Anatomie en fysiologie

Inhoudsopgave

1. Voorwerk

2. 1 Cellen en weefsels

   C.A. Bastiaanssen, A.A.F. Jochems, IJ.D. Jüngen, M.J. Tervoort

   Samenvatting

   Aangezien functie en bouw van het lichaam nauw met elkaar samenhangen zijn ook de fysiologie en anatomie sterk met elkaar verbonden. Als eerste worden in dit hoofdstuk de kenmerken van het menselijk lichaam als organisme beschreven.

3. 2 Circulatie

   C.A. Bastiaanssen, A.A.F. Jochems, IJ.D. Jüngen, M.J. Tervoort

   Samenvatting

   In dit hoofdstuk zal aandacht worden besteed aan de samenstelling en het transport van drie belangrijke lichaamsvloeistoffen: bloed, weefselvocht en lymfe. Door de circulatie wordt bereikt dat de samenstelling van het inwendig milieu inwendig milieu (de vloeistof rondom de lichaamscellen of interstitium) constant van samenstelling blijft.

4. 3 Afweer

   C.A. Bastiaanssen, A.A.F. Jochems, IJ.D. Jüngen, M.J. Tervoort

   Samenvatting

   Ons lichaam staat bloot aan allerlei schadelijke invloeden. De huid komt in contact met gevaarlijke stoffen en wordt ‘bezet’ (gekoloniseerd) door bacteriën zoals bepaalde stafylokokkenstammen. Ook mond- en keelholte, urinewegen en slijmvliezen van de genitaliën hebben ieder een eigen microflora.

5. 4 Ademhaling

   C.A. Bastiaanssen, A.A.F. Jochems, IJ.D. Jüngen, M.J. Tervoort

   Samenvatting

   Fysiologisch wordt onder ademhaling verstaan: alle processen die noodzakelijk zijn voor een adequate verbranding van voedingsstoffen in de lichaamscellen.

6. 5 Nieren

   C.A. Bastiaanssen, A.A.F. Jochems, IJ.D. Jüngen, M.J. Tervoort

   Samenvatting

   De nieren spelen een belangrijke rol in het constant houden van het inwendig milieu (homeostase, zie par. 1.3.1). Daarvoor verwijderen de nieren, in samenwerking met andere uitscheidingsorganen (longen, huid, lever en zweetklieren), bepaalde stoffen uit het bloed.

7. 6 Zenuwstelsel

   C.A. Bastiaanssen, A.A.F. Jochems, IJ.D. Jüngen, M.J. Tervoort

   Samenvatting

   Het zenuwstelsel maakt ons wie we zijn. Ons karakter, onze persoonlijkheid, onze emoties en onze intelligentie zijn eigenschappen die in het zenuwstelsel zijn vastgelegd en die ons uniek maken.

8. 7 Hormoonstelsel

   C.A. Bastiaanssen, A.A.F. Jochems, IJ.D. Jüngen, M.J. Tervoort

   Samenvatting

   Het hormoonstelsel verzorgt met het zenuwstelsel de integratie van de fysiologische functies. Samen zijn deze twee stelsels verantwoordelijk voor de homeostase (par. 1.3.1). Er bestaat op veel plaatsen een koppeling tussen deze twee stelsels. Een voorbeeld maakt dit duidelijk.

9. 8 Zintuigen

   C.A. Bastiaanssen, A.A.F. Jochems, IJ.D. Jüngen, M.J. Tervoort

   Samenvatting

   Voor de informatievoorziening zijn de zintuigen onontbeerlijk. Ze stellen de mens in staat om waar te nemen wat er rondom hem en in hem gebeurt.

10. 9 Huid en temperatuurregulatie

    C.A. Bastiaanssen, A.A.F. Jochems, IJ.D. Jüngen, M.J. Tervoort

    Samenvatting

    De huid omhult grotendeels ons lichaam en daarmee de begrenzing met de buitenwereld. De huid speelt daarom een belangrijke rol in de bescherming van het lichaam tegen schadelijke invloeden. Daarnaast zorgt de huid mede voor het regelen van de lichaamstemperatuur, uitscheiding en zintuiglijke waarneming (zie hoofdstuk 8).

11. 10 Voedsel en spijsvertering

    C.A. Bastiaanssen, A.A.F. Jochems, IJ.D. Jüngen, M.J. Tervoort

    Samenvatting

    De mens moet ervoor zorgen dat hij voldoende voedingsstoffen opneemt, vocht inbegrepen. De meeste voedingsstoffen moeten eerst verteerd worden voordat ze vanuit het darmkanaal in het bloed kunnen worden opgenomen.

12. 11 Beweging

    C.A. Bastiaanssen, A.A.F. Jochems, IJ.D. Jüngen, M.J. Tervoort

    Samenvatting

    De interactie tussen het skelet en de spieren (samen het bewegingsstelsel) maakt het mogelijk om te bewegen. Bewegen doen we bewust met de skeletspieren op grond van prikkels uit het zenuwstelsel en het hormoonstelsel, die vaak het gevolg zijn van signalen uit de omgeving.

13. 12 Voortplanting

    C.A. Bastiaanssen, A.A.F. Jochems, IJ.D. Jüngen, M.J. Tervoort

    Samenvatting

    Alle organismen zijn sterfelijk. Er moeten daarom nieuwe individuen gevormd worden om uitsterven van de soort te voorkomen. Dit kan gebeuren door ongeslachtelijke en geslachtelijke voortplanting. Bij geslachtelijke voortplanting, zoals bij de mens, zijn de verschillende geslachtskenmerken van belang.

14. 13 Erfelijkheid en DNA

    C.A. Bastiaanssen, A.A.F. Jochems, IJ.D. Jüngen, M.J. Tervoort

    Samenvatting

    Bij de bevruchting van een eicel door een zaadcel worden de erfelijke eigenschappen van een ouderpaar overgedragen op de nakomeling. Onder erfelijke eigenschappen vallen niet alleen de eigenschappen waarin mensen van elkaar verschillen, maar ook die waarin iedereen gelijk is, zoals de spijsvertering of het vermogen om te bewegen.

15. Nawerk