Diagnosestelling bij somatiserende patiënten: Is er overeenstemming tussen hulpverleners?

Het stellen van de juiste diagnose is essentieel voor het kunnen instellen van de juiste behandeling. Bij patiënten die somatiseren blijkt het vaak moeilijk om tot een adequate diagnose te komen. Deze patiënten ervaren somatische klachten en zoeken hiervoor medische hulp, hoewel hier geen pathologische bevindingen kunnen worden aangetoond. Deze somatiserende patiënten worden vaak door hulpverleners van verschillende disciplines onderzocht. De vraag is in hoeverre deze verschillende disciplines in staat zijn een overeenkomende diagnose te stellen. Doel van deze studie was te onderzoeken in hoeverre hulpverleners deze patiënten op dezelfde wijze diagnosticeren. Een groep van 40 psychologen, 77 (para)medici en 115 psychologie studenten kregen vier videovignetten te zien met als primaire verwijzing hoofdpijn op vier manieren gepresenteerd: een angstig-depressieve presentatie, een somatisch-neutrale presentatie, een adequate neutrale presentatie en een theatrale presentatie met veel somatische georiënteerde klachten. De diagnoses werden ingedeeld in vijf domeinen: DSM–IV diagnose, medisch-somatische diagnose, beschrijving van een mechanisme (bijvoorbeeld stress), omschrijving van de klacht (bijvoorbeeld hoofdpijn) en overig c.q. geen diagnose (bijvoorbeeld ‘aanstelleritis’). Bij de vignetten van de somatiserende patienten; de angstig-depressieve en de theatrale presentatie waren er significante verschillen in de wijze van diagnosticeren tussen de drie groepen. Er werden zeer veel verschillende diagnoses gesteld; 70 bij vignet één, 62 bij vignet twee, 36 bij vignet drie en 63 bij vignet vier. De (para)medici stelden meer medisch-somatisch georiënteerde diagnoses en zowel psychologen als psychologie studenten meer DSM-IV diagnoses. Er is grote verscheidenheid in de diagnostiek tussen de verschillende disciplines: hoe ambiguer de problematiek is die een patiënt presenteert, hoe meer de diagnoses van hulpverleners uiteenlopen. Bij multidisciplinaire samenwerking is het van belang dat hulpverleners zich bewust zijn van deze verscheidenheid in ‘taal’ en diagnostiek.