Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

2022 | OriginalPaper | Hoofdstuk

15. Depressieve stoornis bij ouderen

Auteur: Drs. W. Garenfeld

Gepubliceerd in: Geriatrie in de fysiotherapie en kinesitherapie

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Een depressieve stoornis is een langer durende ontregeling van de gemoedstoestand met een ernstig gedrukte stemming. Deze aandoening kan vrijwel ieder aspect van het menselijk bestaan beïnvloeden (lijdensdruk). Bij ouderen uit depressiviteit zich in vergelijking met jongere volwassenen vaker met lichamelijke klachten. Overigens is er bij een depressieve stoornis nagenoeg altijd sprake van een algehele vertraging in het functioneren. Dit blijkt onder meer uit een verstoorde psychomotoriek (vlakke mimiek, verminderde gestiek en traagheid in denken en handelen). Bij het ontstaan en de instandhouding van een depressieve stoornis spelen doorgaans meerdere factoren op biologisch, psychologisch en sociaal vlak. Dit impliceert dat de er voor de behandeling van depressiviteit meestal meerdere aanknopingspunten zijn. Het is afhankelijk van de betrokken persoon, zijn of haar verwachtingen, de aard van de problematiek en eventuele comorbiditeit, waar het accent van de behandeling moet liggen. Hierbij is het altijd van belang om aandacht te schenken aan de lichamelijke conditie.
Literatuur
1.
go back to reference APA. Diagnostic and statistical manual of mental disorders. Arlington: American Psychiatric Association; 2013. APA. Diagnostic and statistical manual of mental disorders. Arlington: American Psychiatric Association; 2013.
2.
go back to reference Clijsen M, Garenfeld W, Jacobs C. Stemmingsstoornissen. In: Clijsen M, Garenfeld W, Van Piere M, et al. Leerboek psychiatrie voor verpleegkundigen. Houten: Bohn, Stafleu van Loghum; 2019. pag. 105–47. Clijsen M, Garenfeld W, Jacobs C. Stemmingsstoornissen. In: Clijsen M, Garenfeld W, Van Piere M, et al. Leerboek psychiatrie voor verpleegkundigen. Houten: Bohn, Stafleu van Loghum; 2019. pag. 105–47.
3.
4.
go back to reference Horsman LTh, Van Tilburg W. Pseudodementie een achterhaald begrip. Tijdschr voor Psychiatr. 1984(26/7):458–71. Horsman LTh, Van Tilburg W. Pseudodementie een achterhaald begrip. Tijdschr voor Psychiatr. 1984(26/7):458–71.
5.
go back to reference Boyce P, Barriball E. Circadian rhythms and depression. Aust Fam Physician. 2010;39:307–9. PubMed Boyce P, Barriball E. Circadian rhythms and depression. Aust Fam Physician. 2010;39:307–9. PubMed
6.
go back to reference Yadollahpour A, Nasrollahi H. Quantitative Electroencephalography for objective and differential diagnosis of depression: a comprehensive review. Glob J Health Sci. 2016 Mar 31;8(11):249–56. CrossRef Yadollahpour A, Nasrollahi H. Quantitative Electroencephalography for objective and differential diagnosis of depression: a comprehensive review. Glob J Health Sci. 2016 Mar 31;8(11):249–56. CrossRef
7.
go back to reference Kok RM. Atypische presentatie van depressies bij ouderen, feit of fictie? Tijdschr Gerontol Geriatr. 2004;35:65–71. PubMed Kok RM. Atypische presentatie van depressies bij ouderen, feit of fictie? Tijdschr Gerontol Geriatr. 2004;35:65–71. PubMed
8.
go back to reference Rhebergen D, Stek ML. Depressieve stoornissen. In: Oude Voshaar R, Van der Mast R, Stek ML et al. Handboek ouderenpsychiatrie. De Tijstroom: Utrecht; 2018. pag. 425–44. Rhebergen D, Stek ML. Depressieve stoornissen. In: Oude Voshaar R, Van der Mast R, Stek ML et al. Handboek ouderenpsychiatrie. De Tijstroom: Utrecht; 2018. pag. 425–44.
9.
go back to reference Hegeman JM, Kok RM, Van der Mast RC, et al. Phenomenology of depression in older compared with younger adults: a meta-analysis. Br J Psychiatr. 2012;200(4):275–81. CrossRef Hegeman JM, Kok RM, Van der Mast RC, et al. Phenomenology of depression in older compared with younger adults: a meta-analysis. Br J Psychiatr. 2012;200(4):275–81. CrossRef
10.
go back to reference Pier MPBI, Hulstijn W, Van Hoof JJM, et al. Psychomotorische vertraging bij depressie, gemeten met visuomotorische taken. Tijdschr Psychiatr. 2006;48(2):95–106. PubMed Pier MPBI, Hulstijn W, Van Hoof JJM, et al. Psychomotorische vertraging bij depressie, gemeten met visuomotorische taken. Tijdschr Psychiatr. 2006;48(2):95–106. PubMed
11.
go back to reference Beheydt LL, Schrijvers D, Docx L, et al. Psychomotor retardation in elderly untreated depressed patients. Front Psychiatry. 2015;5(196):1–10. Beheydt LL, Schrijvers D, Docx L, et al. Psychomotor retardation in elderly untreated depressed patients. Front Psychiatry. 2015;5(196):1–10.
12.
go back to reference Janzing JGE, Birkenhäger TK, Van den Broek WW, et al. Psychomotor Retardation and the prognosis of antidepressant treatment in patients with unipolar Psychotic Depression. J Psychiatr Res. 2020;130/Nov:321–6. Janzing JGE, Birkenhäger TK, Van den Broek WW, et al. Psychomotor Retardation and the prognosis of antidepressant treatment in patients with unipolar Psychotic Depression. J Psychiatr Res. 2020;130/Nov:321–6.
15.
go back to reference De Graaf R, Ten Have M, Van Dorsselaer S. De psychische gezondheid van de Nederlandse bevolking. NEMESIS-2: Opzet en eerste resultaten. Utrecht: Trimbos-instituut; 2010. De Graaf R, Ten Have M, Van Dorsselaer S. De psychische gezondheid van de Nederlandse bevolking. NEMESIS-2: Opzet en eerste resultaten. Utrecht: Trimbos-instituut; 2010.
16.
go back to reference Beekman ATF, Copeland JRM, Prince MJ. Review of community prevalence of depression in later life. Br J Psychiatr. 1999;174:307–11. CrossRef Beekman ATF, Copeland JRM, Prince MJ. Review of community prevalence of depression in later life. Br J Psychiatr. 1999;174:307–11. CrossRef
17.
go back to reference Stek ML. Depression in late life: natural history, treatment and prognosis. Proefschrift. Amsterdam: Vrije Universiteit Amsterdam; 2004. Stek ML. Depression in late life: natural history, treatment and prognosis. Proefschrift. Amsterdam: Vrije Universiteit Amsterdam; 2004.
18.
go back to reference Jongenelis K, Pot ANM, Eisses AMH, et al. Depressie bij oudere verpleeghuispatiënten. Tijdschr Gerontol Geriatr. 2003;34:52–9. PubMed Jongenelis K, Pot ANM, Eisses AMH, et al. Depressie bij oudere verpleeghuispatiënten. Tijdschr Gerontol Geriatr. 2003;34:52–9. PubMed
19.
go back to reference Eisses AMH. Depressie bij verzorgingshuisbewoners: prevalentie, incidentie, risicofactoren en effecten van vroegsignalering. Proefschrift. Groningen: Rijksuniversiteit Groningen; 2005. Eisses AMH. Depressie bij verzorgingshuisbewoners: prevalentie, incidentie, risicofactoren en effecten van vroegsignalering. Proefschrift. Groningen: Rijksuniversiteit Groningen; 2005.
20.
go back to reference Hardt J, Bernert S, Matschinger H, et al. Suicidality and its relationship with depression, alcohol disorders and childhood experiences of violence: results from the ESEMeD study. J Affect Disord. 2015 Apr;1(175):168–74. CrossRef Hardt J, Bernert S, Matschinger H, et al. Suicidality and its relationship with depression, alcohol disorders and childhood experiences of violence: results from the ESEMeD study. J Affect Disord. 2015 Apr;1(175):168–74. CrossRef
21.
go back to reference Bonnewyn A, Oude Voshaar R. Suïcidaliteit en suïcide bij ouderen. In: Oude Voshaar R, Van der Mast R, Stek ML et al. Handboek ouderenpsychiatrie. De Tijstroom: Utrecht; 2018. pag. 669–77. Bonnewyn A, Oude Voshaar R. Suïcidaliteit en suïcide bij ouderen. In: Oude Voshaar R, Van der Mast R, Stek ML et al. Handboek ouderenpsychiatrie. De Tijstroom: Utrecht; 2018. pag. 669–77.
22.
go back to reference Almeida OP, Mc Caul K, Hankey GJ, et al. Suicide in older men: The health in men cohort study (HIMS). Prev Med. 2016 (sep):S0091–7435(16)30279-1. Almeida OP, Mc Caul K, Hankey GJ, et al. Suicide in older men: The health in men cohort study (HIMS). Prev Med. 2016 (sep):S0091–7435(16)30279-1.
23.
go back to reference Shandrina M, Bondarenko EA, Slominski PA. Genetics factors in depression disease. Front Psychiatry. 2018;9/334:1–18. Shandrina M, Bondarenko EA, Slominski PA. Genetics factors in depression disease. Front Psychiatry. 2018;9/334:1–18.
24.
go back to reference Post F. The factor of ageing in affective disorder. Recent developments in affective disorders. Royal medico-psychological Association Publication. No.2. Ashford: Headley Bros;1968. Post F. The factor of ageing in affective disorder. Recent developments in affective disorders. Royal medico-psychological Association Publication. No.2. Ashford: Headley Bros;1968.
25.
go back to reference Alexopoulos GS, Meyers BS, Young RC, et al. Vascular depression hypothesis. Arch Gen Psychiatr. 1997;54:915–22. CrossRef Alexopoulos GS, Meyers BS, Young RC, et al. Vascular depression hypothesis. Arch Gen Psychiatr. 1997;54:915–22. CrossRef
26.
go back to reference Jost BC, Grossberg GT. The evolution of psychiatric symptoms in Alzheimer’s disease: a natural history study. J Am Geriatr Soc. 1996;44(9):1078–81. CrossRef Jost BC, Grossberg GT. The evolution of psychiatric symptoms in Alzheimer’s disease: a natural history study. J Am Geriatr Soc. 1996;44(9):1078–81. CrossRef
27.
go back to reference Heser K, Bleckwenn M, Wiese B, et al. Late-life depressive symptoms and lifetime history of major depression: cognitive deficits are largely due to incipient dementia rather than depression. J Alzheimers Dis. 2016;54(1):185–99. CrossRef Heser K, Bleckwenn M, Wiese B, et al. Late-life depressive symptoms and lifetime history of major depression: cognitive deficits are largely due to incipient dementia rather than depression. J Alzheimers Dis. 2016;54(1):185–99. CrossRef
28.
go back to reference Klinedinst NJ, Regenold WT. A mitochondrial bioenergetic basis of depression. J Bioenerg Biomembr. 2015;47:155–71. CrossRef Klinedinst NJ, Regenold WT. A mitochondrial bioenergetic basis of depression. J Bioenerg Biomembr. 2015;47:155–71. CrossRef
29.
go back to reference Van Heesch F. Inflammation-induced depression: Studying the role of proinflammatory cytokines in anhedonia [proefschrift]. Utrecht; 2014. Van Heesch F. Inflammation-induced depression: Studying the role of proinflammatory cytokines in anhedonia [proefschrift]. Utrecht; 2014.
30.
go back to reference Seligman MEP. Helplessness: on depression, development, and death. San Francisco: W.H. Freeman; 1975. Seligman MEP. Helplessness: on depression, development, and death. San Francisco: W.H. Freeman; 1975.
31.
go back to reference Dumont M, Provost MA. Resilience in adolescents: protective role of social support, coping strategies, self-esteem, and social activities on experience of stress and depression. J Youth Adolescence. 1999;28(3):343–63. CrossRef Dumont M, Provost MA. Resilience in adolescents: protective role of social support, coping strategies, self-esteem, and social activities on experience of stress and depression. J Youth Adolescence. 1999;28(3):343–63. CrossRef
32.
go back to reference Beck A. The past and future of cognitive therapy. J Psychother Pract Res. 1996;6(4):276–84. CrossRef Beck A. The past and future of cognitive therapy. J Psychother Pract Res. 1996;6(4):276–84. CrossRef
33.
go back to reference Bakker P, Jansen P. Generalistische basis GGZ – verwijsmodel en produktbeschrijvingen. Enschede: Bureau HHM; 2013. Bakker P, Jansen P. Generalistische basis GGZ – verwijsmodel en produktbeschrijvingen. Enschede: Bureau HHM; 2013.
34.
go back to reference Spijker J, Bockting CLH, Meeuwissen JAC, et al. Multidisciplinaire richtlijn Depressie. (Derde revisie). Richtlijn voor de diagnostiek, behandeling en begeleiding van volwassen patiënten met een depressieve stoornis. Utrecht: Trimbos-instituut; 2013. Spijker J, Bockting CLH, Meeuwissen JAC, et al. Multidisciplinaire richtlijn Depressie. (Derde revisie). Richtlijn voor de diagnostiek, behandeling en begeleiding van volwassen patiënten met een depressieve stoornis. Utrecht: Trimbos-instituut; 2013.
35.
go back to reference Landelijke stuurgroep multidisciplinaire richtlijnontwikkeling in de GGZ. Addendum ouderen, bij de multidisciplinaire richtlijn depressie. Utrecht: Trimbos-instituut; 2008. Landelijke stuurgroep multidisciplinaire richtlijnontwikkeling in de GGZ. Addendum ouderen, bij de multidisciplinaire richtlijn depressie. Utrecht: Trimbos-instituut; 2008.
36.
go back to reference Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO. Evidence-based richtlijn ontwikkeling – Handleiding voor werkgroepleden. Nijmgen: CBO; 2007. Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO. Evidence-based richtlijn ontwikkeling – Handleiding voor werkgroepleden. Nijmgen: CBO; 2007.
38.
go back to reference Belvederi MM, Amore M, Menchetti M. Physical exercise for late-life major depression. Br J Psychiatry. 2015;207(3):235–42. CrossRef Belvederi MM, Amore M, Menchetti M. Physical exercise for late-life major depression. Br J Psychiatry. 2015;207(3):235–42. CrossRef
39.
go back to reference Lee HS, Park JH. Effects of Nordic walking on physical functions and depression in frail people aged 70 years and above. J Phys Ther Sci. 2015;27(8):2453–6. CrossRef Lee HS, Park JH. Effects of Nordic walking on physical functions and depression in frail people aged 70 years and above. J Phys Ther Sci. 2015;27(8):2453–6. CrossRef
40.
go back to reference Catalan-Matamoros D, Gomez-Conesa A, Stubbs B, et al. Exercise improves depressive symptoms in older adults: an umbrella review of systematic reviews and meta-analyses. Psychiatry Res. 2016;30(244):202–9. CrossRef Catalan-Matamoros D, Gomez-Conesa A, Stubbs B, et al. Exercise improves depressive symptoms in older adults: an umbrella review of systematic reviews and meta-analyses. Psychiatry Res. 2016;30(244):202–9. CrossRef
42.
go back to reference Gerber M, Holsboer-Trachsler E, Pühse U. Exercise is medicine for patients with major depressive disorders: but only if the “pill” is taken! Neuropsychiatr Dis Treat. 2016;5(12):1977–81. CrossRef Gerber M, Holsboer-Trachsler E, Pühse U. Exercise is medicine for patients with major depressive disorders: but only if the “pill” is taken! Neuropsychiatr Dis Treat. 2016;5(12):1977–81. CrossRef
Metagegevens
Titel
Depressieve stoornis bij ouderen
Auteur
Drs. W. Garenfeld
Copyright
2022
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-2783-6_15