Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

Gepubliceerd in: Huisarts en wetenschap 6/2006

01-06-2006 | Klinische les

De ontwikkelingsstoornissen ADHD en autisme in de huisartsenpraktijk

De centrale rol van de huisarts

Auteurs: Wouter Groen, Wilhelmina Leen, prof.dr. Toine Lagro-Janssen, prof.dr. Rutger Jan van der Gaag

Gepubliceerd in: Huisarts en wetenschap | Uitgave 6/2006

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Groen WB, Leen WG, Lagro-Janssen ALM, Van der Gaag RJ, De ontwikkelingsstoornissen ADHD en autisme in de huisartsenpraktijk. Huisarts Wet 2006;49(6):324-8.
De huisarts heeft een centrale rol in het herkennen en verwijzen van kinderen bij wie het vermoeden bestaat op attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) of een autismespectrumstoornis (ASS). De diagnose ADHD wordt gebaseerd op de drie hoofdkenmerken hyperactiviteit, impulsiviteit (in denken en doen) en verhoogde afleidbaarheid. Bij ADHD is de heteroanamnese belangrijker dan het eigen onderzoek. Bij drukke kinderen onder de 5 jaar kan men het effect van gedragstherapeutische adviezen afwachten. ASS heeft vier kernsymptomen: een stoornis in de ontwikkeling van wederkerige sociale relaties, een stoornis in verbale en non-verbale communicatie, een stoornis in het verbeeldend vermogen en een beperkt en stereotiep gedragspatroon. Met name kinderen met een autistische stoornis vormen een risico voor het functioneren van het hele gezin. De huisarts heeft een belangrijke rol bij de begeleiding en het inschatten van psychosociale stress in het gezin.
Literatuur
go back to reference Gezondheidsraad. Diagnostiek en behandeling van ADHD. Publicatienummer 2000/24. Den Haag: Gezondheidsraad, 2000. Gezondheidsraad. Diagnostiek en behandeling van ADHD. Publicatienummer 2000/24. Den Haag: Gezondheidsraad, 2000.
go back to reference Faraone SV, Sergeant J, Gillberg C, Biederman J. The worldwide prevalence of ADHD: is it an American condition? World Psychiatry 2003;2:104-13. PubMedPubMedCentral Faraone SV, Sergeant J, Gillberg C, Biederman J. The worldwide prevalence of ADHD: is it an American condition? World Psychiatry 2003;2:104-13. PubMedPubMedCentral
go back to reference Scahill L, Schwab-Stone M. Epidemiology of ADHD in school-age children. Child Adolesc Psychiatr Clin N Am. 2000;9:541-55. CrossRef Scahill L, Schwab-Stone M. Epidemiology of ADHD in school-age children. Child Adolesc Psychiatr Clin N Am. 2000;9:541-55. CrossRef
go back to reference Haveman M, Reijnders R. Meer autisme of betere detectie? Wetenschappelijk Tijdschrift Autisme 2002;1:4-12. Haveman M, Reijnders R. Meer autisme of betere detectie? Wetenschappelijk Tijdschrift Autisme 2002;1:4-12.
go back to reference Wolraich ML, Hannah JN, Pinnock TY, Baumgaertel A, Brown J. Comparison of diagnostic criteria for attention-deficit hyperactivity disorder in a county-wide sample. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1996; 35:319-24. CrossRef Wolraich ML, Hannah JN, Pinnock TY, Baumgaertel A, Brown J. Comparison of diagnostic criteria for attention-deficit hyperactivity disorder in a county-wide sample. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1996; 35:319-24. CrossRef
go back to reference Buitelaar JK, Kooij JJS. Aandachtstekort-hyperactiviteitstoornis (ADHD); achtergronden, diagnostiek en behandeling. Ned Tijdschr Geneeskd 2000;144:1716-23. PubMed Buitelaar JK, Kooij JJS. Aandachtstekort-hyperactiviteitstoornis (ADHD); achtergronden, diagnostiek en behandeling. Ned Tijdschr Geneeskd 2000;144:1716-23. PubMed
go back to reference Searight HR, Nahlik JE, Campbell DC. Attention-deficit/hyperactivity disorder: assessment, diagnosis, and management. J Fam Pract 1995;40:270-9. PubMed Searight HR, Nahlik JE, Campbell DC. Attention-deficit/hyperactivity disorder: assessment, diagnosis, and management. J Fam Pract 1995;40:270-9. PubMed
go back to reference Campbell SB, Shaw DS, Gilliom M. Early externalizing behavior problems: toddlers and preschoolers at risk for later maladjustment. Dev Psychopathol 2000;12:467-88. CrossRef Campbell SB, Shaw DS, Gilliom M. Early externalizing behavior problems: toddlers and preschoolers at risk for later maladjustment. Dev Psychopathol 2000;12:467-88. CrossRef
go back to reference Campbell SB, Ewing LJ. Follow-up of hard-to-manage preschoolers: adjustment at age 9 and predictors of continuing symptoms. J Child Psychol Psychiatry 1990;31:871-89. CrossRef Campbell SB, Ewing LJ. Follow-up of hard-to-manage preschoolers: adjustment at age 9 and predictors of continuing symptoms. J Child Psychol Psychiatry 1990;31:871-89. CrossRef
go back to reference Buitelaar JK, Van Engeland H. Epidemiological approaches to hyperactivity. In: Sandberg ST, editor. Hyperactivity disorders. Cambridge: Cambridge University Press, 1996. Buitelaar JK, Van Engeland H. Epidemiological approaches to hyperactivity. In: Sandberg ST, editor. Hyperactivity disorders. Cambridge: Cambridge University Press, 1996.
go back to reference Angold A, Costello EJ, Erkanli A. Comorbidity. J Child Psychol Psychiatry 1990;40:57-87. CrossRef Angold A, Costello EJ, Erkanli A. Comorbidity. J Child Psychol Psychiatry 1990;40:57-87. CrossRef
go back to reference Gaub M, Carlson CL. Gender differences in ADHD: a meta analysis and critical review. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1997;36:1036-45. CrossRef Gaub M, Carlson CL. Gender differences in ADHD: a meta analysis and critical review. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1997;36:1036-45. CrossRef
go back to reference Spencer T, Biederman J, Wilens T, Harding M, O’Donnell D, Griffin S. Pharmacotherapy of attention-deficit hyperactivity disorder across the life cycle. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1996;35:409-32. CrossRef Spencer T, Biederman J, Wilens T, Harding M, O’Donnell D, Griffin S. Pharmacotherapy of attention-deficit hyperactivity disorder across the life cycle. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1996;35:409-32. CrossRef
go back to reference Weiss G, Hechtman L. Hyperactive children grown up. ADHD in children, adolescents and adults. 2nd ed. New York: The Guilford Press, 1993. Weiss G, Hechtman L. Hyperactive children grown up. ADHD in children, adolescents and adults. 2nd ed. New York: The Guilford Press, 1993.
go back to reference Biederman J, Faraone SV. Attention-deficit hyperactivity disorder. Lancet. 2005;366:237-48. CrossRef Biederman J, Faraone SV. Attention-deficit hyperactivity disorder. Lancet. 2005;366:237-48. CrossRef
go back to reference Van der Gaag RJ. PDD-NOS en aan autisme verwante stoornissen. In: Handboek gezondheidszorg, Utrecht: Elsevier/Bunge, 2005. Van der Gaag RJ. PDD-NOS en aan autisme verwante stoornissen. In: Handboek gezondheidszorg, Utrecht: Elsevier/Bunge, 2005.
go back to reference Volkmar FR, Lord C, Bailey A, Schultz RT, Klin A. Autism and pervasive developmental disorders. J Child Psychol Psychiatry 2004;45:135-70. CrossRef Volkmar FR, Lord C, Bailey A, Schultz RT, Klin A. Autism and pervasive developmental disorders. J Child Psychol Psychiatry 2004;45:135-70. CrossRef
go back to reference Wakschlag LS, Leventhal BL. Consultation with young autistic children and their families. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1996;35:963-65. CrossRef Wakschlag LS, Leventhal BL. Consultation with young autistic children and their families. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1996;35:963-65. CrossRef
go back to reference Lavigne JV, Gibbons RD, Christoffel KK, Arend R, Rosenbaum D, Binns H, et al. Prevalence rates and correlates of psychiatric disorders among preschool children. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1996;35:204-14. CrossRef Lavigne JV, Gibbons RD, Christoffel KK, Arend R, Rosenbaum D, Binns H, et al. Prevalence rates and correlates of psychiatric disorders among preschool children. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1996;35:204-14. CrossRef
go back to reference Rogers SJ. Empirically supported comprehensive treatments for young children with autism. J Clin Child Psychol 1998;27:168-79. CrossRef Rogers SJ. Empirically supported comprehensive treatments for young children with autism. J Clin Child Psychol 1998;27:168-79. CrossRef
go back to reference Visser JC, Buitelaar JK. Psychopathologie bij jonge kinderen. In: Verhulst FC, Verheij F, Ferdinant RF, editors. Kinder- en jeugdpsychiatrie. Assen: Van Gorcum, 2003. Visser JC, Buitelaar JK. Psychopathologie bij jonge kinderen. In: Verhulst FC, Verheij F, Ferdinant RF, editors. Kinder- en jeugdpsychiatrie. Assen: Van Gorcum, 2003.
go back to reference Campbell M, Armenteros JL, Malone RP, Adams PB, Eisenberg ZW, Overall JE. Neuroleptic-related dyskinesias in autistic children: a prospective, longitudinal study. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1997;36:835-43. CrossRef Campbell M, Armenteros JL, Malone RP, Adams PB, Eisenberg ZW, Overall JE. Neuroleptic-related dyskinesias in autistic children: a prospective, longitudinal study. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1997;36:835-43. CrossRef
go back to reference Martin A, Scahill L, Klin A, Volkmar FR. Higher-functioning pervasive developmental disorders: rates and patterns of psychotropic drug use. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1999;38:923-31. CrossRef Martin A, Scahill L, Klin A, Volkmar FR. Higher-functioning pervasive developmental disorders: rates and patterns of psychotropic drug use. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1999;38:923-31. CrossRef
go back to reference Biederman J, Faraone S, Monuteaux MC. Differential effect of environmental adversity by gender: Rutter’s index of adversity in a sample of boys and girls with and without ADHD. Am J Psychiatry 2002;159:1556-62. CrossRef Biederman J, Faraone S, Monuteaux MC. Differential effect of environmental adversity by gender: Rutter’s index of adversity in a sample of boys and girls with and without ADHD. Am J Psychiatry 2002;159:1556-62. CrossRef
go back to reference Biederman J, Milberger SV, Faraone S. Impact of adversity on functioning and comorbidity in children with attention-deficit hyperactivity disorder. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1995;34:1495-1503. CrossRef Biederman J, Milberger SV, Faraone S. Impact of adversity on functioning and comorbidity in children with attention-deficit hyperactivity disorder. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1995;34:1495-1503. CrossRef
go back to reference Offord DR, Boyle MH, Racine YA. Outcome, prognosis and risk in a longitudinal follow-up study. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1992;31:916-23. CrossRef Offord DR, Boyle MH, Racine YA. Outcome, prognosis and risk in a longitudinal follow-up study. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1992;31:916-23. CrossRef
go back to reference Klein RG, Mannuzza S. Long-term outcome of hyperactive children: a review. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 199;30:383-7. Klein RG, Mannuzza S. Long-term outcome of hyperactive children: a review. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 199;30:383-7.
go back to reference Weiss G, Hechtman, LT. Hyperactive children grown up. New York: The Guilford Press, 1993. Weiss G, Hechtman, LT. Hyperactive children grown up. New York: The Guilford Press, 1993.
go back to reference Hart EL, Lahey BB, Loeber R, Applegate B, Frick PJ. Developmental change in attention-deficit hyperactivity disorder in boys: a four-year longitudinal study. J Abnorm Child Psychol 1995;23:729-49. CrossRef Hart EL, Lahey BB, Loeber R, Applegate B, Frick PJ. Developmental change in attention-deficit hyperactivity disorder in boys: a four-year longitudinal study. J Abnorm Child Psychol 1995;23:729-49. CrossRef
go back to reference Fergusson DM, Lynskey MT, Horwood LJ. Attentional difficulties in middle childhood and psychosocial outcomes in young adulthood. J Child Psychol Psychiatry 1997;38:633-44. CrossRef Fergusson DM, Lynskey MT, Horwood LJ. Attentional difficulties in middle childhood and psychosocial outcomes in young adulthood. J Child Psychol Psychiatry 1997;38:633-44. CrossRef
go back to reference Lecavalier L, Leone S, Wiltz J. The impact of behaviour problems on caregiver stress in young people with autism spectrum disorders. J Intellect Disabil Res 2006;50:172-83. CrossRef Lecavalier L, Leone S, Wiltz J. The impact of behaviour problems on caregiver stress in young people with autism spectrum disorders. J Intellect Disabil Res 2006;50:172-83. CrossRef
go back to reference Van der Gaag RJ, Van Berckelaer-Onnes IA. Protocol autisme en aan autisme verwante contactstoornissen. In: Prins P, Pameijer N, Ten Broeke E, editors. Protocollen in de jeugdzorg. Richtlijnen voor diagnostiek, indicatiestelling en interventie. Lisse: Swets & Zeitlinger, 2000. Van der Gaag RJ, Van Berckelaer-Onnes IA. Protocol autisme en aan autisme verwante contactstoornissen. In: Prins P, Pameijer N, Ten Broeke E, editors. Protocollen in de jeugdzorg. Richtlijnen voor diagnostiek, indicatiestelling en interventie. Lisse: Swets & Zeitlinger, 2000.
go back to reference Rutter M, Mawhood L, Howlin P. Language delay and social development. In: Fletcher P, Hall D, editors. Specific speech and language disorders in children: correlates, characteristics and outcomes. London: Whurr, 1992. Rutter M, Mawhood L, Howlin P. Language delay and social development. In: Fletcher P, Hall D, editors. Specific speech and language disorders in children: correlates, characteristics and outcomes. London: Whurr, 1992.
Metagegevens
Titel
De ontwikkelingsstoornissen ADHD en autisme in de huisartsenpraktijk
De centrale rol van de huisarts
Auteurs
Wouter Groen
Wilhelmina Leen
prof.dr. Toine Lagro-Janssen
prof.dr. Rutger Jan van der Gaag
Publicatiedatum
01-06-2006
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Huisarts en wetenschap / Uitgave 6/2006
Print ISSN: 0018-7070
Elektronisch ISSN: 1876-5912
DOI
https://doi.org/10.1007/BF03084781

Andere artikelen Uitgave 6/2006

Huisarts en wetenschap 6/2006 Naar de uitgave