12. Dissociatieve stoornissen

Bij dissociatie is de samenhang van het bewustzijn tijdelijk verstoord. Dat kan zijn weerslag hebben op het geheugen en de ervaring van de eigen persoon (zelfgevoel). Bij dissociatieve stoornissen is dat het kernsymptoom. Voorbeelden zijn: dissociatieve amnesie en depersonalisatiestoornis, maar de belangrijkste is de dissociatieve identiteitsstoornis (DIS). Hierbij bepalen regelmatig twee – maar vaak meer - deelpersoonlijkheden, identiteiten of ‘alters’ het gedrag. Dissociatie zou een overlevingsstrategie zijn door pijnlijke ervaringen geheel of gedeeltelijk uit het bewustzijn te verdringen. Bij het ontstaan van DIS wordt daarbij ook gewezen op de suggestieve rol van therapeuten. In therapie moeten cliënten leren omgaan met spanningen en conflicten zonder te dissociëren. Daarnaast wordt gewerkt aan traumaverwerking en (bij DIS) integratie van de identiteiten. Vaak is de opbouw van een evenwichtig sociaal netwerk daarbij onmisbaar.