Skip to main content
main-content
Top

09-11-2015 | Nieuws

De rol van de kleine luchtwegen bij astma

Astma werd voorheen gezien als een aandoening die louter de grote luchtwegen betrof. Er zijn echter duidelijke aanwijzingen dat de perifere luchtwegen in astma bijdragen aan de toename van luchtwegweerstand. Deze obstructie lijkt gerelateerd aan de ernst van de inflammatie. Dit fenomeen is meer uitgesproken bij ernstiger astma.


De behandeling van astma is gericht op het bestrijden van deze onderliggende inflammatie met inhalatiesteroïden. In de regel kan dit uitstekend met de huidige inhalatiecorticosteroïden. Bij onvoldoende astmacontrole kunnen de nieuwere dosisaerosolen met vertraagde uitdrijfsnelheid en kleinere deeltjes worden ingezet ter bestrijding van de inflammatie in de kleine luchtwegen.

Niet verwonderlijk

Op zich is het niet verwonderlijk dat de aandacht voor de kleine luchtwegen achterbleef: astma is een aandoening waarbij de eensecondewaarde (FEV1), als maat voor met name centrale luchtwegobstructie, verlaagd is. Na toediening van luchtwegverwijders is er herstel van deze obstructie, waarbij ook de klachten verminderen. Pas met de toegenomen diagnostische mogelijkheden om perifere obstructie (in de luchtwegen met een diameter minder dan 2 mm) te bepalen en te behandelen, is er meer aandacht voor de bijdrage van kleine luchtwegen in astma.

Lastig

Het is technisch lastig om de bijdrage van de perifere luchtwegen aan de totale (toegenomen) ademweerstand te bepalen. Immers, de proximaal gelegen grote luchtwegen beïnvloeden deze meting eveneens. Toch liet Elisabeth Wagner in 1990 al zien dat de weerstand in de perifere luchtwegen is verhoogd ten opzichte van deze weerstand bij gezonde proefpersonen. Een bronchoscoop werd in de kleine luchtwegen “gewigd”, zodat alleen distaal van de scoop de weerstand gemeten kon worden.

Behandeling

Behandeling met systemisch corticosteroïden bij patiënten die reeds een onderhoudsbehandeling met inhalatiecorticosteroïden gebruiken, leidt tot een verdere reductie van de alveolaire ontstekingswaarden. Ook het gebruik van montelukast leidt tot een vermindering van airtrapping gemeten met high resolution CT scan. Derhalve lijkt er zeker bij ernstiger astma een rationale om ervoor zorg te dragen dat de anti-inflammatoire medicatie ook de kleine luchtwegen bereikt.

Inhalatiecorticosteroïden: Does size matter?

Bij toediening van inhalatiemedicatie speelt een aantal factoren een rol. Bij de patiënt speelt (naast het feit of bewuste inhalatie mogelijk is) de ademkracht en de mond-handcoördinatie een rol. Bij de inhalator bepalen met name de deeltjesgrootte van het inhalatiecorticosteroïd en de zogenaamde afvuursnelheid hoeveel medicament in de luchtwegen komt en in welk compartiment. Met name de nieuwere dosisaerosolen (beclomethason/formoterol, ciclesonide, beclomethason extra fine) hebben een lagere afvuursnelheid en bevorderen daarmee een betere inhalatie van het medicament. Hierbij is ook de deeltjesgrootte kleiner dan bij de traditionele inhalators, waardoor de depositie meer in de kleine luchtwegen plaatsvindt met dientengevolge effectievere bestrijding van de inflammatie aldaar.

Bron: Welke rol speelt ontsteking van de kleine luchtwegen bij astma? Uit: Vademecum permanente nascholing huisartsen, dr. H. Asscheman, ISBN: 978-90-313-8807-3

Meer lezen

Lees meer in BSL Huisarts Totaal.

Onze productaanbevelingen

BSL Huisarts Totaal

Met BSL Huisarts Totaal bouwt u efficiënt aan uw vakkennis. U krijgt digitale toegang tot boeken, veelgestelde vragen, casuïstiek en zes vaktijdschriften voor huisartsen. Daarnaast vindt u praktijkgerichte nascholing: geaccrediteerde e-learnings, web-tv’s en toetsen. Alles om u nóg beter te maken in uw vak.

Beeldrechten