Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

Gepubliceerd in: Neuropraxis 4/2020

07-09-2020 | Artikel

De rol van zelfdomesticatie bij de evolutie van de mens

Auteur: Rob Haaxma

Gepubliceerd in: Neuropraxis | Uitgave 4/2020

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Zelfdomesticatie is een uiterst veelzijdig cumulatief biologisch en cultureel proces waarmee de mens al heel vroeg haar eigen evolutie vorm heeft gegeven. De rode draad hierin is de selectie tegen agressie, de behoefte aan veiligheid, sociale tolerantie, de intentie tot samenwerking en het gemak waarmee we van elkaar leren. Dit proces begint met de evolutie van habituele tweevoetigheid omstreeks zes miljoen jaar geleden. Dit luidt een radicale verandering in van het voortplantingsgedrag, de emotionaliteit, het uiterlijk en het sociaal leervermogen. Dat laatste schept de voorwaarde voor de ontwikkeling van technische en communicatieve vaardigheden en gaat gepaard met een exceptionele groei van de hersenen. Hieruit vloeit een samenleving voort, zoals we die nu kennen.
Literatuur
1.
go back to reference Prum RO. The evolution of beauty. New York: Anchor Books; 2018. Prum RO. The evolution of beauty. New York: Anchor Books; 2018.
2.
go back to reference Wrangham RW. The goodness paradox; how evolution made us both more and less violent. London: Profile Books; 2020. Wrangham RW. The goodness paradox; how evolution made us both more and less violent. London: Profile Books; 2020.
4.
go back to reference Wilkins AS, Wrangham RW, Fitch WT. The “domestication syndrome” in mammals: a unified explanation based on neural crest cell behavior and genetics. Nat Genet. 2014;197:795–808. Wilkins AS, Wrangham RW, Fitch WT. The “domestication syndrome” in mammals: a unified explanation based on neural crest cell behavior and genetics. Nat Genet. 2014;197:795–808.
6.
go back to reference Lord KA, Larson G, Coppinger RP, Karlsson EK. The history of farm foxes undermines the animal domestication syndrome. Trends Ecol Evol. 2019;35(2):125–36. PubMedCrossRef Lord KA, Larson G, Coppinger RP, Karlsson EK. The history of farm foxes undermines the animal domestication syndrome. Trends Ecol Evol. 2019;35(2):125–36. PubMedCrossRef
8.
go back to reference Von Hold BM, Shuldiner E, Janowitz I, et al. Structural variants in genes associated with human Williams-Beuren syndrome underlies the typical hypersociability in domestic dogs. Sci Adv. 2017;3(7):e1700398. CrossRef Von Hold BM, Shuldiner E, Janowitz I, et al. Structural variants in genes associated with human Williams-Beuren syndrome underlies the typical hypersociability in domestic dogs. Sci Adv. 2017;3(7):e1700398. CrossRef
10.
go back to reference Aiello LC, Wheeler P. The expensive-tissue hypothesis. The brain and the digestive system in human and primate evolution. Curr Anthropol. 1995;36:199–221. CrossRef Aiello LC, Wheeler P. The expensive-tissue hypothesis. The brain and the digestive system in human and primate evolution. Curr Anthropol. 1995;36:199–221. CrossRef
11.
12.
go back to reference Dunbar R. The social brain: psychological underpinnings and implications for the structure of organizations. Curr Direct Psychol Sci. 2014;23:109–14. CrossRef Dunbar R. The social brain: psychological underpinnings and implications for the structure of organizations. Curr Direct Psychol Sci. 2014;23:109–14. CrossRef
13.
go back to reference Corballis MC. The recursive mind: the origins of human language, thought, and civilization. Princeton: Princeton University Press; 2011. Corballis MC. The recursive mind: the origins of human language, thought, and civilization. Princeton: Princeton University Press; 2011.
14.
go back to reference Behbehani M. Functional characteristics of the midbrain periaqueductal gray. Prog Neurobiol. 1995;46(6):575–605. PubMedCrossRef Behbehani M. Functional characteristics of the midbrain periaqueductal gray. Prog Neurobiol. 1995;46(6):575–605. PubMedCrossRef
15.
go back to reference Holstege G, Subramanian H. Two different motor systems generate human speech. J Comp Neurol. 2016;524(8):1558–77. PubMedCrossRef Holstege G, Subramanian H. Two different motor systems generate human speech. J Comp Neurol. 2016;524(8):1558–77. PubMedCrossRef
16.
18.
19.
go back to reference Hurst JA, Baraitser M, Graham F, Norell S. An extended family with a dominantly inherited speech disorder. Dev Med Child Neurol. 1990;32(4):352–5. PubMedCrossRef Hurst JA, Baraitser M, Graham F, Norell S. An extended family with a dominantly inherited speech disorder. Dev Med Child Neurol. 1990;32(4):352–5. PubMedCrossRef
20.
go back to reference Watkins KE, Dronkers NF, Wargha-Khadem F. Behavioural analysis of an inherited speech and language disorder: comparison with acquired aphasia. Brain. 2002;125:452–64. PubMedCrossRef Watkins KE, Dronkers NF, Wargha-Khadem F. Behavioural analysis of an inherited speech and language disorder: comparison with acquired aphasia. Brain. 2002;125:452–64. PubMedCrossRef
21.
go back to reference Lai CS, Fisher SE, Hurst JA, Vargha-Khadem F, Monaco AP. A novel forkhead-domain gene is mutated in a severe speech and language disorder. Nature. 2001;413:519–23. PubMedCrossRef Lai CS, Fisher SE, Hurst JA, Vargha-Khadem F, Monaco AP. A novel forkhead-domain gene is mutated in a severe speech and language disorder. Nature. 2001;413:519–23. PubMedCrossRef
22.
go back to reference Fisher SE, Marcus GF. The eloquent ape: genes, brains and the evolution of language. Nat Rev Genet. 2006;7:9–20. PubMedCrossRef Fisher SE, Marcus GF. The eloquent ape: genes, brains and the evolution of language. Nat Rev Genet. 2006;7:9–20. PubMedCrossRef
23.
go back to reference Laland KV, Odling-Smee J, Myles S. How culture shaped the human genome: bringing genetics and the human sciences together. Nat Rev Genet. 2010;11(2):137–48. PubMedCrossRef Laland KV, Odling-Smee J, Myles S. How culture shaped the human genome: bringing genetics and the human sciences together. Nat Rev Genet. 2010;11(2):137–48. PubMedCrossRef
24.
go back to reference Gilad Y, Wiebe V, Przeworski M, Lancet D, Pääbo S. Loss of olfactory receptor genes coincides with the acquisition of full trichromatic vision in primates. PLoS Biol. 2004;2(1):e5. PubMedPubMedCentralCrossRef Gilad Y, Wiebe V, Przeworski M, Lancet D, Pääbo S. Loss of olfactory receptor genes coincides with the acquisition of full trichromatic vision in primates. PLoS Biol. 2004;2(1):e5. PubMedPubMedCentralCrossRef
26.
go back to reference Calder AJ, Lawrence AD, Keane J, Scott SK, Owen AM, Christoffels I, et al. Reading the mind from eye gaze. Neuropsychologia. 2002;40:1129–38. PubMedCrossRef Calder AJ, Lawrence AD, Keane J, Scott SK, Owen AM, Christoffels I, et al. Reading the mind from eye gaze. Neuropsychologia. 2002;40:1129–38. PubMedCrossRef
27.
go back to reference Hare B. Survival of the friendliest: homo sapiens. evolved via selection for prosociality. Ann Rev Psychol. 2017;68:155–86. CrossRef Hare B. Survival of the friendliest: homo sapiens. evolved via selection for prosociality. Ann Rev Psychol. 2017;68:155–86. CrossRef
Metagegevens
Titel
De rol van zelfdomesticatie bij de evolutie van de mens
Auteur
Rob Haaxma
Publicatiedatum
07-09-2020
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Neuropraxis / Uitgave 4/2020
Print ISSN: 1387-5817
Elektronisch ISSN: 1876-5785
DOI
https://doi.org/10.1007/s12474-020-00260-5

Andere artikelen Uitgave 4/2020

Neuropraxis 4/2020 Naar de uitgave