieve verandering in de patiëntenzorg (herziene, zevende druk). Maarssen: Elsevier Gezondheidszorg; 2017. pag. 99–124.
go back to reference Commissie ontwikkeling Richtlijnen Stroke Unit (CORSU). Advies opzet stroke unit. Den Haag: Nederlandse Hartstichting; 2002. Commissie ontwikkeling Richtlijnen Stroke Unit (CORSU). Advies opzet stroke unit. Den Haag: Nederlandse Hartstichting; 2002.
go back to reference Hannes K, Aertgeerts B, Schepers R, Goedhuys J, Buntinx F. Evidence-based denken en handelen: een overzicht van de meest voorkomende kritieken. Ned Tijdschr Geneeskd. 2005;149:1983–8. PubMed Hannes K, Aertgeerts B, Schepers R, Goedhuys J, Buntinx F. Evidence-based denken en handelen: een overzicht van de meest voorkomende kritieken. Ned Tijdschr Geneeskd. 2005;149:1983–8. PubMed
go back to reference Horstmanshoff H, Van Everdingen J, redactie. De eed van Hippocrates. Overveen: Uitgeverij Belvédère/Medidact; 2004. Horstmanshoff H, Van Everdingen J, redactie. De eed van Hippocrates. Overveen: Uitgeverij Belvédère/Medidact; 2004.
go back to reference Sackett D, Richardson W, Rosenberg W, Haynes R. Evidence-based medicine. How to practice and teach EBM. London: Churchill-Livingstone; 2000. Sackett D, Richardson W, Rosenberg W, Haynes R. Evidence-based medicine. How to practice and teach EBM. London: Churchill-Livingstone; 2000.
go back to reference Sackett D, Rosenberg W, Gray J, Haynes R, Richardson W. Evidence based medicine: what it is and what it isn’t. BMJ. 1996;312:71–2. CrossRef Sackett D, Rosenberg W, Gray J, Haynes R, Richardson W. Evidence based medicine: what it is and what it isn’t. BMJ. 1996;312:71–2. CrossRef
go back to reference Scholten R, Offringa M, Assendelft W, redactie. Inleiding in evidence-based medicine (5 e druk). Klinisch handelen gebaseerd op bewijsmateriaal. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum; 2018. Scholten R, Offringa M, Assendelft W, redactie. Inleiding in evidence-based medicine (5 e druk). Klinisch handelen gebaseerd op bewijsmateriaal. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum; 2018.
go back to reference Van Everdingen J, Dreesens D, Burgers J, Swinkels J, Van der Weijden T, Van Barneveld T, redactie. Evidence-based richtlijnontwikkeling. Een leidraad voor de praktijk (2 e druk). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum; 2014. Van Everdingen J, Dreesens D, Burgers J, Swinkels J, Van der Weijden T, Van Barneveld T, redactie. Evidence-based richtlijnontwikkeling. Een leidraad voor de praktijk (2 e druk). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum; 2014.
go back to reference Venekamp RP, Sanders SL, Glasziou PP, Del Mar Ch. B, Rovers MM. Antibiotics for acute otitis media in children. Cochrane Database Syst Rev. 2015;(6):CD000219. Venekamp RP, Sanders SL, Glasziou PP, Del Mar Ch. B, Rovers MM. Antibiotics for acute otitis media in children. Cochrane Database Syst Rev. 2015;(6):CD000219.
go back to reference Verkerk E, Huisman-de Waal G, Vermeulen H, Westert G, Kool R, Van Dulmen S. Low-value care in nursing: a systematic assessment of clinical practice guidelines. Int J Nurs Stud. 2018;87:34–9. CrossRef Verkerk E, Huisman-de Waal G, Vermeulen H, Westert G, Kool R, Van Dulmen S. Low-value care in nursing: a systematic assessment of clinical practice guidelines. Int J Nurs Stud. 2018;87:34–9. CrossRef
go back to reference Wammes J, Van den Akker-van Marle M, Verkerk E, Van Dulmen S, Westert G, Van Asselt A, Kool R. Identifying and prioritizing lower value services from Dutch specialist guidelines and a comparison with the UK do-not-do list. BMC Med. 2016;14:196. CrossRef Wammes J, Van den Akker-van Marle M, Verkerk E, Van Dulmen S, Westert G, Van Asselt A, Kool R. Identifying and prioritizing lower value services from Dutch specialist guidelines and a comparison with the UK do-not-do list. BMC Med. 2016;14:196. CrossRef
go back to reference www.​pubmed.​gov. De website van Pubmed is een gratis toegankelijke database met beschrijvingen van artikelen uit meer dan 5000 tijdschriften op het gebied van de geneeskunde en verwante vakgebieden. www.​pubmed.​gov. De website van Pubmed is een gratis toegankelijke database met beschrijvingen van artikelen uit meer dan 5000 tijdschriften op het gebied van de geneeskunde en verwante vakgebieden.
go back to reference sumsearch.​org SUMSearch is een gratis zoekmachine die vooral geschikt is om snel EBM-informatie te vergaren over een bepaald onderwerp, waarbij ook gezocht wordt naar richtlijnen. sumsearch.​org SUMSearch is een gratis zoekmachine die vooral geschikt is om snel EBM-informatie te vergaren over een bepaald onderwerp, waarbij ook gezocht wordt naar richtlijnen.
go back to reference www.​nice.​org.​uk. De website van het Nationale Institute for Health and Clinical Excellence (NICE) in Engeland en Wales geeft full-text toegang tot alle producten van NICE, waaronder evidence-based richtlijnen, ‘technology appraisals’ en andere handreikingen op het gebied van public health en gezondheidszorg. www.​nice.​org.​uk. De website van het Nationale Institute for Health and Clinical Excellence (NICE) in Engeland en Wales geeft full-text toegang tot alle producten van NICE, waaronder evidence-based richtlijnen, ‘technology appraisals’ en andere handreikingen op het gebied van public health en gezondheidszorg.
go back to reference google.​scholar.​nl. Google Scholar is een zoekmachine van Google die specifiek naar wetenschappelijke publicaties zoekt en een indruk geeft van de populariteit van artikelen op basis van het aantal citaties. google.​scholar.​nl. Google Scholar is een zoekmachine van Google die specifiek naar wetenschappelijke publicaties zoekt en een indruk geeft van de populariteit van artikelen op basis van het aantal citaties.
go back to reference Kiesbeter.​nl. KiesBeter.nl is een openbare zorgportal, gefinancierd door de Nederlandse overheid en bedoeld voor alle volwassen inwoners van Nederland die vragen hebben op het gebied van zorg, zorgverzekeringen en gezondheid. Kiesbeter.​nl. KiesBeter.nl is een openbare zorgportal, gefinancierd door de Nederlandse overheid en bedoeld voor alle volwassen inwoners van Nederland die vragen hebben op het gebied van zorg, zorgverzekeringen en gezondheid.
go back to reference NHG.​org. De website van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) geeft toegang tot alle NHG-Standaarden en bijbehorend patiëntinformatiemateriaal. NHG.​org. De website van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) geeft toegang tot alle NHG-Standaarden en bijbehorend patiëntinformatiemateriaal.
go back to reference Thuisarts.​nl. De publiekswebsite van het Nederlands Huisartsen Genootschap met patiëntinformatie, gebaseerd op NHG-Standaarden en NHG-richtlijnen, medisch-specialistische richtlijnen, richtlijnen van het Landelijk Centrum voor Infectieziekten van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), en zorgstandaarden en generieke modules van het Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGz. Thuisarts.​nl. De publiekswebsite van het Nederlands Huisartsen Genootschap met patiëntinformatie, gebaseerd op NHG-Standaarden en NHG-richtlijnen, medisch-specialistische richtlijnen, richtlijnen van het Landelijk Centrum voor Infectieziekten van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), en zorgstandaarden en generieke modules van het Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGz.
go back to reference Zorginzicht.​nl. Een website van het Zorginstituut Nederland van en voor professionals die actief betrokken zijn bij het verbeteren van de kwaliteit van zorg. De website biedt inzicht en overzicht in de kwaliteit van zorg via kwaliteitsstandaarden, informatiestandaarden, meetinstrumenten, kwaliteitsgegevens en good practices. Ook bevat de website tools om goede kwaliteitsstandaarden, informatiestandaarden en meetinstrumenten te kunnen maken. Zorginzicht.​nl. Een website van het Zorginstituut Nederland van en voor professionals die actief betrokken zijn bij het verbeteren van de kwaliteit van zorg. De website biedt inzicht en overzicht in de kwaliteit van zorg via kwaliteitsstandaarden, informatiestandaarden, meetinstrumenten, kwaliteitsgegevens en good practices. Ook bevat de website tools om goede kwaliteitsstandaarden, informatiestandaarden en meetinstrumenten te kunnen maken.
Metagegevens
Titel
Doeltreffende zorg
Auteurs
Prof. dr. J. S. Burgers
Prof. dr. H. Vermeulen
Copyright
2020
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-2360-9_2