Skip to main content
main-content
Top

Over dit boek

Behandeling van langdurige slapeloosheid is een protocol voor hulpverleners in de geestelijke gezondheidszorg die cliënten met langdurige slapeloosheid behandelen. In dit boek voor therapeuten (incl. dvd met behandelsessies) wordt slapeloosheid niet alleen als symptoom gezien van bijvoorbeeld een onderliggende depressie of angststoornis, maar ook als een apart probleem dat behandeling verdient. Het protocol is gebaseerd op CGT-I (cognitieve gedragstherapie bij insomnie). Verbeter je slaap is een bijbehorend werkboek voor de cliënt die kampt met langdurige slapeloosheid. Dit werkboek is te gebruiken naast een kortdurende therapeutische behandeling van langdurige slapeloosheid. Het bevat informatie, formulieren en uitleg die de cliënt tijdens de behandeling nodig heeft.Behandeling van langdurige slapeloosheid is onderdeel van de reeks Protocollen voor de GGZ. Elk deel geeft een sessiegewijze omschrijving van de behandeling van een specifieke psychische aandoening weer en bevat een dvd met beelden van therapiesessies. De theorie is beknopt en berust op wetenschappelijke evidentie.

Inhoudsopgave

Voorwerk

Sessie 0. Slaapanamnese

Abstract
  • Geef uitleg over het doel en de opzet van sessie o. Het doel is informatie verzamelen over de ontstaansgeschiedenis van de slaapproblemen en factoren die de klacht in stand houden op het gebied van gedrag, gevoel en gedachten in kaart brengen. Er wordt van uitgegaan dat diagnostiek naar eventuele comorbide psychische en medische problematiek reeds gedaan is en dat, indien van toepassing, adequate behandeling daarvoor gezocht is. In de slaapanamnese is specifi ek aandacht voor de volgende onderwerpen.
    • Het ontstaan en beloop van de slaapklachten.
    • De frequentie van de huidige slaapklacht (aantal keren per week).
    • De consequenties van de slaapproblemen op het functioneren overdag (vermoeidheid, slaperigheid, stemmingsproblemen, geheugen- en/of concentratieproblemen, sociaal functioneren, relatie).
    • Omstandigheden die het slapen eventueel verbeteren dan wel verslechteren.
    • Het compensatiegedrag (dutten, rusten overdag, vroeger in bed gaan liggen of later uit bed komen).
    • Het gebruik van (slaap)medicatie (zowel huidig als voormalig gebruik).
    • Het middelengebruik of -misbruik (alcohol, drugs, koffi e, (ijs)thee, cola, chocola, energiedranken).
    • Cognities rondom de slaap en piekergedrag die de klacht in stand houden.
    • Het inventariseren van een gemiddelde nacht (gemiddeld tijdstip van naar bed gaan en de variatie hierin, de activiteiten vlak voor het naar bed gaan, de tijd die nodig is om in te slapen, het aantal keren en de duur van het wakker liggen ’s nachts, de redenen van het wakker liggen en het gemiddelde tijdstip van opstaan en de variatie hierin).
    • Het formuleren van een reële hulpvraag. Vaak willen mensen ‘slapen zoals vroeger of zoals de partner’ maar dat is in veel gevallen niet reëel. Een reële hulpvraag kan zijn: beter in- en doorslapen of beter leren omgaan met de slaapproblemen.
  • Introduceer het driefactorenmodel en de vicieuze cirkel van slapeloosheid (zie Voorwoord).
  • Leg het belang van huiswerk en registratieopdrachten uit.
  • Introduceer het slaapdagboek (zie bijlage) als manier om de slaap in kaart te brengen en daarnaast om de voortgang van de behandeling beter te kunnen volgen.
Ingrid Verbeek, Merijn van de Laar

Sessie 1. Informatie en slaaphygiëne

Abstract
  • Bespreek het slaapdagboek (zie bijlage) en beantwoord eventuele vragen over de algemene informatie over slaap.
  • Psycho-educatie: leg het ontstaan van langdurige slapeloosheid uit aan de hand van het driefactorenmodel en bespreek de vicieuze cirkel van langdurige slapeloosheid (zie voorwoord).
Ingrid Verbeek, Merijn van de Laar

Sessie 2. Slaapgedrag en rustmomenten

Abstract
  • Bespreek het slaapdagboek en het dagregistratieformulier en beantwoord eventuele vragen over de schriftelijke informatie.
Ingrid Verbeek, Merijn van de Laar

Sessie 3. Ontspanning

Abstract
  • Bespreek het slaapdagboek en het dagregistratieformulier en beantwoord eventuele vragen over de schriftelijke informatie.
Ingrid Verbeek, Merijn van de Laar

Sessie 4. Cognitieve therapie

Abstract
  • Bespreek het slaapdagboek en dagregistratieformulier en beantwoord eventuele vragen over de schriftelijke informatie.
Ingrid Verbeek, Merijn van de Laar

Sessie 5. Aan de slag met automatische gedachten

Abstract
  • Bespreek het slaapdagboek en dagregistratieformulier en beantwoord eventuele vragen over de schriftelijke informatie.
Ingrid Verbeek, Merijn van de Laar

Sessie 6. Vervolg cognitieve therapie

Abstract
  • Bespreek het slaapdagboek en dagregistratieformulier en beantwoord eventuele vragen over de schriftelijke informatie.
Ingrid Verbeek, Merijn van de Laar

Sessie 7. Evaluatie

Abstract
  • Bespreek het slaapdagboek en dagregistratieformulier en beantwoord eventuele vragen over de schriftelijke informatie.
Ingrid Verbeek, Merijn van de Laar

Sessie 8. Follow-up na één maand

Abstract
  • Bespreek het slaapdagboek en dagregistratieformulier.
Ingrid Verbeek, Merijn van de Laar

Sessie 9. Follow-up na drie maanden

Abstract
  • Bespreek het slaapdagboek en dagregistratieformulier.
Ingrid Verbeek, Merijn van de Laar

Sessie 10. Follow-up na zes maanden

Abstract
  • Bespreek het slaapdagboek en dagregistratieformulier.
Ingrid Verbeek, Merijn van de Laar

Nawerk

Meer informatie