Skip to main content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

2011 | OriginalPaper | Hoofdstuk

5 Koorts bij volwassenen

Auteurs : H. de Vries, M.A. van Agtmael, J.F. Bastiaans

Gepubliceerd in: Diagnostiek van alledaagse klachten

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Koorts wordt bij niet-immuungecompromitteerde volwassenen in de eerste lijn zonder recent verblijf in het buitenland meestal veroorzaakt door een luchtweginfectie. Bij ouderen vormen urineweginfecties een relatief frequente oorzaak van koorts. Bij ontbreken van richtinggevende voorgeschiedenis, klachten of verschijnselen volstaat men in eerste instantie met lichamelijk onderzoek van KNO-gebied en longen. Bij negatieve bevindingen volgt urineonderzoek. Wanneer geen afwijkingen gevonden worden, gaat men uit van een onschuldige virale oorzaak.
Bij een ernstig zieke indruk of verminderd bewustzijn is het lichamelijk onderzoek allereerst gericht op eventuele stoornissen in de vitale functies, omdat deze onmiddellijke therapeutische implicaties hebben. Als de koorts een week aanhoudt of eerder bij verandering van het beeld, dient een uitgebreide anamnese en algemeen lichamelijk onderzoek plaats te vinden om diagnostische aanknopingspunten op te sporen. Ook kan de arts dan aanvullend onderzoek laten verrichten: in eerste instantie bloed-, urine- en fecesonderzoek en een X-thorax, eventueel gevolgd door X-sinussen en een mantouxreactie. Medicatie wordt zoveel mogelijk gestaakt om een allergie aan te tonen of uit te sluiten. Na enkele dagen herhaalt men anamnese en lichamelijk onderzoek. Twee weken onbegrepen koorts is reden voor verdere (poli)klinische evaluatie.
Concrete aanwijzingen op grond van steeds herhaalde anamnese en lichamelijk onderzoek zijn richtinggevend voor de inzet van complex aanvullend onderzoek. Dit bestaat onder meer uit bloedkweken, uitgebreider bloedonderzoek, leverbiopsie, beenmergpunctie en CT-scan buik en thorax. Bij patiënten ouder dan 55 jaar met koorts en een verhoogde bezinking is een biopsie van de arteria temporalis zinvol.
Literatuur
1.
go back to reference Berger MY, Boomsma LJ, Albeda FW, Dijkstra RH, Graafmans TA, Laan JR van der, et al. NHG-Standaard Kinderen met koorts. Huisarts Wet 2008:51(6):287-96. Berger MY, Boomsma LJ, Albeda FW, Dijkstra RH, Graafmans TA, Laan JR van der, et al. NHG-Standaard Kinderen met koorts. Huisarts Wet 2008:51(6):287-96.
2.
go back to reference Goldman L, Ariello D, et al. Cecil Medicine. 23rd ed. Philadelphia: Saunders Elsevier, 2008. Goldman L, Ariello D, et al. Cecil Medicine. 23rd ed. Philadelphia: Saunders Elsevier, 2008.
3.
go back to reference Fauci AS, Braunwald E, Kasper DL, et al. (eds). Harrison’s principles of internal medicine. 17th ed. New York: McGraw-Hill, 2007. Fauci AS, Braunwald E, Kasper DL, et al. (eds). Harrison’s principles of internal medicine. 17th ed. New York: McGraw-Hill, 2007.
4.
go back to reference Eskerud JR, Laerum E, Fagerthun H, et al. Fever in general practice. I. Frequency and diagnoses. Fam Pract 1992;9:263-9. Eskerud JR, Laerum E, Fagerthun H, et al. Fever in general practice. I. Frequency and diagnoses. Fam Pract 1992;9:263-9.
5.
go back to reference Hirschmann JV. Fever of unknown origin in adults. Clin Infect Dis 1997;24:291-302. Hirschmann JV. Fever of unknown origin in adults. Clin Infect Dis 1997;24:291-302.
6.
go back to reference O’Grady NP, Barie PS, Bartlett JG, Bleck T, Carroll K, Kalil AC, et al. Practice guidelines for evaluation of new fever in critically ill adult patients: 2008 update from the American College of Critical Care medicine and the Infectous Diseases Society of America. Crit Care Med 2008;36:1330-49. O’Grady NP, Barie PS, Bartlett JG, Bleck T, Carroll K, Kalil AC, et al. Practice guidelines for evaluation of new fever in critically ill adult patients: 2008 update from the American College of Critical Care medicine and the Infectous Diseases Society of America. Crit Care Med 2008;36:1330-49.
7.
go back to reference Bor DH, Weller PF, Thorner AR. Approach to the adult with fever of unknown origin. Uptodate 2010 (www.uptodate.com, topic last updated September 2009). Bor DH, Weller PF, Thorner AR. Approach to the adult with fever of unknown origin. Uptodate 2010 (www.uptodate.com, topic last updated September 2009).
8.
go back to reference Linden MW van der, Westert GP, Bakker D de, et al. Tweede Nationale Studie naar ziekten en verrichtingen in de huisartspraktijk: klachten en aandoeningen in de bevolking en in de huisartspraktijk. Utrecht: Nivel, 2004. Linden MW van der, Westert GP, Bakker D de, et al. Tweede Nationale Studie naar ziekten en verrichtingen in de huisartspraktijk: klachten en aandoeningen in de bevolking en in de huisartspraktijk. Utrecht: Nivel, 2004.
9.
go back to reference Eskerud JR, Hoftvedt BO, Laerum E. Fever: knowledge, perception and attitudes. Results from a Norwegian population study. Fam Practice 1991;8:32-6. Eskerud JR, Hoftvedt BO, Laerum E. Fever: knowledge, perception and attitudes. Results from a Norwegian population study. Fam Practice 1991;8:32-6.
10.
go back to reference Fletcher JL, Creten D. Perceptions of fever among adults in a family practice setting. J Fam Practice 1986;22:427-30. Fletcher JL, Creten D. Perceptions of fever among adults in a family practice setting. J Fam Practice 1986;22:427-30.
11.
go back to reference Okkes I, Oskam SK, Lamberts H. Van klacht naar diagnose. Episodegegevens uit de huisartspraktijk. Bussum: Coutinho, 1998. Okkes I, Oskam SK, Lamberts H. Van klacht naar diagnose. Episodegegevens uit de huisartspraktijk. Bussum: Coutinho, 1998.
12.
go back to reference Whitby M. The febrile patient. Aust Fam Phys 1993;22:1753-61. Whitby M. The febrile patient. Aust Fam Phys 1993;22:1753-61.
13.
go back to reference Bone RC. Toward an epidemiology and natural history of SIRS (systemic inflammatory response syndrome). JAMA 1992;268:3452-5. Bone RC. Toward an epidemiology and natural history of SIRS (systemic inflammatory response syndrome). JAMA 1992;268:3452-5.
14.
go back to reference Thijs LG, Delooz HH, Goris RJA (red). Acute geneeskunde. 6e druk. Maarssen: Elsevier gezondheidszorg, 2005. Thijs LG, Delooz HH, Goris RJA (red). Acute geneeskunde. 6e druk. Maarssen: Elsevier gezondheidszorg, 2005.
15.
go back to reference Davis JP, Chesney PJ, Wand PJ, et al. Toxic-shock syndrome: epidemiologic features, recurrence, risk factors, and prevention. N Engl J Med 1980;303:1429-35. Davis JP, Chesney PJ, Wand PJ, et al. Toxic-shock syndrome: epidemiologic features, recurrence, risk factors, and prevention. N Engl J Med 1980;303:1429-35.
16.
go back to reference Knockaert DC, Vanneste IJ, Vanneste SB, et al. Fever of unknown origin in the 1980s. An update of the diagnostic spectrum. Arch Intern Med 1992;152:51-5. Knockaert DC, Vanneste IJ, Vanneste SB, et al. Fever of unknown origin in the 1980s. An update of the diagnostic spectrum. Arch Intern Med 1992;152:51-5.
17.
go back to reference Kleijn EM de, Lier HJ van, Meer JW van der. Fever of unknown origin (FUO). II. Diagnostic procedures in a prospective multicenter study of 167 patients. The Netherlands FUO Study Group. Medicine 1997;76:401-14. Kleijn EM de, Lier HJ van, Meer JW van der. Fever of unknown origin (FUO). II. Diagnostic procedures in a prospective multicenter study of 167 patients. The Netherlands FUO Study Group. Medicine 1997;76:401-14.
18.
go back to reference Bleeker-Rovers CP, Vos FJ, Kleijn EM de, et al. A prospective multicenter study on fever of unknown origin: the yield of a structured diagnostic protocol. Medicine (Baltimore) 2007;86:26-38. Bleeker-Rovers CP, Vos FJ, Kleijn EM de, et al. A prospective multicenter study on fever of unknown origin: the yield of a structured diagnostic protocol. Medicine (Baltimore) 2007;86:26-38.
19.
go back to reference Knockaert DC, Dujardin KS, Bobbaers HJ. Long-term follow-up of patients with undiagnosed fever of unknown origin. Arch Intern Med 1996;156:618-20. Knockaert DC, Dujardin KS, Bobbaers HJ. Long-term follow-up of patients with undiagnosed fever of unknown origin. Arch Intern Med 1996;156:618-20.
20.
go back to reference Tal S, Guller V, Gurevich A, et al. Fever of unknown origin in older adults. Clin Geriatr Med 2007;23:649-68. Tal S, Guller V, Gurevich A, et al. Fever of unknown origin in older adults. Clin Geriatr Med 2007;23:649-68.
21.
go back to reference High KP, Bradley SF, Gravenstein S, Mehr DR, Quagliarello VJ, Richards C, Yoshikawa TT. Clinical practice guidelines for the evaluation of fever and infection in older adult residents of long-term care facilities: 2008 update by the Infectious diseases Society of America. J Am Geriatr Soc 2009;57:375-94. High KP, Bradley SF, Gravenstein S, Mehr DR, Quagliarello VJ, Richards C, Yoshikawa TT. Clinical practice guidelines for the evaluation of fever and infection in older adult residents of long-term care facilities: 2008 update by the Infectious diseases Society of America. J Am Geriatr Soc 2009;57:375-94.
22.
go back to reference Yoshikawa TT, Norman DC. Approach to fever and infection in the nursing home. J Am Geriatr Soc 1996;44:74-82. Yoshikawa TT, Norman DC. Approach to fever and infection in the nursing home. J Am Geriatr Soc 1996;44:74-82.
23.
go back to reference Heineman MJ, Bleker OP, Evers JLH, et al. (red). Obstetrie en gynaecologie. De voortplanting van de mens. Maarssen: Elsevier/Bunge, 1999. Heineman MJ, Bleker OP, Evers JLH, et al. (red). Obstetrie en gynaecologie. De voortplanting van de mens. Maarssen: Elsevier/Bunge, 1999.
24.
go back to reference Kleijn EMHA de, Vandenbroucke JP, Meer J van der and the Netherlands FUO Study Group. Fever of unknown origin (FUO). I. A prospective multicenter study of 167 patients with FUO, using fixed epidemiologic entry criteria. Medicine 1997;76:392-400. Kleijn EMHA de, Vandenbroucke JP, Meer J van der and the Netherlands FUO Study Group. Fever of unknown origin (FUO). I. A prospective multicenter study of 167 patients with FUO, using fixed epidemiologic entry criteria. Medicine 1997;76:392-400.
25.
go back to reference Mendelson M. Fever in the immunocompromised host. Emerg Clin North Am 1998;4:761-79. Mendelson M. Fever in the immunocompromised host. Emerg Clin North Am 1998;4:761-79.
26.
go back to reference RIVM, geraadpleegd via www.rivm.nl/cib/infectieziekten-A Z/infectieziekten/Q_koorts/Q_koorts_ISI.jsp (laatste update 12 aug. 2010). RIVM, geraadpleegd via www.rivm.nl/cib/infectieziekten-A Z/infectieziekten/Q_koorts/Q_koorts_ISI.jsp (laatste update 12 aug. 2010).
27.
go back to reference Jongh TOH de. Fysische diagnostiek. Houten: Bohn Stafleu van Loghum, 2010. Jongh TOH de. Fysische diagnostiek. Houten: Bohn Stafleu van Loghum, 2010.
28.
go back to reference Seller RH. Differential diagnosis of common complaints. 4th ed. Philadelphia: Saunders, 2000. Seller RH. Differential diagnosis of common complaints. 4th ed. Philadelphia: Saunders, 2000.
29.
go back to reference Mandell GL, Bennett JE, Dolin R (eds). Mandell, Douglas, and Bennett’s Principles and Practice of Infectious Diseases. Edinburgh: Churchill Livingstone, 2000. Mandell GL, Bennett JE, Dolin R (eds). Mandell, Douglas, and Bennett’s Principles and Practice of Infectious Diseases. Edinburgh: Churchill Livingstone, 2000.
30.
go back to reference Leusden HAIM van (red). Diagnostisch Kompas 2003. Amstelveen: College voor zorgverzekeringen, 2003. Leusden HAIM van (red). Diagnostisch Kompas 2003. Amstelveen: College voor zorgverzekeringen, 2003.
31.
go back to reference Knottnerus JA. Medical decision making by general practitioners and specialists. Fam Practice 1991;8305-7. Knottnerus JA. Medical decision making by general practitioners and specialists. Fam Practice 1991;8305-7.
32.
go back to reference Peters RP, Agtmael MA van, Danner SA, et al. New developments in the diagnosis of bloodstream infections. Lancet Infect Dis 2004;4:751-60. Peters RP, Agtmael MA van, Danner SA, et al. New developments in the diagnosis of bloodstream infections. Lancet Infect Dis 2004;4:751-60.
Metagegevens
Titel
5 Koorts bij volwassenen
Auteurs
H. de Vries
M.A. van Agtmael
J.F. Bastiaans
Copyright
2011
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-313-8364-1_6