Skip to main content
main-content
Top

Over dit boek

Cardiovasculaire ziektebeelden biedt de basiskennis die nodig is voor verdieping van het vakgebied hart- en vaatziekten. De aandacht ligt in dit boek vooral op de klinische aspecten van cardiovasculaire ziekten. Het boek is opgedeeld in verschillende hoofdthema’s trombose en atherosclerose, ischemische hartziekten, ritmestoornissen, hartfalen, hartklepafwijkingen en lichamelijk onderzoek bij hartziekten. De onderwerpen worden overzichtelijk en beknopt behandeld. Daarmee is het een handig naslagwerk dat kan worden gebruikt in de dagelijkse praktijk van zowel de studenten geneeskunde als de coassistent. Het boek is geschikt voor alle studenten geneeskunde in Nederland die bij het bestuderen van cardiovasculaire ziektebeelden tijdens hun opleiding tot arts behoefte hebben aan een Nederlandstalig basisboek. Tijdens coassistentschappen of semi-arts-stages is het een handig naslagwerk dat gemakkelijk in ‘de witte jas’ kan worden meegedragen. Verder is het een toegankelijk boek voor arts-assistenten in opleiding tot internist of een deelspecialisme hiervan, physician assistants in opleiding en verpleegkundigen.

Inhoudsopgave

Voorwerk

1. Trombose en atherosclerose

Samenvatting
Atherosclerose (slagaderverkalking) is de belangrijkste oorzaak van overlijden in de westerse wereld en verklaart ruim één derde van alle doodsoorzaken in Nederland. Het veroorzaakt een spectrum aan klinische ziektebeelden, waaronder het myocardinfarct en perifeer vaatlijden. De meest voorkomende aandoeningen veroorzaakt door trombose zijn de veneuze trombo-embolieën, die vooral problemen geven in benen, armen of longen. Schade ontstaat als gevolg van een geactiveerd stollingsmechanisme, waardoor een bloedvat geheel of gedeeltelijk wordt afgesloten.
W. Spiering

2. Ischemische hartziekten

Samenvatting
Arterieel vaatlijden is verantwoordelijk voor een groot deel van de mortaliteit en morbiditeit in vooral geïndustrialiseerde landen, maar ook in toenemende mate in ontwikkelingslanden. De centrale aorta (aorta abdominalis en thoracalis) en zijn vertakkingen (coronaire arteriën, arteria carotis, arteria iliaca, et cetera) kunnen in meer of mindere mate aangedaan zijn. Het ziekteproces dat in de meerderheid van de gevallen aan deze aandoeningen ten grondslag ligt, is atherosclerose.
Z.H. Rittersma-Bremer, M. Voskuil, P.A. Doevendans

3. Ritmestoornissen

Samenvatting
Het normale ritme van het hart, het sinusritme, vertoont een zekere regelmaat en een bepaalde snelheid, waarbij een onder- en een bovengrens vastgelegd zijn. In rust wordt een hartritme tussen 60 en 100 slagen per minuut als normaal beschouwd. Tijdens inspanning of koorts is een hartfrequentie boven de 100/minuut fysiologisch, net zo als een rustfrequentie van bijvoorbeeld 45/minuut gedurende de nacht of bij een getrainde duursporter met een hoge vagustonus. Wordt de regelmaat van het hartritme verstoord, dan spreekt men van een ritmestoornis. Een te traag hartritme wordt een bradycardie genoemd, een te snel hartritme heet een tachycardie.
K.P. Loh

4. Hartklepafwijkingen

Samenvatting
Het hart heeft vier kleppen die ervoor zorgen dat de bloedstroom in het hart de juiste weg volgt. Zij openen en sluiten zich in de verschillende fases van de hartcyclus. De twee atrioventriculaire (AV) kleppen zijn de mitralisklep en de tricuspidalisklep. Zij bevinden zich beiderzijds in het hart op de grens van boezem naar kamer. De aortaklep en de pulmonalisklep vormen samen de twee ventriculo-arteriële (VA) kleppen. Deze kleppen zijn vernoemd naar de slagader waarin ze gepositioneerd zijn, respectievelijk de aorta en de arteria pulmonalis. Bij lekkage (insufficiëntie) of vernauwing (stenose) van een hartklep treedt er een overbelasting van het betrokken hartcompartiment(en) op, hetgeen kan leiden tot klinische verschijnselen. Doordat bij klepafwijkingen een turbulentie in de bloedstroom ontstaat, kan bij lichamelijk onderzoek veelal een geruis gehoord worden met de stethoscoop zijn. Op grond van de klachten en de bevindingen bij lichamelijk onderzoek kan met vrij grote zekerheid de diagnose hartklepafwijking gesteld worden. Ook kan daarmee veelal een inschatting gemaakt worden van de soort klepafwijking en de ernst van het bestaande kleplijden. Bevestiging vindt plaats door middel van echocardiografie – het belangrijkste diagnostische onderzoek bij hartklepafwijkingen.
G.Tj. Sieswerda, S.A.J. Chamuleau

5. Hartfalen

Samenvatting
Hartfalen is een klinisch syndroom dat ontstaat door een tekortschietende pompfunctie van het hart, waardoor er een complex van klachten en ziekteverschijnselen ontstaat. Het hart zelf moet centraal staan, zodat in situaties van primair extracardiale problematiek niet van hartfalen wordt gesproken, ondanks het feit dat het hart ook dan niet goed kan functioneren. Bijvoorbeeld bij een verbloedingsshock of bij acute overvulling door een nierfunctieprobleem kunnen typische symptomen van hartfalen bestaan, terwijl deze niet primair door een hartprobleem worden veroorzaakt. Echocardiografie is een van de onderzoeken van voorkeur om aan te tonen dat het hart centraal staat bij het syndroom hartfalen (systolische disfunctie, diastolische disfunctie, kleplijden, shunts, pericard afwijkingen enzovoort). De prevalentie van hartfalen neemt toe met de leeftijd en is onder de Nederlandse bevolking ongeveer 2-2,5%. Door de toenemende vergrijzing, die op zich weer beïnvloed wordt door een verbeterde overleving van bijvoorbeeld kanker of een myocardinfarct, zal de prevalentie van hartfalen verder toenemen en in toenemende mate van invloed zijn op de gezondheidskosten in Nederland. De mortaliteit van hartfalen is hoog en afhankelijk van de ernst van het hartfalen. Ongeveer 50% van de patiënten overlijdt binnen 5 jaar na het stellen van de diagnose. Indien er sprake is van ernstig hartfalen, overlijdt plusminus 50% van de patiënten binnen 1 jaar.
C. Klöpping

6. Lichamelijk onderzoek bij hartziekten

Samenvatting
Polskwaliteit, bloeddruk, pulsaties van de grote arteriën, inspectie van de halsvenen, onderzoek van hart en longen, grootte van de lever en eventuele oedemen zijn essentiële onderdelen van de diagnostiek van hartziekten.
C. Klöpping, G.Tj. Sieswerda, R. Jansen

Nawerk

Meer informatie

Extra’s