Skip to main content
Top
Gepubliceerd in:

28-08-2017 | Artikel

De rol van event related potentials bij het onderzoek naar de erfelijkheid van hersendisfunctie

Auteur: Eco J. C. de Geus

Gepubliceerd in: Neuropraxis | Uitgave 5/2017

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Rond de tijd dat de eerste editie van Neuropraxis verscheen, werd een van de belangrijkste huwelijken in de wetenschap gesloten: dat tussen de neurowetenschappen en de moleculaire genetica. Daarmee ontstond een nieuw vakgebied, dat genetische psychofysiologie werd genoemd of, na de sterke opkomst van de MRI-techniek, ook wel imaging genetics. Gedragsgenetici waren sterk geïnteresseerd in metingen aan de hersenen. Die konden ons immers iets vertellen over het disfunctioneren van de hersenen bij schizofrenie, depressie, ADHD, alcoholverslaving of neurodegeneratieve stoornissen, zoals parkinson en alzheimer. Daarmee dichtten deze zogenaamde endofenotypes mooi het gat tussen het moleculair-genetische niveau en het gedragsniveau, waar de symptomen van deze erfelijke aandoeningen tot uiting komen. Met behulp van brein-endofenotypes zou het mogelijk moeten zijn de genetische varianten voor deze aandoeningen sneller op te sporen. Dat bleek veel minder eenvoudig dan gedacht. Aanvankelijk werden kandidaatgenen voor bekende neurotransmitters gebruikt in studies die klein genoeg waren om dure EEG- of MRI-metingen toe te staan. Dat bleek niet goed te werken. Een heel andere benadering, de genoombrede associatie (GWA) studie werkte wel. In een GWA-studie wordt de associatie van miljoenen varianten in alle bekende genen met de aandoening zelf getest. Dat gebeurt in grote internationale studies, waaraan honderdduizenden mensen meedoen. De belangstelling van gedragsgenetici voor brein-endofenotypes was daarmee echter niet afgenomen. De rol van deze endofenotypes is wel helemaal veranderd. Brein-endofenotypes worden nu gebruikt om de gevonden genetische varianten in GWA-studies beter te begrijpen. In welk gebied, wat en wanneer doen die genetische varianten eigenlijk iets in het brein?
Voetnoten
1
Verschillende andere termen voor endofenotype zijn ook gangbaar, zoals intermediate phenotype, biomarker, vulnerability marker of neurocognitive marker.
 
Literatuur
1.
go back to reference Geus EJC de. Hersendisfunctie en event related potentials. Neuropraxis. 1997;1(1):16–20.CrossRef Geus EJC de. Hersendisfunctie en event related potentials. Neuropraxis. 1997;1(1):16–20.CrossRef
2.
go back to reference Boomsma D, Anokhin A, Geus E de. Genetics of electrophysiology: linking genes, brain, and behavior. Curr Dir Psychol Sci. 1997;6(4):106–10.CrossRef Boomsma D, Anokhin A, Geus E de. Genetics of electrophysiology: linking genes, brain, and behavior. Curr Dir Psychol Sci. 1997;6(4):106–10.CrossRef
3.
go back to reference Polderman TJC, Benyamin B, Leeuw CA de, et al. Meta-analysis of the heritability of human traits based on fifty years of twin studies. Nat Genet. 2015;47(7):702.CrossRefPubMed Polderman TJC, Benyamin B, Leeuw CA de, et al. Meta-analysis of the heritability of human traits based on fifty years of twin studies. Nat Genet. 2015;47(7):702.CrossRefPubMed
4.
go back to reference Gottesman II. Schizophrenia genesis. New York: W.H. Freeman; 1991. Gottesman II. Schizophrenia genesis. New York: W.H. Freeman; 1991.
5.
6.
go back to reference Munafo MR, Brown SM, Hariri AR. Serotonin transporter (5-HTTLPR) genotype and amygdala activation: a meta-analysis. Biol Psychiatry. 2008;63(9):852–7.CrossRefPubMed Munafo MR, Brown SM, Hariri AR. Serotonin transporter (5-HTTLPR) genotype and amygdala activation: a meta-analysis. Biol Psychiatry. 2008;63(9):852–7.CrossRefPubMed
7.
go back to reference Flint J, Munafo MR. The endophenotype concept in psychiatric genetics. Psychol Med. 2007;37(2):163–80.CrossRefPubMed Flint J, Munafo MR. The endophenotype concept in psychiatric genetics. Psychol Med. 2007;37(2):163–80.CrossRefPubMed
8.
go back to reference Schizophrenia Working Group of the Psychiatric Genomics Consortium. Biological insights from 108 schizophrenia-associated genetic loci. Nature. 2014;511(7510):421–7.CrossRefPubMedCentral Schizophrenia Working Group of the Psychiatric Genomics Consortium. Biological insights from 108 schizophrenia-associated genetic loci. Nature. 2014;511(7510):421–7.CrossRefPubMedCentral
9.
go back to reference Thompson PM, Stein JL, Medland SE, et al. The ENIGMA consortium: large-scale collaborative analyses of neuroimaging and genetic data. Brain Imaging Behav. 2014;8(2):153–82.PubMedPubMedCentral Thompson PM, Stein JL, Medland SE, et al. The ENIGMA consortium: large-scale collaborative analyses of neuroimaging and genetic data. Brain Imaging Behav. 2014;8(2):153–82.PubMedPubMedCentral
Metagegevens
Titel
De rol van event related potentials bij het onderzoek naar de erfelijkheid van hersendisfunctie
Auteur
Eco J. C. de Geus
Publicatiedatum
28-08-2017
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Neuropraxis / Uitgave 5/2017
Print ISSN: 1387-5817
Elektronisch ISSN: 1876-5785
DOI
https://doi.org/10.1007/s12474-017-0161-8

Andere artikelen Uitgave 5/2017

Neuropraxis 5/2017 Naar de uitgave