Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

Gepubliceerd in: Huisarts en wetenschap 5/2015

01-05-2015 | Onderzoek

Combinatiescreening op vitamine B12-tekort

Auteurs: Paul Geutjes, dr. Jody van den Ouweland

Gepubliceerd in: Huisarts en wetenschap | Uitgave 5/2015

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Geutjes PJ, Van den Ouweland JMW. Combinatiescreening op vitamineB12-tekort. Huisarts Wet 2015;58(5):234-7.

Doel

Voor het vaststellen van een vitamine B12-tekort is de bepaling van de totale vitamine B12-concentratie in het bloed essentieel, maar deze methode heeft echter zijn beperkingen. Door toevoeging van methylmalonzuur (MMA), een marker voor de functionele vitamine B12-status, kan de vitamine B12-diagnostiek mogelijk verbeteren. In de klinische praktijk past men deze combinatiebepaling echter slechts beperkt toe. Het doel van dit onderzoek is om de diagnostische opbrengst van deze combinatiebepaling binnen de eerstelijnspraktijk vast te stellen.

Methode

Dit is een retrospectief beschrijvend onderzoek. In 2012 werd binnen het huisartsenlaboratorium Rivierenland Gelre een nieuw stroomschema geïntroduceerd. Sinds de introductie bepalen we de MMA-concentratie bij alle vitamine B12-aanvragen van huisartsen met een concentratie tussen 100-200 pmol/L (1752 van 8246 aanvragen). Patiënten met een vitamine B12 < 100 pmol/L of MMA > 0,34 µmol/L beschouwden we, los van de klinische achtergrond, als patiënten met een vitamine B12-tekort.

Resultaten

In dit onderzoek was de prevalentie van vitamine B12-tekort op basis van de laboratoriumuitslagen 8%, waarvan 1% met een serum vitamine B12 < 100 pmol/l en 7% met een MMA > 0,34 µmol/L. Van de patiënten die we hebben gescreend op basis van vitamine B12- en MMA-bepalingen had 27% ondanks een ‘normale’ vitamine B12-concentratie (150-200 pmol/L) een verhoogde MMA-concentratie (> 0,34 µmol/L). Van de patiënten met een ‘lage’ vitamine B12-concentratie (100-150 pmol/L) bleek 59% op basis van een normale MMA-concentratie geen afwijkende vitamine B12-status te hebben.

Conclusie

Toevoeging van MMA veroorzaakt een verschuiving in de categorisering van patiënten met een intermediaire vitamine B12-concentratie, die mogelijk bijdraagt aan minder onder- en overdiagnostiek en -behandeling van vitamine B12-tekort.
Literatuur
1.
go back to reference Voedingscentrum. Zo eet Nederland. Resultaten van de Voedselconsumptiepeiling 1997-1998. Den Haag: Voedingscentrum, 1998. Voedingscentrum. Zo eet Nederland. Resultaten van de Voedselconsumptiepeiling 1997-1998. Den Haag: Voedingscentrum, 1998.
2.
go back to reference Lindenbaum J, Healton EB, Savage DG, Brust JC, Garrett TJ, Podell ER, et al. Neuropsychiatric disorders caused by cobalamin deficiency in the absence of anemia or macrocytosis. N Engl J Med 1988;318:1720–8. CrossRefPubMed Lindenbaum J, Healton EB, Savage DG, Brust JC, Garrett TJ, Podell ER, et al. Neuropsychiatric disorders caused by cobalamin deficiency in the absence of anemia or macrocytosis. N Engl J Med 1988;318:1720–8. CrossRefPubMed
3.
go back to reference Jansen L, Van der Linden CMJ. Vallen door een vitamine B12-deficiëntie. Ned Tijdschr Geneeskd 2013;157:A5132. PubMed Jansen L, Van der Linden CMJ. Vallen door een vitamine B12-deficiëntie. Ned Tijdschr Geneeskd 2013;157:A5132. PubMed
4.
go back to reference Jongen JCF, Koehler PJ, Franke CL. Gecombineerde strengziekte door vitamine-B12-deficiëntie: eenvoudige diagnose, effectieve therapie. Ned Tijdschr Geneeskd 2001;145:1229–33. PubMed Jongen JCF, Koehler PJ, Franke CL. Gecombineerde strengziekte door vitamine-B12-deficiëntie: eenvoudige diagnose, effectieve therapie. Ned Tijdschr Geneeskd 2001;145:1229–33. PubMed
5.
go back to reference Carmel R, Agrawal YP. Failures of cobalamin assays in pernicious anemia. N Engl J Med 2012;367:385–6. CrossRefPubMed Carmel R, Agrawal YP. Failures of cobalamin assays in pernicious anemia. N Engl J Med 2012;367:385–6. CrossRefPubMed
6.
go back to reference Yang DT, Cook RJ. Spurious elevations of vitamin B12 with pernicious anemia. N Engl J Med 2012;366:1742–3. CrossRefPubMed Yang DT, Cook RJ. Spurious elevations of vitamin B12 with pernicious anemia. N Engl J Med 2012;366:1742–3. CrossRefPubMed
7.
go back to reference Su VC, Shalansky K, Jastrzebski J, Martyn A, Li G, Yeung CK, Snyder F, et al. Parenteral vitamin B12 in macrocytic hemodialysis patients reduced MMA levels but did not change mean red cell volume or hemoglobin. Clin Nephrol 2011;75:336–45. CrossRefPubMed Su VC, Shalansky K, Jastrzebski J, Martyn A, Li G, Yeung CK, Snyder F, et al. Parenteral vitamin B12 in macrocytic hemodialysis patients reduced MMA levels but did not change mean red cell volume or hemoglobin. Clin Nephrol 2011;75:336–45. CrossRefPubMed
8.
go back to reference Hvas AM, Ellegaard J, Nexø E. Vitamin B-12 treatment normalizes metabolic markers but has limited clinical effect: a randomized placebo-controlled study. Clin Chem 2001;47:1396–1404 . PubMed Hvas AM, Ellegaard J, Nexø E. Vitamin B-12 treatment normalizes metabolic markers but has limited clinical effect: a randomized placebo-controlled study. Clin Chem 2001;47:1396–1404 . PubMed
9.
go back to reference Allen RH, Stabler SP, Savage DG, Lindenbaum J. Diagnosis of cobalamin deficiency I: usefulness of serum methylmalonic acid and total homocysteine concentrations. Am J Hematol 1990 Jun;34:90–8. Allen RH, Stabler SP, Savage DG, Lindenbaum J. Diagnosis of cobalamin deficiency I: usefulness of serum methylmalonic acid and total homocysteine concentrations. Am J Hematol 1990 Jun;34:90–8.
10.
go back to reference Wiersinga WJ, De Rooij SEJA, Huijmans JGM, Fischer JC, Hoekstra JBL. De diagnostiek van vitamine-B12-deficiëntie herzien. Ned Tijdschr Geneeskd 2005;149:2789–94. PubMed Wiersinga WJ, De Rooij SEJA, Huijmans JGM, Fischer JC, Hoekstra JBL. De diagnostiek van vitamine-B12-deficiëntie herzien. Ned Tijdschr Geneeskd 2005;149:2789–94. PubMed
11.
go back to reference Hart B, Woudstra J, Rutten G. Screen metforminegebruikers op vitamine B12! Huisarts Wet 2012;55:444–7. CrossRef Hart B, Woudstra J, Rutten G. Screen metforminegebruikers op vitamine B12! Huisarts Wet 2012;55:444–7. CrossRef
12.
go back to reference Van den Ouweland JMW, Beijers AM, Van Daal HW. Methylmalonzuurmeting in serum en urine met behulp van LC-tandem massaspectrometrie. Ned Tijdschr Klin Chem Labgeneesk 2011;36:260–2. Van den Ouweland JMW, Beijers AM, Van Daal HW. Methylmalonzuurmeting in serum en urine met behulp van LC-tandem massaspectrometrie. Ned Tijdschr Klin Chem Labgeneesk 2011;36:260–2.
13.
go back to reference Van den Ouweland JMW, Beijers AM, Van Daal HW. Diagnostische opbrengst van standaard reflexmeting op serum methylmalonzuur voor het vaststellen van een functioneel vitamine B12-tekort. Ned Tijdschr Klin Chem Labgeneesk 2011;36:263–4. Van den Ouweland JMW, Beijers AM, Van Daal HW. Diagnostische opbrengst van standaard reflexmeting op serum methylmalonzuur voor het vaststellen van een functioneel vitamine B12-tekort. Ned Tijdschr Klin Chem Labgeneesk 2011;36:263–4.
14.
go back to reference Van Rossum AP, Verheijen FM, Klein Gunnewiek JMT, Castel A, Fouraux MA. Vitamine-B12-bepaling: probleem opgelost! Ned Tijdschr Klin Chem Labgeneesk 2009;34:251–4 . Van Rossum AP, Verheijen FM, Klein Gunnewiek JMT, Castel A, Fouraux MA. Vitamine-B12-bepaling: probleem opgelost! Ned Tijdschr Klin Chem Labgeneesk 2009;34:251–4 .
16.
go back to reference Morkbak AL, Hvas AM, Milman N, Nexo E. Holotranscobalamin remains unchanged during pregnancy. Longitudinal changes of cobalamins and their binding proteins during pregnancy and postpartum. Haematologica 2007;92:1711–2. CrossRefPubMed Morkbak AL, Hvas AM, Milman N, Nexo E. Holotranscobalamin remains unchanged during pregnancy. Longitudinal changes of cobalamins and their binding proteins during pregnancy and postpartum. Haematologica 2007;92:1711–2. CrossRefPubMed
17.
go back to reference Murphy MM, Molloy AM, Ueland PM, Fernandez-Ballart JD, Schneede J, Arija V, et al. Longitudinal study of the effect of pregnancy on maternal and fetal cobalamin status in healthy women and their offspring. J Nutr 2007;137:1863–7. PubMed Murphy MM, Molloy AM, Ueland PM, Fernandez-Ballart JD, Schneede J, Arija V, et al. Longitudinal study of the effect of pregnancy on maternal and fetal cobalamin status in healthy women and their offspring. J Nutr 2007;137:1863–7. PubMed
18.
go back to reference Carmel R, Brar S, Agrawal A, Penha PD. Failure of assay to identify low cobalamin concentrations. Clin Chem 2000;46:2017–8. PubMed Carmel R, Brar S, Agrawal A, Penha PD. Failure of assay to identify low cobalamin concentrations. Clin Chem 2000;46:2017–8. PubMed
19.
go back to reference Carmel R. Biomarkers of cobalamin (vitamin B-12) status in the epidemiologic setting: a critical overview of context, applications, and performance characteristics of cobalamin, methylmalonic acid, and holotranscobalamin II. Am J Clin Nutr 2011;94:348S–58S. CrossRef Carmel R. Biomarkers of cobalamin (vitamin B-12) status in the epidemiologic setting: a critical overview of context, applications, and performance characteristics of cobalamin, methylmalonic acid, and holotranscobalamin II. Am J Clin Nutr 2011;94:348S–58S. CrossRef
21.
go back to reference Russcher H, Heil SH, Slobbe L, Lindemans J. Vitamine B12-deficiëntie . Ned Tijdschr Geneeskd 2012;156:A359–5. Russcher H, Heil SH, Slobbe L, Lindemans J. Vitamine B12-deficiëntie . Ned Tijdschr Geneeskd 2012;156:A359–5.
22.
go back to reference Herrmann W, Obeid R. Utility and limitations of biochemical markers of vitamin B12 deficiency. Eur J Clin Invest 2013;43:231–7. CrossRefPubMed Herrmann W, Obeid R. Utility and limitations of biochemical markers of vitamin B12 deficiency. Eur J Clin Invest 2013;43:231–7. CrossRefPubMed
23.
go back to reference Vogiatzoglou A, Oulhaj A, Smith AD, Nurk E, Drevon CA, Ueland PM, et al. Determinants of plasma methylmalonic acid in a large population: implications for assessment of vitamin B12 status. Clin Chem 2009;55:2198–206. CrossRefPubMed Vogiatzoglou A, Oulhaj A, Smith AD, Nurk E, Drevon CA, Ueland PM, et al. Determinants of plasma methylmalonic acid in a large population: implications for assessment of vitamin B12 status. Clin Chem 2009;55:2198–206. CrossRefPubMed
24.
go back to reference Lindenbaum J, Rosenberg IH, Wilson PW, Stabler SP, Allen RH. Prevalence of cobalamin deficiency in the Framingham elderly population. Am J Clin Nutr 1994;60:2–11. PubMed Lindenbaum J, Rosenberg IH, Wilson PW, Stabler SP, Allen RH. Prevalence of cobalamin deficiency in the Framingham elderly population. Am J Clin Nutr 1994;60:2–11. PubMed
25.
go back to reference Jacobs LH, Steuten LM, Sant P van ’t, Kusters R. Cost-minimisation in vitamin B12 deficiencies: expensive diagnostics can reduce spending. Neth J Med 2013;71:274–5. PubMed Jacobs LH, Steuten LM, Sant P van ’t, Kusters R. Cost-minimisation in vitamin B12 deficiencies: expensive diagnostics can reduce spending. Neth J Med 2013;71:274–5. PubMed
Metagegevens
Titel
Combinatiescreening op vitamine B12-tekort
Auteurs
Paul Geutjes
dr. Jody van den Ouweland
Publicatiedatum
01-05-2015
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Huisarts en wetenschap / Uitgave 5/2015
Print ISSN: 0018-7070
Elektronisch ISSN: 1876-5912
DOI
https://doi.org/10.1007/s12445-015-0129-y