Skip to main content
Top
Gepubliceerd in: Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie 6/2010

01-12-2010 | Oorspronkelijke artikelen

Bruikbaarheid en validiteit van de Nederlandse versie van de Montreal Cognitive Assessment (MoCA-D) bij het diagnosticeren van Mild Cognitive Impairment

Auteurs: A. J. A. M. Thissen, F. van Bergen, J. F. M. de Jonghe, R. P. C. Kessels, P. L. J. Dautzenberg

Gepubliceerd in: Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie | Uitgave 6/2010

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Doel: De MoCA is een nieuwe screeningstest voor Mild Cognitive Impairment (MCI). Doel van dit onderzoek is validering van de Nederlandse versie (MoCA-D). Methode: De MoCA-D werd afgenomen bij gezonde ouderen en patiënten met MCI of dementie afkomstig van een geheugenpolikliniek en een (poli)kliniek geriatrie (n = respectievelijk 30, 32, 37; leeftijd≥60). Neuropsychologisch onderzoek maakte deel uit van het standaard onderzoek bij patiënten om de diagnose MCI te stellen. Sensitiviteit, specificiteit en predictieve waarden (positief: PPW en negatief: NPW) werden voor de MoCA-D bepaald. Resultaten: Er werd een significant effect van groep op MoCA-D totaalscore gevonden (F(2,95)=67,9; p<0,01). Bij een cut-off score van £25 voor MCI werden een sensitiviteit en specificiteit ten opzichte van normale controles gevonden van respectievelijk 72% en 73%. PPW en NPW waren respectievelijk 84% en 56%. Sensitiviteit bij een cut-off score van d20 voor dementie ten opzichte van MCI was 100% voor matig-ernstige dementie en 75% voor lichte dementie. Specificiteit voor dementie was 81%, PPW 94% en NPW 55%. Conclusie: De MoCA-D maakt onderscheid tussen gezonde ouderen, patiënten met MCI en dementie. Echter, uit dit onderzoek bleken een onvoldoende sensitiviteit en matige specificiteit. Het toepassen van een uitgebreidere en flexibele screeningsprocedure lijkt vooralsnog een bruikbaardere methode bij het screenen voor MCI dan de interpretatie van één testuitslag in het bijzonder.
Literatuur
1.
go back to reference Petersen RC, Smith GE,Waring SC, et al. Mild Cognitive Impairment: clinical characterization and outcome.Arch Neurol 1999; 56: 303–8.CrossRefPubMed Petersen RC, Smith GE,Waring SC, et al. Mild Cognitive Impairment: clinical characterization and outcome.Arch Neurol 1999; 56: 303–8.CrossRefPubMed
2.
go back to reference CBO Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie. Richtlijn Diagnostiek en Medicamenteuze Behandeling van Dementie 2005.Utrecht: Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg, 2005. CBO Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie. Richtlijn Diagnostiek en Medicamenteuze Behandeling van Dementie 2005.Utrecht: Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg, 2005.
3.
go back to reference Kok RM, Verhey FRJ, Schmand B.Meetinstrumenten bij cognitieve stoornissen. Tijdschr Psychiatr 2004; 46: 665–9. Kok RM, Verhey FRJ, Schmand B.Meetinstrumenten bij cognitieve stoornissen. Tijdschr Psychiatr 2004; 46: 665–9.
4.
go back to reference Shulman KI. Clock-Drawing: Is it the ideal cognitive screening test? Int Journal Geriatr Psychiatr 2000; 15: 548–61.CrossRef Shulman KI. Clock-Drawing: Is it the ideal cognitive screening test? Int Journal Geriatr Psychiatr 2000; 15: 548–61.CrossRef
5.
go back to reference Solomon PR,Murphy CA. Should we screen for Alzheimer’s disease? A review of the evidence for and against screening for Alzheimer’s disease in primary care practice. Geriatr 2005: 60: 26–31. Solomon PR,Murphy CA. Should we screen for Alzheimer’s disease? A review of the evidence for and against screening for Alzheimer’s disease in primary care practice. Geriatr 2005: 60: 26–31.
6.
go back to reference Folstein MF, Folstein SE, McHugh PR. ‘Minimental State’.A practical method for grading the cognitive state of patients for the clinician. J Psychiat Res 1975; 12: 189–98.CrossRefPubMed Folstein MF, Folstein SE, McHugh PR. ‘Minimental State’.A practical method for grading the cognitive state of patients for the clinician. J Psychiat Res 1975; 12: 189–98.CrossRefPubMed
7.
go back to reference Graaf A de, Deelman BG. Cognitieve Screening Test. Handleiding. Lisse: Swets &amp; Zeitlinger, 1991. Graaf A de, Deelman BG. Cognitieve Screening Test. Handleiding. Lisse: Swets &amp; Zeitlinger, 1991.
8.
go back to reference Nasreddine ZS, Phillips N, Bédirian V, et al. The Montreal Cognitive Assessment, MoCA: A Brief Screening Tool forMild Cognitive Impairment. J AmGeriatr Soc 2005; 53: 695–9.CrossRef Nasreddine ZS, Phillips N, Bédirian V, et al. The Montreal Cognitive Assessment, MoCA: A Brief Screening Tool forMild Cognitive Impairment. J AmGeriatr Soc 2005; 53: 695–9.CrossRef
9.
go back to reference BleeckeMJ, Jonghe JFMde, Oremus M, et al. Psychometric properties of theMontreal Cognitive Assessment Dutch Version (MoCA-D): A comparison with theMSSE in Mild Cognitive Impaired (MCI) patients, 2006.Ongepubliceerd onderzoeksverslag. BleeckeMJ, Jonghe JFMde, Oremus M, et al. Psychometric properties of theMontreal Cognitive Assessment Dutch Version (MoCA-D): A comparison with theMSSE in Mild Cognitive Impaired (MCI) patients, 2006.Ongepubliceerd onderzoeksverslag.
10.
go back to reference Elst Wvan der, Boxtel MP van, Breukelen GJ van, Jolles J. The Letter Digit Substitution Test: normative data for 1858 healthy participants aged 24–81 from the Maastricht Aging Study (MAAS): influence of age, education, and sex. J Clin Exp Neuropsychol 2006; 28(6): 998–1009.CrossRefPubMed Elst Wvan der, Boxtel MP van, Breukelen GJ van, Jolles J. The Letter Digit Substitution Test: normative data for 1858 healthy participants aged 24–81 from the Maastricht Aging Study (MAAS): influence of age, education, and sex. J Clin Exp Neuropsychol 2006; 28(6): 998–1009.CrossRefPubMed
11.
go back to reference Lindeboom J, Jonker C.Amsterdamse Dementie Screeningstest. Lisse: Swets &amp; Zeitlinger, 1989. Lindeboom J, Jonker C.Amsterdamse Dementie Screeningstest. Lisse: Swets &amp; Zeitlinger, 1989.
12.
go back to reference Wechsler D.Wechsler Memory Scale-Revised (WMS-R). San Antonio: Psychological Corporation, 1987. Wechsler D.Wechsler Memory Scale-Revised (WMS-R). San Antonio: Psychological Corporation, 1987.
13.
go back to reference Lindeboom J, Schmand B, Tulner L, Walstra G, Jonker C. (2002). Visual association test to detect early dementia of the Alzheimer type. J Neurol Neurosurg Psychiatry, 73, 126–33.CrossRefPubMed Lindeboom J, Schmand B, Tulner L, Walstra G, Jonker C. (2002). Visual association test to detect early dementia of the Alzheimer type. J Neurol Neurosurg Psychiatry, 73, 126–33.CrossRefPubMed
14.
go back to reference Kievit Th,Wit J de, Groenen daal JHA, Tak JA. Handboek psychodiagnostiek voor de hulpverlening aan kinderen.Utrecht: De Tijdstroom, 1992. Kievit Th,Wit J de, Groenen daal JHA, Tak JA. Handboek psychodiagnostiek voor de hulpverlening aan kinderen.Utrecht: De Tijdstroom, 1992.
15.
go back to reference Krabbendam L, Kalff AC. The behavioural Assessment of the dysexecutive syndrome – dutch version. Lisse: Swets en Leitzinger, 1998. Krabbendam L, Kalff AC. The behavioural Assessment of the dysexecutive syndrome – dutch version. Lisse: Swets en Leitzinger, 1998.
16.
go back to reference Wechsler D.WISC-R Manual.Windsor: NFERNelson, 1976. Wechsler D.WISC-R Manual.Windsor: NFERNelson, 1976.
17.
go back to reference Hooper H.Hooper Visual Organization Test (HVOT). Los Angeles:Western Psychological Services, 1983. Hooper H.Hooper Visual Organization Test (HVOT). Los Angeles:Western Psychological Services, 1983.
18.
go back to reference Christensen AL. Luria’s neuropsychological assessment. Copenhagen: Munkgaard, 1975. Christensen AL. Luria’s neuropsychological assessment. Copenhagen: Munkgaard, 1975.
19.
go back to reference Luteijn F, Ploeg FAE Van Der.Handleiding Groninger Intelligentie Test. Lisse: Swets en Leitzinger, 1983 Luteijn F, Ploeg FAE Van Der.Handleiding Groninger Intelligentie Test. Lisse: Swets en Leitzinger, 1983
20.
go back to reference American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders (4th ed.) 1994.Washington,DC: American Psychiatric Association, 1994. American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders (4th ed.) 1994.Washington,DC: American Psychiatric Association, 1994.
21.
go back to reference McKhann G, Drachman D, Folstein M, Katzman R, Price D, Stadlan EM. Clinical diagnosis of Alzheimer’s disease: Report of the NINCDSADRDAWork Group under the auspices of Department of Health and Human Services Task Force on Alzheimer’s Disease. Neur 1984; 34(7): 939–44. McKhann G, Drachman D, Folstein M, Katzman R, Price D, Stadlan EM. Clinical diagnosis of Alzheimer’s disease: Report of the NINCDSADRDAWork Group under the auspices of Department of Health and Human Services Task Force on Alzheimer’s Disease. Neur 1984; 34(7): 939–44.
22.
go back to reference Neary D, Snowden JS, Gustafson L, et al. Frontotemporal lobar degeneration: A consensus on clinical diagnostic criteria. Neur 1998; 51: 1546–54. Neary D, Snowden JS, Gustafson L, et al. Frontotemporal lobar degeneration: A consensus on clinical diagnostic criteria. Neur 1998; 51: 1546–54.
23.
go back to reference Roman GC, Tatemichi TK, Erkinjuntti T, et al. Vascular dementia: diagnostic criteria for research studies. Report of the NINDS-AIREN InternationalWorkshop.Neur 1993; 43: 250–60. Roman GC, Tatemichi TK, Erkinjuntti T, et al. Vascular dementia: diagnostic criteria for research studies. Report of the NINDS-AIREN InternationalWorkshop.Neur 1993; 43: 250–60.
24.
go back to reference Hughes AJ.UK Parkinson’s Disease Society Brain Bank Clinical Diagnostic Criteria. J Neurol, Neurosurg Psychiatry 1992; 55: 181–4.CrossRef Hughes AJ.UK Parkinson’s Disease Society Brain Bank Clinical Diagnostic Criteria. J Neurol, Neurosurg Psychiatry 1992; 55: 181–4.CrossRef
25.
26.
go back to reference Reisberg B, Ferris SH, Leon MJ de, Crook T. The Global Deterioration Scale for assessment of primary degenerative dementia.American Journal of Psychiatry, 1982, 139(9): 1136–9.PubMed Reisberg B, Ferris SH, Leon MJ de, Crook T. The Global Deterioration Scale for assessment of primary degenerative dementia.American Journal of Psychiatry, 1982, 139(9): 1136–9.PubMed
27.
go back to reference Blake H, McKinney M, Treece K, Lee E, Lincoln NB.An evaluation of screeningmeasures for cognitive impairment after stroke. Age and Ageing, 2002; 31: 451–6.CrossRefPubMed Blake H, McKinney M, Treece K, Lee E, Lincoln NB.An evaluation of screeningmeasures for cognitive impairment after stroke. Age and Ageing, 2002; 31: 451–6.CrossRefPubMed
28.
go back to reference Smith T, Gildeh N, Holmes C. The Montreal Cognitive Assessment: Validity and Utility in a Memory Clinic setting. Can J Psychiatry, 2007; 52(5): 329–32.PubMed Smith T, Gildeh N, Holmes C. The Montreal Cognitive Assessment: Validity and Utility in a Memory Clinic setting. Can J Psychiatry, 2007; 52(5): 329–32.PubMed
29.
go back to reference Gill DJ, Freshman, A, Blender, JA, Ravina, B. The Montreal Cognitive Assessment as a screening tool for cognitive impairment in Parkinson’s disease. Movement Disorders, 2008; 23(7):1043–46.CrossRefPubMed Gill DJ, Freshman, A, Blender, JA, Ravina, B. The Montreal Cognitive Assessment as a screening tool for cognitive impairment in Parkinson’s disease. Movement Disorders, 2008; 23(7):1043–46.CrossRefPubMed
30.
go back to reference Robben SH, SleegersMJ,Dautzenberg, PL, Bergen FS van, Bruggen JP ter, RikkertMG. Pilot study of a three-step diagnostic pathway for young and old patients with Parkinson’s disease dementia: screen, test and then diagnose. Int J Geriatr Psychiatry 2009 (online). Robben SH, SleegersMJ,Dautzenberg, PL, Bergen FS van, Bruggen JP ter, RikkertMG. Pilot study of a three-step diagnostic pathway for young and old patients with Parkinson’s disease dementia: screen, test and then diagnose. Int J Geriatr Psychiatry 2009 (online).
31.
go back to reference Moons KGM, Berger MY, Grobbee, DE.Omgaan met diagnostische testuitslagen. In J.P. Persijn (Ed).Diagnostisch Handboek 2002: Een handleiding voor diagnostiek in de eerstelijn. Nederland: Samenwerkende Artsenlaboratoria (SAN). Moons KGM, Berger MY, Grobbee, DE.Omgaan met diagnostische testuitslagen. In J.P. Persijn (Ed).Diagnostisch Handboek 2002: Een handleiding voor diagnostiek in de eerstelijn. Nederland: Samenwerkende Artsenlaboratoria (SAN).
32.
go back to reference Scharre DW, Chang SI, Murden RA, et al. Selfadministered Gerocognitive Examination (SAGE): a brief cognitive assessment instrument formild cognitive impairment (MCI) and early dementia. Alzheimer Dis Assoc Disord, 2010; 24(1): 64–71.CrossRefPubMed Scharre DW, Chang SI, Murden RA, et al. Selfadministered Gerocognitive Examination (SAGE): a brief cognitive assessment instrument formild cognitive impairment (MCI) and early dementia. Alzheimer Dis Assoc Disord, 2010; 24(1): 64–71.CrossRefPubMed
Metagegevens
Titel
Bruikbaarheid en validiteit van de Nederlandse versie van de Montreal Cognitive Assessment (MoCA-D) bij het diagnosticeren van Mild Cognitive Impairment
Auteurs
A. J. A. M. Thissen
F. van Bergen
J. F. M. de Jonghe
R. P. C. Kessels
P. L. J. Dautzenberg
Publicatiedatum
01-12-2010
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie / Uitgave 6/2010
Print ISSN: 0167-9228
Elektronisch ISSN: 1875-6832
DOI
https://doi.org/10.1007/s12439-010-0218-0

Andere artikelen Uitgave 6/2010

Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie 6/2010 Naar de uitgave

Verenigingsnieuws

Verenigingsnieuws

Recente onderzoeksliteratuur

Recente onderzoeksliteratuur

Congresagenda

Congresagenda

Signalementen

Signalementen