Skip to main content
Top
Gepubliceerd in: Neuropraxis 2/2007

01-04-2007 | Artikelen

Axonale schade bij multiple sclerose: oorzaken en biologische markerstoffen

Auteurs: Charlotte Teunissen, Elly Vereijken, Christine Dijkstra

Gepubliceerd in: Neuropraxis | Uitgave 2/2007

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Abstract

Multiple sclerose (ms) is een chronische ziekte van het centraal zenuwstelsel. De prevalentie in Noord-Europa is 1:1000 en zij komt tweemaal zo vaak bij vrouwen voor als bij mannen. Er zijn verschillende klinische subgroepen te onderscheiden binnen ms. Het relapsing-remitting (rr-ms) subtype kenmerkt zich door aanvallen (Schubs) afgewisseld met perioden van bijna volledig herstel. Bij ongeveer 80% van de ms-patiënten begint de ziekte met dit subtype. Uiteindelijk ontwikkelt de ziekte zich na een fase van rr-ms vaak in een fase van secundair progressieve ms (sp-ms). In deze fase neemt de klinische disfunctie geleidelijk toe. Een derde subtype is de primair progressieve (pp-ms) vorm, waarbij patiënten vanaf het begin van de ziekte een geleidelijke klinische achteruitgang hebben zonder Schubs.
Literatuur
go back to reference Bjartmar, C., Battistuta, J., Terada, N., Dupree, E. & Trapp, B.D. (2002). n-acetylaspartate is an axon-specific marker of mature white matter in vivo: a biochemical and immunohistochemical study on the rat optic nerve. Ann Neurol, 51, 51–8. Bjartmar, C., Battistuta, J., Terada, N., Dupree, E. & Trapp, B.D. (2002). n-acetylaspartate is an axon-specific marker of mature white matter in vivo: a biochemical and immunohistochemical study on the rat optic nerve. Ann Neurol, 51, 51–8.
go back to reference Craner, M.J., Newcombe, J., Black, J.A., Hartle, C., Cuzner, M.L. & Waxman, S.G. (2004). Molecular changes in neurons in multiple sclerosis: altered axonal expression of Nav1.2 and Nav1.6 sodium channels and Na+/Ca2+ exchanger 7. Proc Natl Acad Sci U S A, 101, 8168–8173. Craner, M.J., Newcombe, J., Black, J.A., Hartle, C., Cuzner, M.L. & Waxman, S.G. (2004). Molecular changes in neurons in multiple sclerosis: altered axonal expression of Nav1.2 and Nav1.6 sodium channels and Na+/Ca2+ exchanger 7. Proc Natl Acad Sci U S A, 101, 8168–8173.
go back to reference Gordon, S. (2003). Alternative activation of macrophages. Nat Rev Immunol, 3, 23–35. Gordon, S. (2003). Alternative activation of macrophages. Nat Rev Immunol, 3, 23–35.
go back to reference Hemmer, B., Nessler, S., Zhou, D., Kieseier, B. & Hartung, H.P. (2006). Immunopathogenesis and immunotherapy of multiple sclerosis 3. Nat Clin Pract Neurol, 2, 201–211. Hemmer, B., Nessler, S., Zhou, D., Kieseier, B. & Hartung, H.P. (2006). Immunopathogenesis and immunotherapy of multiple sclerosis 3. Nat Clin Pract Neurol, 2, 201–211.
go back to reference Hendriks, J.J., van Meeteren, M.E., Pol, S.M.A., Marsen, D., Newman, T., Teunissen, C.E., Dijkstra, C.D. & De Vries, H.E. (2004). Neuronal function during cns inflammation; involvement of macrophages and oxygen radicals. In Neuroinflammation and flavonoids. Enschede. Hendriks, J.J., van Meeteren, M.E., Pol, S.M.A., Marsen, D., Newman, T., Teunissen, C.E., Dijkstra, C.D. & De Vries, H.E. (2004). Neuronal function during cns inflammation; involvement of macrophages and oxygen radicals. In Neuroinflammation and flavonoids. Enschede.
go back to reference Honegger, P. (1989). Aggregate cell cultures]. Altex, 6, 29–36. Honegger, P. (1989). Aggregate cell cultures]. Altex, 6, 29–36.
go back to reference Jasperse, M.M., Jakobs, C., Eikelenboom, M.J., Nielsen, J.M., Barkhof, F., Dijkstra, C.D. et al. (2007). n-Acetylaspartic acid in cerebrospinal fluid of multiple sclerosis patients determined by gas chromatography-mass spectrometry. J Neurol, in press. Jasperse, M.M., Jakobs, C., Eikelenboom, M.J., Nielsen, J.M., Barkhof, F., Dijkstra, C.D. et al. (2007). n-Acetylaspartic acid in cerebrospinal fluid of multiple sclerosis patients determined by gas chromatography-mass spectrometry. J Neurol, in press.
go back to reference Kalkers, N.F., Bergers, E., Castelijns, J.A., van Walderveen, M.A., Bot, J.C., Ader, H.J. et al. (2001). Optimizing the association between disability and biological markers in ms. Neurology, 57, 1253–8. Kalkers, N.F., Bergers, E., Castelijns, J.A., van Walderveen, M.A., Bot, J.C., Ader, H.J. et al. (2001). Optimizing the association between disability and biological markers in ms. Neurology, 57, 1253–8.
go back to reference Kuhlmann, T., Lingfeld, G., Bitsch, A., Schuchardt, J. & Bruck, W. (2002). Acute axonal damage in multiple sclerosis is most extensive in early disease stages and decreases over time. Brain, 125, 2202–12. Kuhlmann, T., Lingfeld, G., Bitsch, A., Schuchardt, J. & Bruck, W. (2002). Acute axonal damage in multiple sclerosis is most extensive in early disease stages and decreases over time. Brain, 125, 2202–12.
go back to reference Teunissen, C.E., Dijkstra, C.D. & Polman, C.H. (2005). Biological markers in csf and blood for axonal degeneration in multiple sclerosis. Lancet Neurology, 4, 32–41. Teunissen, C.E., Dijkstra, C.D. & Polman, C.H. (2005). Biological markers in csf and blood for axonal degeneration in multiple sclerosis. Lancet Neurology, 4, 32–41.
go back to reference Teunissen, C.E., Steinbusch, H.W., Markerink-van Ittersum, M., de Bruijn, C., Axer, H. & de Vente, J. (2000). Whole brain spheroid cultures as a model to study the development of nitric oxide synthase-guanylate cyclase signal transduction. Brain Res Dev Brain Res, 125, 99–115. Teunissen, C.E., Steinbusch, H.W., Markerink-van Ittersum, M., de Bruijn, C., Axer, H. & de Vente, J. (2000). Whole brain spheroid cultures as a model to study the development of nitric oxide synthase-guanylate cyclase signal transduction. Brain Res Dev Brain Res, 125, 99–115.
go back to reference Trapp, B.D., Peterson, J., Ransohoff, R.M., Rudick, R., Mork, S. & Bo, L. (1998). Axonal transection in the lesions of multiple sclerosis. N Engl J Med, 338, 278–85. Trapp, B.D., Peterson, J., Ransohoff, R.M., Rudick, R., Mork, S. & Bo, L. (1998). Axonal transection in the lesions of multiple sclerosis. N Engl J Med, 338, 278–85.
go back to reference Waxman, S.G. (2006). Axonal conduction and injury in multiple sclerosis: the role of sodium channels 1. Nat Rev Neurosci, 7, 932–941. Waxman, S.G. (2006). Axonal conduction and injury in multiple sclerosis: the role of sodium channels 1. Nat Rev Neurosci, 7, 932–941.
go back to reference Waxman, S.G., Kocsis, J.D. & Nitta, K.C. (1979). Lysophosphatidyl choline-induced focal demyelination in the rabbit corpus callosum. Light-microscopic observations 8. J Neurol Sci, 44, 45–53. Waxman, S.G., Kocsis, J.D. & Nitta, K.C. (1979). Lysophosphatidyl choline-induced focal demyelination in the rabbit corpus callosum. Light-microscopic observations 8. J Neurol Sci, 44, 45–53.
Metagegevens
Titel
Axonale schade bij multiple sclerose: oorzaken en biologische markerstoffen
Auteurs
Charlotte Teunissen
Elly Vereijken
Christine Dijkstra
Publicatiedatum
01-04-2007
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Neuropraxis / Uitgave 2/2007
Print ISSN: 1387-5817
Elektronisch ISSN: 1876-5785
DOI
https://doi.org/10.1007/BF03079120

Andere artikelen Uitgave 2/2007

Neuropraxis 2/2007 Naar de uitgave

Signalement

Artikelen

Woorden vooraf

Woorden vooraf