Skip to main content
main-content
Top

2009 | Boek

Beroepspraktijkvorming Verzorgende-IG

Praktijkopdrachten voor kwalificatieniveau 3

Redacteuren: Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van’t Wout

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

Boekenserie: Beroepspraktijkvorming

share
DELEN
insite
ZOEKEN

Inhoudsopgave

Voorwerk

ABCD-opdrachten

A Kennismaken met het werkveld
Samenvatting
Je gaat:
  • kennismaken met:
    • je collega’s;
    • de zorgvrager(s) die je gaat verzorgen;
    • de kenmerken en de problematiek van de zorgvragers in een nieuw werkveld;
  • informatie verzamelen over de visie van de organisatie waar je werkt/stage loopt;
  • in je werk deze visie toepassen.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
B Kennismaking en introductie
Samenvatting
Je gaat:
  • kennismaken met je begeleider;
  • de afspraken en regels van de instelling bespreken;
  • het nood- of calamiteitenplan bespreken;
  • je werkomgeving verkennen;
  • met je begeleider de opdrachten bespreken en plannen;
  • in overleg met je begeleider reflectiegesprekken en evaluaties plannen;
  • met je begeleider afspraken maken over je leerproces in het kader van je POP, PAP en/of het werken aan leerlijnen.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
C Afsluiten van de BPV-periode
Samenvatting
Je gaat:
  • met je begeleider de BPV-periode evalueren;
  • de verslagen en afspraken maken die voor je POP, PAP of het werken aan leerlijnen nodig zijn;
  • je richten op een volgende BPV-periode, leerjaar of een baan als beginnend beroepsbeoefenaar.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
D Planningsformulier
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout

Opdrachten

1 Opstellen van het zorgplan
Samenvatting
Goede zorg verlenen begint bij het in kaart brengen van de vragen en behoeften van de zorgvrager. Welke zorg heeft de zorgvrager nodig? Welke wensen en verwachtingen leven er bij de zorgvrager en zijn naasten? Hoe vertaal je de zorgbehoefte, wensen en omstandigheden in concrete doelen? Hoe bereik je dat alle zorgverleners de zorg verlenen zoals afgesproken met de zorgvrager?
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
2 Persoonlijke verzorging
Samenvatting
Deze opdracht gaat over het wassen, het aan- en uitkleden en de uiterlijke verzorging van een aantal zorgvragers. ‘Uiterlijke verzorging’ houdt in haar-, huid-, oog- en mondverzorging. Misschien zie je er tegen op om lichamelijk contact te maken, of wellicht denk je juist: ‘Fijn, nu kan ik eindelijk aan de slag’. Er kunnen verschillende redenen zijn waarom een zorgvrager hulp nodig heeft. Het kan te maken hebben met leeftijd, met een ziekte of een handicap.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
3 Eten en drinken
Samenvatting
Zorgvragers hebben hulp nodig bij eten en drinken als zij ziek of verzwakt zijn. Ook kan een oudere zorgvrager verward of onrustig zijn en daarom hulp nodig hebben. Er zijn ook zorgvragers die blind zijn of hun handen niet kunnen gebruiken. In al deze situaties zul jij moeten helpen bij het eten en drinken. Een aparte groep vormen natuurlijk de baby’s en jonge kinderen. Zij moeten nog leren om zelfstandig te eten en te drinken.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
4 Uitscheiding
Samenvatting
Veel zorgvragers hebben hulp nodig bij de toiletgang. Dit kan een zorgvrager een gevoel geven van afhankelijkheid, angst of schaamte. Vooral bij incontinentie zijn gevoelens van schaamte en onzekerheid vaak groot. Het vereist tact en inzicht om op een passende manier met deze gevoelens om te gaan. Ook jij als zorgverlener kunt overigens schaamtegevoelens ervaren als je een zorgvrager helpt bij de toiletgang.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
5 Mobiliteit
Samenvatting
Beweging en mobiliteit geven een mens vrijheden. Beperkingen daarin worden ervaren als een ernstig gebrek. Er zijn gelukkig hulpmiddelen om de zelfstandigheid van een zorgvrager te bevorderen en om je eigen rug te ontlasten. Deze hulpmiddelen moeten wel op de juiste manier gebruikt worden. Ergonomisch verantwoord werken is dan ook belangrijk.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
6 Slapen en rusten
Samenvatting
Een gezond slaap- en waakritme is bevorderlijk voor het welzijn van de mens. Ieder mens heeft zijn eigen slaappatroon. Sommige mensen slapen veel en anderen weinig, sommige mensen slapen makkelijk in en anderen liggen juist langdurig wakker. Het kan gebeuren dat door lichamelijke en/of psychische veranderingen het slaap- en waakritme verstoord raakt, waardoor iemand overdag slaapt en ’s nachts wakker is. Voor jou is het belangrijk te weten wat je voor een zorgvrager in zo’n situatie kunt betekenen.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
7 Bedden opmaken
Samenvatting
Als je ‘bedden opmaken’ leest, denk je misschien: dat kan ik al! In je dagelijkse werk als verzorgende krijg je te maken met verschillende soorten bedden en hulpmiddelen die de zorgvragers nodig hebben voor hun rust. In zorginstellingen vind je vaak hetzelfde type bed, zorgvragers thuis hebben natuurlijk verschillende typen bed. Ook de hoogte kan verschillen. Een bed op maat, dat geheel voldoet aan de wensen van de zorgvrager, is voor het welbevinden van groot belang.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
8 Sterven en rouw
Samenvatting
Als je werkt in de zorg kom je in contact met mensen die ongeneeslijk ziek zijn en sterven. Hoe jij als verzorgende staat tegenover ongeneeslijke ziekten en de dood, maakt veel uit voor de begeleiding die je kunt bieden. Het is belangrijk dat je je eigen gevoelens hierover onderzoekt. Persoonlijke ervaringen met ongeneeslijke ziekten en de dood (in je eigen omgeving) bepalen mede je houding en gedrag ten opzichte van een terminale zorgvrager.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
9 Schoonmaken
Samenvatting
Voor sommige zorgvragers is het moeilijk om zelf hun leefomgeving, kamer of huis schoon te houden. Om het dagelijkse schoonmaken uit handen te geven valt niet mee voor een zorgvrager, ieder mens heeft zo zijn eigen gewoonten en wensen. Een goede samenwerking, duidelijke afspraken en een respectvolle benadering helpen de zorgvrager bij het accepteren van hulp. Samen opwerken kan een stimulans zijn voor een zorgvrager om meer dingen zelf te blijven of gaan doen.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
10 Textielverzorging
Samenvatting
Er netjes en goed verzorgd uitzien betekent dat kleding schoon en heel moet zijn. Als verzorgende kun je een belangrijke taak vervullen voor zorgvragers die niet in staat zijn hier zelf voor te zorgen. Je kunt samen met de zorgvrager kledingcombinaties uitzoeken. Verder zorg je ervoor dat de was goed gedaan is, kledingstukken worden gerepareerd en geef je advies over kleding die past bij weersomstandigheden. Zorgvragers die in een instelling verblijven hebben vaak minder ruimte om hun kleding goed op te bergen. Je kunt hen helpen bij het opruimen van kleding en kleding uitzoeken die in de was moet.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
11 Verzorgen van dieren en planten
Samenvatting
‘Huisdieren zijn een bron van vreugde. Ze verbeteren de kwaliteit van leven.’ In veel gezondheidszorginstellingen wordt dit inzicht steeds vaker in de praktijk gebracht. Het is vaak niet meer nodig om afstand te doen van het geliefde huisdier bij verhuizing naar een zorginstelling. Natuurlijk moeten er goede afspraken gemaakt worden over voeren, verschonen en uitlaten van het dier. Voor het grootste deel komt de zorg voor een huisdier op de bewoners en hun familie neer, soms moet het personeel bijspringen. Daar staat tegenover dat zorgvragers over het algemeen gelukkiger zijn en minder problemen hebben.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
12 De leefomgeving
Samenvatting
De leefomgeving heeft veel invloed op het welzijn van de mens. De meeste mensen voelen zich prettiger in een woonruimte met sfeer en gezelligheid. Als je een huiskamer of groepsruimte aankleedt of versiert, passend bij de jaargetijden of jaarfeesten, draag je bij aan een prettige sfeer.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
13 De gezondheidstoestand monitoren
Samenvatting
Als verzorgende signaleer je vaak als eerste veranderingen in de gezondheidstoestand van een zorgvrager. Het tijdig signaleren van deze veranderingen kan van levensbelang zijn. Je kunt te maken krijgen met een plotselinge verslechtering van de conditie van de zorgvrager, waardoor je snel moet handelen. Maar de situatie kan ook verbeteren, bijvoorbeeld doordat de medicijnen aanslaan. Het observeren van de zorgvrager is daarom een verantwoordelijke taak die je in opdracht van andere deskundigen, meestal de arts, uitvoert.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
14 Voorlichting, advies en instructie
Samenvatting
Het geven van voorlichting, advies en instructie aan een individuele zorgvrager hoort bij je werk als verzorgende. Onderwerpen van voorlichting zijn bijvoorbeeld hygiëne, veiligheid of gezond gedrag. Tijdens de dagelijkse zorg geef je regelmatig persoonlijke adviezen over de gezondheid en het welzijn van de zorgvrager.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
15 Eerste hulp
Samenvatting
Men zegt wel eens ‘een ongeluk zit in een klein hoekje’. Het is belangrijk dat je onveilige situaties in je werk herkent en maatregelen kunt nemen om ongevallen te voorkomen. Toch zijn niet alle ongevallen te voorkomen. Als je te maken krijgt met een ongeval of een crisissituatie moet je de juiste acties kunnen ondernemen. Daar zul je vaak de hulp van anderen bij inroepen. Je werkt bijvoorbeeld samen met een arts, ambulanceverpleegkundigen of zelfs de politie.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
16 Veilige zorg
Samenvatting
Helaas gebeurt het steeds vaker dat je ongewenst intimiteiten en agressie op je werk tegenkomt. Soms word je geconfronteerd met ongewenst gedrag van zorgvragers of hun familieleden. Het heeft nogal eens te maken met gevoelens van onmacht of verschil in verwachtingen. Ieder mens reageert anders op spanningen. Van jou wordt verwacht dat je adequaat reageert en dat je professioneel handelt om verergering van de situatie te voorkomen. Zonodig en zo mogelijk roep je de hulp van anderen in.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
17 Begeleiden bij emotionele problemen
Samenvatting
Ziek zijn en afhankelijk worden van anderen kan zeer ingrijpend zijn voor de zorgvrager en mensen uit zijn naaste omgeving. Een zorgvrager en/of zijn naasten/mantelzorgers doen vaak een beroep op je om interesse te tonen en actief te luisteren naar zijn zorgen. Jouw begrip, steun en advies kunnen de zorgvrager en zijn naasten/mantelzorgers helpen bij de verwerking van ziekte of beperkingen.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
18 Sociaal-maatschappelijke begeleiding: individueel
Samenvatting
Leren omgaan met geld, reizen met de trein, omgaan met een medebewoner, een brief opstellen, een afspraak voor de kapper maken. Dit zijn voorbeelden van activiteiten die je samen met een zorgvrager kan doen.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
19 Sociaal-maatschappelijke begeleiding: groepen
Samenvatting
In woonvoorzieningen en centra voor dagvoorzieningen worden in het kader van de dagbesteding van zorgvragers geregeld groepsactiviteiten georganiseerd. Je kunt hierbij denken aan creatieve en educatieve activiteiten, maar ook aan ontspannende activiteiten zoals uitstapjes. Je hebt als verzorgende de taak om de activiteiten goed voor te bereiden, uit te voeren en te evalueren. Bij het begeleiden heb je aandacht voor de individuele wensen van de zorgvragers en het groepsproces.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
20 Afstemmen en evalueren van een zorgplan
Samenvatting
Verzorgen is een dynamisch proces. Vaak heb je te maken met veranderingen in de zorgbehoefte. De lichamelijke of psychische conditie van een zorgvrager kan vooruit of achteruit gaan. In de kraamzorg bijvoorbeeld is de zorg gericht op afbouwen van de zorg. De verwachting is dat de moeder en haar baby het zonder je zorg kunnen redden na afloop van de kraamtijd. Een dementerende oudere daarentegen zal jouw zorg steeds meer nodig hebben. Telkens zul je je handelen afstemmen op basis van je bevindingen. Het zorgplan is het instrument om je handelen (ook aan andere disciplines) te verantwoorden. Als je het zorgplan gaat evalueren met de zorgvrager en zijn naasten/mantelzorgers en je collega’s bekijk je opnieuw of de zorg aansluit bij de behoefte van de zorgvrager. Op basis van veranderingen in de zorgvraag stel je het zorgplan bij.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
21 Samenwerken en overleggen
Samenvatting
Samenwerken betekent ook samen overleggen. Overleggen is geen doel op zich, maar een middel om de zorg op elkaar af te stemmen en tot betere zorg te komen. Overleg gaat over de directe zorgverlening aan een zorgvrager of over de organisatie van het werk. Elk werkveld of elke afdeling kent zijn eigen benamingen voor overleg: bijvoorbeeld teamvergadering, bewonersbespreking, multidisciplinair overleg of werkoverleg.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
22 Deskundigheidsbevordering
Samenvatting
Deskundigheid krijg je niet met je geboorte mee. Je kunt het ook niet kopen of cadeau krijgen. Je bouwt het zelf stap voor stap op. Werken aan je eigen en elkaars deskundigheid is een verrijkende bezigheid. Hoe meer je immers van je vak afweet en met elkaar daarover praat, hoe prettiger het is om ermee bezig te zijn en hoe meer zelfvertrouwen je krijgt.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
23 Professionalisering
Samenvatting
‘Het gaat toch goed zo!’ Dat antwoord krijg je soms als je vraagt waarom iets op een bepaalde manier gedaan wordt. Zo’n antwoord maakt duidelijk dat we gehecht kunnen zijn aan gewoonten en liever niet nadenken over veranderingen. Toch is dat nodig, want de eisen aan de kwaliteit van de zorgverlening veranderen snel. Veranderingen in je werk, het werken aan verbeteringen noem je kortweg kwaliteitszorg. Redenen om hiermee bezig te zijn, zijn bijvoorbeeld:
  • de overgang van aanbodgerichte naar vraaggerichte zorg;
  • de overgang van grootschalige naar kleinschalige woonvoorzieningen;
  • een klacht van een zorgvrager, naasten/mantelzorgers;
  • een knelpunt in de organisatie;
  • een nieuwe, op wetenschap gebaseerde (evidence based) behandeling of aanpak voor een zorgvrager;
  • een initiatief van de beroepsvereniging.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
24 Werkbegeleiding
Samenvatting
Als leerling-verzorgende word je begeleid door collega’s. In de loop van je opleiding ga je zelf werkbegeleiding geven, aan leerlingen of aan nieuwe collega’s. Bij een nieuwe collega gaat het er vooral om haar goed in te werken zodat zij zo snel mogelijk zelfstandig kan werken. Een leerling heeft meer ondersteuning nodig van jou als begeleider.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
25 Zelfstandig functioneren als verzorgende (IG)
Samenvatting
Jij, als beginnend beroepsoefenaar.
Nicolien van Halem, Henny de Leeuw, Tera Stuut, Johan van ’t Wout
Nawerk
Meer informatie
Titel
Beroepspraktijkvorming Verzorgende-IG
Redacteuren
Nicolien van Halem
Henny de Leeuw
Tera Stuut
Johan van’t Wout
Copyright
2009
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Elektronisch ISBN
978-90-313-9610-8
Print ISBN
978-90-313-6190-8
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-313-9610-8