Ga naar de hoofdinhoud
Inloggen
Top

De Buurtzorgrevolutie

Het verhaal van Jos de Blok

  • 2026
  • Boek
  • 1. editie
Auteurs
Jos de Blok
Bart Kiers
Uitgeverij
BSL Media & Learning
insite
ZOEKEN

Over dit boek

Jos de Blok begon in 2006 met één Buurtzorg-team en 430 euro omzet. Bijna twintig jaar later is Buurtzorg de enige organisatie in de wereld die zelfsturing voor elkaar heeft gekregen voor 15.000 mensen, met 1.100 teams en slechts 50 mensen op het hoofdkantoor in Almelo. Buurtzorg is een inspiratiebron van een internationale beweging over het anders organiseren van werk. Daarom komen uit de hele wereld bijna wekelijks missies naar Almelo.

Buurtzorg is Nederlands meest succesvolle ‘zorgexportproduct’. De grootste organisatie voor wijkverpleging in Nederland krijgt navolging in ruim dertig landen. Bij de internationale business-scholen INSEAD en Harvard staat de casus Buurtzorg op het programma.

Jos de Blok reist de wereld af als keynote op symposia, dineert met ministers, gaat mee met de Koning en Koningin op handelsmissies naar Azië en helpt landen als Denemarken, Engeland en Frankrijk met zorgprogramma’s. Hij ontvangt prestigieuze internationale onderscheidingen en prijzen, zoals de Albert Medal, de Peter Drucker Award, de Thinkers50 en sociale vernieuwer van het World Economic Forum in Davos.

Buiten de zorg in Nederland laten overheidsdiensten, politie, banken en verzekeraars zich inspireren door de zelfsturing van Buurtzorg. Ook de topbestuurders van multinationals als Bayer, SAP, Roche en Michelin vragen Jos de Blok voor inspiratiesessies. De grootste weerstand vindt Buurtzorg binnen de Nederlandse gezondheidszorg. Onder collega-bestuurders is er afgunst en tegenwerking. Op het ministerie van VWS en andere ‘systeempartijen’ heeft Buurtzorg soms de wind mee en soms tegen. Dat hangt af van personen. Ego’s, posities en patronen van denken vormen in Nederland obstakels.

Desondanks ontketent Buurtzorg een revolutie in de wijkverpleging. De exponentiële groei van Buurtzorg de eerste tien jaar is revolutionair. Duizenden wijkverpleegkundigen zeggen hun baan op bij een werkgever waar ze al tien, twintig of dertig jaar aan verbonden zijn en stappen over naar een compleet nieuwe werkomgeving. Een derde van alle wijkverpleegkundigen werkt bij Buurtzorg. In navolging van Buurtzorg herstellen andere zorgaanbieders de autonomie, zeggenschap en positie van de wijkverpleegkundigen. Deze revolutie bereidt de weg nodig voor het laatste hoofdstuk: de transformatie naar ‘De buurt als ecosysteem’.

Dit boek is het resultaat van circa dertig gesprekken van Jos de Blok en Bart Kiers, die als journalist bij de vaktitels Zorgvisie en Skipr de opkomst van Buurtzorg van nabij heeft gevolgd. Dit is het verhaal over de revolutie van Buurtzorg in de woorden van Jos de Blok.

Inhoudsopgave

  1. Voorwerk

  2. 1. Tragedie in in de wijkverpleging

    Jos de Blok, Bart Kiers
    Samenvatting
    Nederland heeft tot 1994 een prachtig systeem van maat­schappelijke gezondheidszorg. Als wijkverpleegkundigen zoeken wij – ik werk dan zelf nog als wijkverpleegkundige bij Zorggroep Oost-Gelderland (ZGOG, voorloper van Sensire) – naar mogelijkheden om de situatie van mensen te verbeteren. Daarbij speelt informele zorg een zo groot mogelijke rol.

  3. 2. Het experiment Buurtzorg

    Jos de Blok, Bart Kiers
    Samenvatting
    Een ‘jaaromzet’ van 430 euro. Dat heeft Buurtzorg Nederland bij de start in 2006. Oktober dat jaar start één team in Enschede, met een handjevol patiënten. Na de zomer plaatsen we een advertentie in dagblad Tubantia. De krant schrijft ook een artikel over onze plannen. Ik doe zelf de sollicitatie­gesprekken.

  4. 3. De doorbraak

    Jos de Blok, Bart Kiers
    Samenvatting
    Buurtzorg heeft in 2008 de wind in de zeilen. Mensen zien dat het verhaal klopt en tot veel positiviteit leidt bij cliënten en medewerkers. Mensen kiezen echt voor Buurtzorg. Wij hebben van alle thuiszorgorganisaties in Nederland de meest tevreden cliënten. Dat toont onderzoeksinstituut Nivel aan in het vergelijkende onderzoek ‘Nieuw, maar toch vertrouwd’.

  5. 4. Groeistuipen

    Jos de Blok, Bart Kiers
    Samenvatting
    Bij de start in 2006 en 2007 varieert de opstelling van andere zorgbestuurders van onverschilligheid tot nieuwsgierigheid. Dat verandert in 2008 soms in vijandigheid als we snel groeien, want dan stappen soms hele teams van wijkverpleegkundigen over.

  6. 5. Groei en tegenwind

    Jos de Blok, Bart Kiers
    Samenvatting
    In de periode 2012-2015 komen er jaarlijks zo’n honderd teams bij. In 2012 hebben we 512 teams, in 2015 al 802. In 2012 behalen we, ondanks alle perikelen met de zorg­kantoren, ook een positief resultaat van 13 miljoen euro, op een omzet van 182 miljoen euro. In 2015 zijn we met een omzet van 308 miljoen euro veruit de grootste partij in de wijkverpleging.

  7. 6. Spin-offs

    Jos de Blok, Bart Kiers
    Met Buurtzorg hebben we de oude principes van de kruis­vereniging succesvol opnieuw geïntroduceerd. Preventie, zelfredzaamheid, vakmanschap, eenvoud. Als Buurtzorg goed loopt, gaan we dezelfde principes ook elders in de zorg in buurten toepassen. Dat is altijd mijn idee geweest.

  8. 7. De rode loper in het buitenland

    Jos de Blok, Bart Kiers
    Al snel is er belangstelling vanuit het buitenland. Dat we in korte tijd in Nederland zo snel zijn gegroeid, spreekt buiten­landers aan. De Nederlandse zorg staat internationaal goed aangeschreven. Als het daar lukt, moet het wel bijzonder zijn. Zo denken ze in het buitenland.

  9. 8. Jos de priester, Jos de bouwer

    Jos de Blok, Bart Kiers
    Samenvatting
    Als ik zes ben, overlijdt een van mijn jongere broertjes bij de geboorte. Zijn overlijden heeft impact. In mij ontwaakt een verantwoordelijkheidsgevoel voor de hele familie. Ik kom uit een katholiek arbeidersgezin met vijf kinderen.

  10. 9. Duistere jaren

    Jos de Blok, Bart Kiers
    Samenvatting
    Ik ben stomverbaasd. Twee belastinginspecteurs vertellen eind 2015 dat Buurtzorg onderwerp is van nader onderzoek. Dat doen ze terloops in de laatste vijf minuten van wat een routineonderzoek lijkt naar de manier waarop Buurtzorg omgaat met loonsubsidies voor opleidingen.

  11. 10. Overname prijsvechter TSN

    Jos de Blok, Bart Kiers
    Samenvatting
    In dezelfde periode als met de problemen met de Belasting­dienst (2015–2017) speelt nog een ander zwaar dossier, waar ik voor mijn gevoel alleen voor sta binnen Buurtzorg.

  12. 11. De nieuwe wereld

    Jos de Blok, Bart Kiers
    Samenvatting
    De wijkverpleging gaat een nieuwe wereld in met de invoering van de Zorgverzekeringswet in 2015. Niet de bureaucratische zorgkantoren, maar de zorgverzekeraars zijn onze nieuwe gesprekspartners voor contracten.

  13. 12. Onder vuur van VWS, NZa en ActiZ

    Jos de Blok, Bart Kiers
    Samenvatting
    Met de komst van Hugo de Jonge als minister van VWS, in het kabinet Rutte-III eind 2017, neemt mijn invloed op het ministerie radicaal af.

  14. 13. Strijd tegen cliëntprofielen

    Jos de Blok, Bart Kiers
    Samenvatting
    Na de opmerkelijke verkiezingen in november 2023 zie ik nieuwe kansen om de cliëntprofielen van tafel te krijgen.

  15. 14. De buurt als ecosysteem

    Jos de Blok, Bart Kiers
    Samenvatting
    In de auto naar Basel najaar 2022, waar ik spreek op een congres van multinational Roche, valt alles samen.

  16. 15. Buurtzorg Internationaal

    Jos de Blok, Bart Kiers
    Samenvatting
    Nadat de problemen met de Belastingdienst in 2018 zijn opgelost, zijn mijn twee zonen Joost en Thijs en ikzelf de nieuwe aandeelhouders van Buurtzorg Internationaal geworden.

  17. 16. Joost en Jos

    Jos de Blok, Bart Kiers
    Samenvatting
    Mijn opvolging is een thema dat de raad van toezicht al jaren bezighoudt. Wat als ik tegen een boom aanrij? Continuïteit is essentieel om onze unieke cultuur in stand te houden.

  18. 17. Epiloog

    Jos de Blok, Bart Kiers
    Samenvatting
    De tijd vóór Buurtzorg zie ik als een voorbereiding op wat ik later bij Buurtzorg ga doen. Het bouwen aan een alternatief begint in 1993 met de brief aan mijn toenmalige bestuurder bij Zorggroep Oost-Gelderland, waarin ik waarschuw voor de effecten van het marktdenken en de indicatiestelling.

  19. Nawerk

Titel
De Buurtzorgrevolutie
Auteurs
Jos de Blok
Bart Kiers
Copyright
2026
Uitgeverij
BSL Media & Learning
Elektronisch ISBN
978-90-368-3188-8
Print ISBN
978-90-368-3187-1
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-3188-8