Skip to main content
main-content

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

01-04-2014 | Wetenschap | Uitgave 3/2014

GZ - Psychologie 3/2014

Alcoholproblematiek bij ouderen

Is dit nou m’n laatste van gister of m’n eerste van vandaag?: (van Kooten & de Bie)

Tijdschrift:
GZ - Psychologie > Uitgave 3/2014
Auteurs:
M.W.J. Noteborn, Drs. R.A.M. Sanderson, MSc., PhD Drs. K. Deckers, Drs. M.M.B.B. Jansen op de Haar, Prof. dr. S.P.J. van Alphen
Belangrijke opmerkingen
Auteurs
M.W.J. (Wilma) Noteborn, stafmedewerker Generalistische Basis GGZ – Mondriaan Heerlen. Correspondentieadres: w.noteborn@mondriaan.eu
Drs. R.A.M. (Rolf) Sanderson, GZ-psycholoog/psychotherapeut, Manager Zorg verslavingszorg, GGZ Mondriaan, en vrijgevestigd psychotherapeut
Drs. K. (Kay) Deckers, MSc., PhD student, Maastricht University, School for Mental Health and Neuroscience, department of Psychiatry & Neuropsychology, Alzheimer Centrum Limburg
Drs. M.M.B.B. (Maarten) Jansen op de Haar, klinisch psycholoog, Reinier van Arkel Groep
Prof. dr. S.P.J. (Bas) van Alphen, bijzonder hoogleraar klinische ouderenpsychologie, Vrije Universiteit Brussel (VUB), Programmaleider/GZ-psycholoog, Mondriaan Ouderen Heerlen-Maastricht
Dit artikel kwam tot stand met financiële steun van Ros Robuust.

Samenvatting

Alcoholgebruik is doorgaans sociaal geaccepteerd, ook voor ouderen. In tegenstelling tot jongeren drinken ouderen weliswaar minder per keer, maar wel vaker dagelijks (NIGZ, 2005). Toch is er ook een keerzijde: het aantal 55-plussers met een alcoholhulpvraag steeg tussen 2002 en 2011 na correctie voor vergrijzing met maar liefst 90%. Er vinden steeds meer verwijzingen vanuit de gezondheidszorg plaats, deels omdat er steeds meer aandacht is voor deze problematiek, maar ook omdat patiënten altijd een verwijsbrief nodig hebben voor behandeling in de verslavingszorg (Trimbos, 2013). Bij vrouwen is de stijging het hoogst. De enorme stijging kan onder andere verklaard worden door het dagelijks drinkpatroon van veel ouderen (Trimbos, 2013). Veel van de huidige ‘oudere’ ouderen (80-plussers) zijn opgegroeid in de jaren 30 van de vorige eeuw toen alcoholgebruik minder geaccepteerd was, waardoor er nu waarschijnlijk relatief minder ‘oudere’ ouderen zijn met alcoholproblematiek (Herring & Thom, 1997). De zogenoemde babyboomers vormen de huidige ‘jongere’ ouderen en hebben doorgaans meer mogelijkheden om te drinken tijdens allerlei (sociale) gelegenheden. Ook de normalisering van (sociaal) alcoholgebruik, toegenomen financiële middelen en meer vrije tijd zijn van invloed. Deze omstandigheden gelden overigens ook voor volgende generaties. De acceptatie van alcoholgebruik in de huidige maatschappij zal van invloed zijn op een toenemende prevalentie van alcoholproblematiek onder de nieuwe generaties ouderen.
Daarbij komt onder ouderen veel ‘stille’ alcoholproblematiek voor. Lang niet altijd wordt de aanwezigheid en/of intensiteit van alcoholproblematiek bij ouderen door professionals, zoals de huisarts, gesignaleerd (Meijer, Smit, Schoemaker & Cuijpers, 2006; Risselada, Kleinjan & Van de Mheen, 2010). Goede diagnostiek wordt bemoeilijkt door allerlei biopsychosociale verouderingsfactoren, zoals geheugenproblematiek of lichamelijke klachten. Eenmaal bij de ggz aangemeld zijn er verschillende trajecten om deze problematiek aan te pakken. De gz-psycholoog heeft hierin een voorname rol. In dit artikel worden aan de hand van een literatuuroverzicht handvatten gegeven om alcoholproblematiek bij ouderen beter te signaleren. Daarnaast worden verschillende behandelmogelijkheden voor de gz-psycholoog besproken.

Log in om toegang te krijgen

Met onderstaand(e) abonnement(en) heeft u direct toegang:

BSL Psychologie Totaal

Met BSL houdt u eenvoudig en efficiënt uw vak bij. Met een online abonnement heeft u toegang tot een groot aantal boeken, tijdschriften en online nascholing. Denk hierbij aan e-learnings en web-tv's. Zo kunt u op uw gemak en wanneer het u het beste uitkomt verdiepen in uw vakgebied.

GZ-Psychologie

GZ-Psychologie is een onafhankelijk tijdschrift en richt zich geheel op de snelgroeiende beroepsgroep van gz-psychologen, waarvan er inmiddels meer dan 15.000 zijn. GZ-Psychologie wil de identiteit en ...

Literatuur
Over dit artikel

Andere artikelen Uitgave 3/2014

GZ - Psychologie 3/2014Naar de uitgave