Skip to main content
Top

2011 | OriginalPaper | Hoofdstuk

33 Diarree

Auteurs : N.J. de Wit, B. Witteman

Gepubliceerd in: Diagnostiek van alledaagse klachten

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Acute diarree is een zeer frequent voorkomend probleem, gekenmerkt door een kortdurend en in het algemeen goedaardig beloop. Complicaties doen zich nauwelijks voor, alleen dehydratie bij kwetsbare groepen (ouderen en kleine kinderen) kan een risico zijn. Diagnostiek heeft in het acute stadium zelden consequenties: tegen de tijd dat de verwekker bekend is, zijn de klachten weer over. Om volksgezondheidsredenen kan het soms wel zinvol zijn om de oorzaak al vroeg op te sporen.
Patiënten blijken zich vooral bij persisteren van de klachten, bij ernstig ziekzijn of bij bloed en/of slijm bij de ontlasting tot de arts te wenden. Is er sprake van een ernstig ziektebeeld met koorts, dan kan diagnostiek wel zinvol zijn: een feceskweek en parasitologisch onderzoek is dan aangewezen. De invloed op het beleid blijft echter meestal beperkt.
Bij chronische diarreeklachten, langer dan twee weken bestaand, kan aan de hand van de anamnese een aantal oorzaken worden uitgesloten. Vaak is echter aanvullend onderzoek noodzakelijk. Dat is vooral gericht op het uitsluiten van een inflammatoire oorzaak, van een lokaal proces of van veranderingen in de vlokstructuur van de darm. In veel gevallen wordt ook bij chronische diarree geen specifieke oorzaak gevonden.
Reizigersdiarree heeft meestal een infectieuze oorzaak. Het spectrum aan verwekkers is anders dan bij gewone acute diarree. Het beloop is meestal ook gunstig; tegen de tijd dat de vakantieganger terugkeert, is de diarree meestal weer over. Bij de 5% mensen met persisterende klachten wordt bij de helft een verwekker gevonden. Ook hier is de vraag hoe zinvol diagnostiek is, want behandeling heeft vaak weinig invloed op de prognose.
Literatuur
1.
go back to reference Gill K. Defaecatie van de mens. Huisarts Wet 1979;22:186-91. Gill K. Defaecatie van de mens. Huisarts Wet 1979;22:186-91.
2.
go back to reference Brühl PhC, Lamers HJ, Dongen AM van, et al. NHG-Standaard Acute diarree. Huisarts Wet 2007;50:103-13. Brühl PhC, Lamers HJ, Dongen AM van, et al. NHG-Standaard Acute diarree. Huisarts Wet 2007;50:103-13.
3.
go back to reference Farthing M, Feldman R, Finch R, Fox R, et al. The management of infective gastroenteritis in adults. A consensus statement by an expertpanel convened by the British Society for the Study of Infection. J of Infection 1996;33:143-52. Farthing M, Feldman R, Finch R, Fox R, et al. The management of infective gastroenteritis in adults. A consensus statement by an expertpanel convened by the British Society for the Study of Infection. J of Infection 1996;33:143-52.
4.
go back to reference Schiller LR. Diarrhea. Med Clin North America 2000;84(5):1259-74. Schiller LR. Diarrhea. Med Clin North America 2000;84(5):1259-74.
5.
go back to reference Lipsky MS, Adelman M. Chronic diarrhea: evaluation and treatment. Am Fam Phys 1993;48(8):1461-6. Lipsky MS, Adelman M. Chronic diarrhea: evaluation and treatment. Am Fam Phys 1993;48(8):1461-6.
6.
go back to reference Bytzer B, Stokholm M, Anderson I, et al. Aetiology, medical history and fecal weight in adult patients referred for diarrhoea, a prospective survey. Scand J Gastroenterol 1990;25:572-8. Bytzer B, Stokholm M, Anderson I, et al. Aetiology, medical history and fecal weight in adult patients referred for diarrhoea, a prospective survey. Scand J Gastroenterol 1990;25:572-8.
7.
go back to reference Farthing MJG. Traveller’s diarrhoea. Gut 1994;35:1-4. Farthing MJG. Traveller’s diarrhoea. Gut 1994;35:1-4.
8.
go back to reference Beckers HJ. Voedselvergiftigingen en infecties in Nederland 1977-79. Ned Tijdschr Geneeskd 1981;125:2167. Beckers HJ. Voedselvergiftigingen en infecties in Nederland 1977-79. Ned Tijdschr Geneeskd 1981;125:2167.
9.
go back to reference Satterwhite TK, Dupont HL. Infectious diarrhea in office practice. Med Clinics North America 1983;67(1):203-20. Satterwhite TK, Dupont HL. Infectious diarrhea in office practice. Med Clinics North America 1983;67(1):203-20.
10.
go back to reference Guerrant RL, Bobak DA. Bacterial and protozoal gastro-enteritis, a review article. N Engl J Med 1991;325:327-40. Guerrant RL, Bobak DA. Bacterial and protozoal gastro-enteritis, a review article. N Engl J Med 1991;325:327-40.
11.
go back to reference Linden MW van der, Westert GP, Bakker DH de, Schellevis FG. Tweede Nationale Studie naar ziekten en verrichtingen in de huisartspraktijk. Utrecht: NIVEL, 2004. Linden MW van der, Westert GP, Bakker DH de, Schellevis FG. Tweede Nationale Studie naar ziekten en verrichtingen in de huisartspraktijk. Utrecht: NIVEL, 2004.
12.
go back to reference Stone DH, Mitchell S, Packham B, et al. Prevalence and first line treatment of diarrhoeal symptoms in the community. Public Health 1994;108:61-8. Stone DH, Mitchell S, Packham B, et al. Prevalence and first line treatment of diarrhoeal symptoms in the community. Public Health 1994;108:61-8.
13.
go back to reference Cobelens FGJ, Leenvaart-Kuipers A, Kleijen J, et al. Incidence and risk factors of diarrhoea in Dutch travellers: consequences for priorities in pre-travel health advice. Trop Med Int Health 1998;11:896-903. Cobelens FGJ, Leenvaart-Kuipers A, Kleijen J, et al. Incidence and risk factors of diarrhoea in Dutch travellers: consequences for priorities in pre-travel health advice. Trop Med Int Health 1998;11:896-903.
14.
go back to reference Thoren A, Lundberg O, Bergdahl U. Socioeconomic effects of acute diarrhea in adults. Scand J Infect Dis 1988;20:317-22. Thoren A, Lundberg O, Bergdahl U. Socioeconomic effects of acute diarrhea in adults. Scand J Infect Dis 1988;20:317-22.
15.
go back to reference Lisdonk EH van de, Bosch WJHM van den, Lagro-Janssen ALM. Ziekten in de huisartsenpraktijk. 5e druk. Maarssen: Elsevier Gezondheidszorg, 2008. Lisdonk EH van de, Bosch WJHM van den, Lagro-Janssen ALM. Ziekten in de huisartsenpraktijk. 5e druk. Maarssen: Elsevier Gezondheidszorg, 2008.
16.
go back to reference Okkes IM, Oskam SK, Lamberts H. Van klacht naar diagnose. Bussum: Coutinho, 1998. Okkes IM, Oskam SK, Lamberts H. Van klacht naar diagnose. Bussum: Coutinho, 1998.
17.
go back to reference Rijntjes AG. Acute diarree in de huisartspraktijk; een onderzoek naar anamnese en microbiële oorzaken [thesis]. Maastricht: Rijksuniversiteit Limburg, 1987. Rijntjes AG. Acute diarree in de huisartspraktijk; een onderzoek naar anamnese en microbiële oorzaken [thesis]. Maastricht: Rijksuniversiteit Limburg, 1987.
18.
go back to reference Steffen R, Rickenbach M, Wilhelm U, et al. Health problems after travel to developing countries. J infect dis 1987;156:84-91. Steffen R, Rickenbach M, Wilhelm U, et al. Health problems after travel to developing countries. J infect dis 1987;156:84-91.
19.
go back to reference Goldfinger SE. Constipation, diarrhea and disturbances of anorectal functions. Harrisons principles of internal medicine. 11th ed. New York:McGraw-Hill Book Company, 1987. Goldfinger SE. Constipation, diarrhea and disturbances of anorectal functions. Harrisons principles of internal medicine. 11th ed. New York:McGraw-Hill Book Company, 1987.
20.
go back to reference Mank ThG, Zaat JOM, Polderman AM. Onderschatting van darmprotozoa als oorzaak van diarree in de huisartspraktijk. Ned Tijdschr Geneeskd 1995;139(7):324-7. Mank ThG, Zaat JOM, Polderman AM. Onderschatting van darmprotozoa als oorzaak van diarree in de huisartspraktijk. Ned Tijdschr Geneeskd 1995;139(7):324-7.
21.
go back to reference Ruuska T, Vesikari T. Rotavirus disease in Finnish children: use of numerical scores for clinical severity of diarrhoeal episodes. Scand J Infect 1990;22:259-67. Ruuska T, Vesikari T. Rotavirus disease in Finnish children: use of numerical scores for clinical severity of diarrhoeal episodes. Scand J Infect 1990;22:259-67.
22.
go back to reference Cluysenaar JJ, Tongeren JHM van. Malabsorptie. Ned Tijdschr Geneeskd 1988;312:2273-8. Cluysenaar JJ, Tongeren JHM van. Malabsorptie. Ned Tijdschr Geneeskd 1988;312:2273-8.
23.
go back to reference Feigerhy C. Coeliac disease; Clinical review. BMJ 1999;319:236-9. Feigerhy C. Coeliac disease; Clinical review. BMJ 1999;319:236-9.
24.
go back to reference Nathwani D, Grimshaw J, Ritchie LD, et al. Factors influencing general practitioners’ referral to hospital of adults with presumed infective diarrhoea. Br J of Gen Pract 1994;44:171-4. Nathwani D, Grimshaw J, Ritchie LD, et al. Factors influencing general practitioners’ referral to hospital of adults with presumed infective diarrhoea. Br J of Gen Pract 1994;44:171-4.
25.
go back to reference Schultsz C, Geus, A de. Klinisch beeld en oorzaak van diarree bij reizigers terugkerend uit de subtropen. Ned Tijdschr Geneeskd 1992;136:2577-81. Schultsz C, Geus, A de. Klinisch beeld en oorzaak van diarree bij reizigers terugkerend uit de subtropen. Ned Tijdschr Geneeskd 1992;136:2577-81.
26.
go back to reference Bishop WP, Ulshen MH. Bacterial gastroenteritis. Ped Clinics North America 1988;35(1):69-87. Bishop WP, Ulshen MH. Bacterial gastroenteritis. Ped Clinics North America 1988;35(1):69-87.
27.
go back to reference Pentland B, Pennington CR. Acute diarrhea in the elderly. Age ageing 1980:90-2. Pentland B, Pennington CR. Acute diarrhea in the elderly. Age ageing 1980:90-2.
28.
go back to reference Neal KR, Brije SO, Slack RCB, et al. Recent treatment with H2 receptor antagonists and antibiotics and gastric surgery as risk factors for salmonella infection. BMJ 1994;308:176. Neal KR, Brije SO, Slack RCB, et al. Recent treatment with H2 receptor antagonists and antibiotics and gastric surgery as risk factors for salmonella infection. BMJ 1994;308:176.
29.
go back to reference Neal KR, Scott HM, Slack RCB, et al. Omeprazol as a risk factor for campylobacter gastroenteritis: A case control study. BMJ 1996;312:414-5. Neal KR, Scott HM, Slack RCB, et al. Omeprazol as a risk factor for campylobacter gastroenteritis: A case control study. BMJ 1996;312:414-5.
30.
go back to reference Fijten GH, Starmans R, Muris JW, et al. Predictive value of signs and symptoms for colorectal cancer in patients with rectal bleeding in general practice. Fam Pract 1995 Sep;12(3):279-86. Fijten GH, Starmans R, Muris JW, et al. Predictive value of signs and symptoms for colorectal cancer in patients with rectal bleeding in general practice. Fam Pract 1995 Sep;12(3):279-86.
31.
go back to reference Mackenzie A, Shann F, Barnes G. Clinical signs of dehydration in children. Lancet 1989;337:605-7. Mackenzie A, Shann F, Barnes G. Clinical signs of dehydration in children. Lancet 1989;337:605-7.
32.
go back to reference Taminiau JAJM, Vaillie Bertrand M van, Douwes AC, et al. De behandeling van acute gastro-enteritis bij kinderen. Ned Tijdschr Geneeskd 1989;19:964-7. Taminiau JAJM, Vaillie Bertrand M van, Douwes AC, et al. De behandeling van acute gastro-enteritis bij kinderen. Ned Tijdschr Geneeskd 1989;19:964-7.
33.
go back to reference Bell DR. Lecture notes on tropical medicine. 4th ed. London: Blackwell, 1995. Bell DR. Lecture notes on tropical medicine. 4th ed. London: Blackwell, 1995.
34.
go back to reference Pether JVS, Lightfoot NF. The appropriate use of diagnostic services; how useful is the microbiological investigation of diarrhoea? Health Trends 1985;17:52-4. Pether JVS, Lightfoot NF. The appropriate use of diagnostic services; how useful is the microbiological investigation of diarrhoea? Health Trends 1985;17:52-4.
35.
go back to reference Geraedts AAM, Esseveld MR, Tytgat GNJ. The value of non invasive examinations of patients with chronic diarrhoea. Scand J of Gastreomterol 1988;23(suppl 154):46-56. Geraedts AAM, Esseveld MR, Tytgat GNJ. The value of non invasive examinations of patients with chronic diarrhoea. Scand J of Gastreomterol 1988;23(suppl 154):46-56.
36.
go back to reference Bertomeu A, Ros E, Barragan V, et al. Chronic diarrhea with normal stool and colonic examinations: organic or functional? J Clin Gastroenterol 1991 Oct;13(5):531-6. Bertomeu A, Ros E, Barragan V, et al. Chronic diarrhea with normal stool and colonic examinations: organic or functional? J Clin Gastroenterol 1991 Oct;13(5):531-6.
37.
go back to reference Windt AM van der, Jellema P, Mulder CJ, Kneepkens CMF, Horst HE van der. Diagnostic testing for coeliac disease among patients with abdominal symptoms. JAMA 2010;309(17):1738-46. Windt AM van der, Jellema P, Mulder CJ, Kneepkens CMF, Horst HE van der. Diagnostic testing for coeliac disease among patients with abdominal symptoms. JAMA 2010;309(17):1738-46.
38.
go back to reference Patel Y, Pettigrew NM, Grahame GR, et al. The diagnostic yield of lower endoscopy plus biopsy in nonbloody diarrhea. Gastrointest Endosc 1997 Oct;46(4):338-43. Patel Y, Pettigrew NM, Grahame GR, et al. The diagnostic yield of lower endoscopy plus biopsy in nonbloody diarrhea. Gastrointest Endosc 1997 Oct;46(4):338-43.
39.
go back to reference Smith GA, O’Dwyer PJ. Sensitivity of double contrast barium enema and colonoscopy for the detection of colorectal neoplasms. Surg Endosc 2001 Jul;15(7):649-52. Smith GA, O’Dwyer PJ. Sensitivity of double contrast barium enema and colonoscopy for the detection of colorectal neoplasms. Surg Endosc 2001 Jul;15(7):649-52.
40.
go back to reference Myers RE, Fishbein G, Hyslop T, et al. Measuring complete diagnostic evaluation in colorectal cancer screening. Cancer Detect Prev 2001;25(2):174-82. Myers RE, Fishbein G, Hyslop T, et al. Measuring complete diagnostic evaluation in colorectal cancer screening. Cancer Detect Prev 2001;25(2):174-82.
Metagegevens
Titel
33 Diarree
Auteurs
N.J. de Wit
B. Witteman
Copyright
2011
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-313-8364-1_34