Skip to main content
Top

2011 | OriginalPaper | Hoofdstuk

24 Hoesten

Auteurs : A.P.E. Sachs, T.O.H. de Jongh, Th.J.M. Verheij, P.J. van den Broek

Gepubliceerd in: Diagnostiek van alledaagse klachten

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Hoewel hoesten op zichzelf een nuttig en zelfs noodzakelijk verschijnsel is, kan het door de frequentie of ernst zo hinderlijk worden dat hiervoor medische hulp wordt gezocht. Ook bij de mensen die zich tot de arts wenden, betreft het meestal een kortdurende, vanzelf genezende aandoening.
Het is onjuist te veronderstellen dat alle hoestklachten op een infectie berusten. Waarschijnlijk speelt hyperreactiviteit van de bovenste of onderste luchtwegen een veel belangrijkere rol dan tot nu toe vermoed, ook bij mensen die niet allergisch zijn. Vooral bij langer durende klachten is het zinvol de diagnostiek verder uit te breiden en aandacht te besteden aan de aanwezigheid van astma, hyperreactiviteit, COPD of allergische rinitis.
Bij ouderen en forse rokers is het van belang een longcarcinoom in de differentiële diagnose op te nemen, hoewel de kans erop klein is indien alleen hoestklachten aanwezig zijn. Aandacht voor het rookgedrag is uit preventief oogpunt bij alle (mee)rokende hoesters van belang en verlangt een actieve rol met betrekking tot een stoppen-met-roken-interventie van de arts.
De diagnose bij chronisch hoesten kan in een groot aantal gevallen worden gesteld op basis van anamnese en lichamelijk onderzoek. Longfunctieonderzoek voegt meestal weinig toe aan de diagnostiek, maar is wel zinvol omdat het inzicht geeft in de ernst van de obstructie en de prognose.
Het verrichten van complex aanvullend onderzoek is zelden noodzakelijk en alleen zinvol bij verdenking op een ernstige infectie, interstitiële longafwijkingen of een maligniteit als oorzaak van het hoesten.
Literatuur
1.
go back to reference Dale JH van. Groot woordenboek der Nederlandse taal. 12th ed. Utrecht: Van Dale lexicografie, 1992. Dale JH van. Groot woordenboek der Nederlandse taal. 12th ed. Utrecht: Van Dale lexicografie, 1992.
2.
go back to reference Irwin RS, Boulet LP, Cloutier MM, et al. Managing cough as a defense mechanism and as a symptom. A consensus panel report of the American College of Chest Physicians. Chest 1998;114 (suppl):133-81. Irwin RS, Boulet LP, Cloutier MM, et al. Managing cough as a defense mechanism and as a symptom. A consensus panel report of the American College of Chest Physicians. Chest 1998;114 (suppl):133-81.
3.
go back to reference Irwin RS, Madison JM. The diagnosis and treatment of cough. N Engl J Med 2000;343:1715-21. Irwin RS, Madison JM. The diagnosis and treatment of cough. N Engl J Med 2000;343:1715-21.
4.
go back to reference Verheij ThJM, Salome PhL, Bindels PJ et al. NHG-Standaard Acuut hoesten. Huisarts Wet 2003;46(9):496-506. Verheij ThJM, Salome PhL, Bindels PJ et al. NHG-Standaard Acuut hoesten. Huisarts Wet 2003;46(9):496-506.
5.
go back to reference Okkes IM, Oskam SK, Lamberts H. Van klacht naar diagnose. Bussum: Coutinho, 1998. Okkes IM, Oskam SK, Lamberts H. Van klacht naar diagnose. Bussum: Coutinho, 1998.
6.
go back to reference Thiadens HA, Postma DS, Bock GH de, et al. Asthma in adult patients presenting with symptoms of acute bronchitis in general practice and community health. Scand J of Fam health care 2000;18:188-92. Thiadens HA, Postma DS, Bock GH de, et al. Asthma in adult patients presenting with symptoms of acute bronchitis in general practice and community health. Scand J of Fam health care 2000;18:188-92.
7.
go back to reference Thiadens HA, Bock GH de, Dekker FW, et al. Identifying asthma and chronic obstructive pulmonary disease in patients with persistent cough presenting to general practitioners: a descriptive study. BMJ 1998;1286-90. Thiadens HA, Bock GH de, Dekker FW, et al. Identifying asthma and chronic obstructive pulmonary disease in patients with persistent cough presenting to general practitioners: a descriptive study. BMJ 1998;1286-90.
8.
go back to reference Hueston WJ. Cough. In:Weiss BD (ed). Twenty common problems in primary care. New York: McGraw-Hill, 1999:181-205. Hueston WJ. Cough. In:Weiss BD (ed). Twenty common problems in primary care. New York: McGraw-Hill, 1999:181-205.
9.
go back to reference Linden MW van der, Westert GP, Bakker DH de, Schellevis FG. Tweede Nationale Studie naar ziekte en verrichtingen in de huisartspraktijk. Klachten in de bevolking en in de huisartspraktijk. Utrecht: Nivel, 2004. Linden MW van der, Westert GP, Bakker DH de, Schellevis FG. Tweede Nationale Studie naar ziekte en verrichtingen in de huisartspraktijk. Klachten in de bevolking en in de huisartspraktijk. Utrecht: Nivel, 2004.
10.
go back to reference Chang AB, Asher MI. A review of cough in children. J Asthma 2001;38(4):299-309. Chang AB, Asher MI. A review of cough in children. J Asthma 2001;38(4):299-309.
11.
go back to reference Verhey TJM. Acute bronchitis in general practice. Dissertation. Leiden, 1995. Verhey TJM. Acute bronchitis in general practice. Dissertation. Leiden, 1995.
12.
go back to reference French CL, Irwin RS, Curley FJ, et al. Impact of chronic cough on quality of life. Arch Intern Med 1998;158:1657-61. French CL, Irwin RS, Curley FJ, et al. Impact of chronic cough on quality of life. Arch Intern Med 1998;158:1657-61.
13.
go back to reference Lisdonk EH van de, Bosch WJHM van den, Lagro-Janssen ALM, Schers HJ. Ziekten in de huisartspraktijk. Maarssen: Elsevier Gezondheidszorg, 2008. Lisdonk EH van de, Bosch WJHM van den, Lagro-Janssen ALM, Schers HJ. Ziekten in de huisartspraktijk. Maarssen: Elsevier Gezondheidszorg, 2008.
14.
go back to reference Bergh, KD. The patient’s differential diagnosis: Unpredictable concerns in visits for acute cough. J Fam Pract 1998;46:153-8. Bergh, KD. The patient’s differential diagnosis: Unpredictable concerns in visits for acute cough. J Fam Pract 1998;46:153-8.
15.
go back to reference Molen T van der. Symptoms scores in COPD patients. Abstract. ATS symposium San Diego. Am J Respir Dis Crit Care Med 1999;6 (suppl). Molen T van der. Symptoms scores in COPD patients. Abstract. ATS symposium San Diego. Am J Respir Dis Crit Care Med 1999;6 (suppl).
16.
go back to reference Widdicombe JG. Neurophysiology of the cough reflex. Eur Respir J 1995;8:1193-1202. Widdicombe JG. Neurophysiology of the cough reflex. Eur Respir J 1995;8:1193-1202.
17.
go back to reference Sachs APE. Bacterial infections in obstructive airways diseases: an overestimated phenomenon. Dissertation. Groningen, 1995. Sachs APE. Bacterial infections in obstructive airways diseases: an overestimated phenomenon. Dissertation. Groningen, 1995.
18.
go back to reference Remes J, Miettinen H, Reunanen A, et al. Validity of clinical diagnosis of heart failure in primary health care. Eur Heart J 1991;12:315-21. Remes J, Miettinen H, Reunanen A, et al. Validity of clinical diagnosis of heart failure in primary health care. Eur Heart J 1991;12:315-21.
19.
go back to reference Axelsson A, Runze U. Comparison of subjective and radiological findings during the course of acute maxillary sinusitis. Ann Otol Rhinol Laryngol 1983;92:75-7. Axelsson A, Runze U. Comparison of subjective and radiological findings during the course of acute maxillary sinusitis. Ann Otol Rhinol Laryngol 1983;92:75-7.
20.
go back to reference Braunstahl GJ, Kleinjam A, Overbeek SE, et al. Segmental bronchial provocation induces nasal inflammation in allergic rhinitis patients. Am J Respir Crit Care Med 2000;161:2051-7. Braunstahl GJ, Kleinjam A, Overbeek SE, et al. Segmental bronchial provocation induces nasal inflammation in allergic rhinitis patients. Am J Respir Crit Care Med 2000;161:2051-7.
21.
go back to reference Braunstahl GJ, Overbeek SE, Fokkens WJ, et al. Segmental bronchial provocation in allergic rhinitis patients affects mast cell and basophil numbers in nasal and bronchial mucosa. Am J Respir Crit Care Med 2001;164:858-65. Braunstahl GJ, Overbeek SE, Fokkens WJ, et al. Segmental bronchial provocation in allergic rhinitis patients affects mast cell and basophil numbers in nasal and bronchial mucosa. Am J Respir Crit Care Med 2001;164:858-65.
22.
go back to reference Denny FW, Collier AM, Fleet WF, et al. Acute respiratory infections in day care. Rev Infect Dis 1986;8:527-32. Denny FW, Collier AM, Fleet WF, et al. Acute respiratory infections in day care. Rev Infect Dis 1986;8:527-32.
23.
go back to reference Classification Committee of WONCA. ICHPPC-2-defined (International Classification of Health Problems in Primary Care). 3rd ed. Oxford: Oxford University Press, 1986. Classification Committee of WONCA. ICHPPC-2-defined (International Classification of Health Problems in Primary Care). 3rd ed. Oxford: Oxford University Press, 1986.
24.
go back to reference Zaat JOM, Stalman WAB, Assendelft WJJ. Hoort wie klopt daar? Een systematische literatuurstudie naar de waarde van anamnese en lichamelijk onderzoek bij verdenking op een pneumonie. Huisarts Wet 1998;41:461-9. Zaat JOM, Stalman WAB, Assendelft WJJ. Hoort wie klopt daar? Een systematische literatuurstudie naar de waarde van anamnese en lichamelijk onderzoek bij verdenking op een pneumonie. Huisarts Wet 1998;41:461-9.
25.
go back to reference Bindels PJE, Wouden JC van der, Ponsioen BP, Brand PLP, Salomé PL, Hensbergen W van et al. NHG-Standaard Astma bij kinderen. Tweede herziening Huisarts Wet 2006;49(11):557-72. Bindels PJE, Wouden JC van der, Ponsioen BP, Brand PLP, Salomé PL, Hensbergen W van et al. NHG-Standaard Astma bij kinderen. Tweede herziening Huisarts Wet 2006;49(11):557-72.
26.
go back to reference Johnson D, Osborne LM. Cough variant asthma: a review of the clinical literature. J Asthma 1991;28:85-90. Johnson D, Osborne LM. Cough variant asthma: a review of the clinical literature. J Asthma 1991;28:85-90.
27.
go back to reference Sterk PJ, Fabbri LM, Quanjer PhH, et al. Airway responsiveness, Official statement of the European Society. Eur Respir J 1993;6(S16):53-83. Sterk PJ, Fabbri LM, Quanjer PhH, et al. Airway responsiveness, Official statement of the European Society. Eur Respir J 1993;6(S16):53-83.
28.
go back to reference Bont L. Respiratory syncitial virus (RSV) bronchiolitis. Clinical and immunological determinants of short-term and long-term airway morbidity. Dissertation. Utrecht, 2001. Bont L. Respiratory syncitial virus (RSV) bronchiolitis. Clinical and immunological determinants of short-term and long-term airway morbidity. Dissertation. Utrecht, 2001.
29.
go back to reference Geijer RMM, Chavannes NH, Muris JWM, Sachs APE, Schermer T, Smeele IJM, et al. NHG-Standaard Astma bij volwassenen. Huisarts Wet 2007;50:537-51. Geijer RMM, Chavannes NH, Muris JWM, Sachs APE, Schermer T, Smeele IJM, et al. NHG-Standaard Astma bij volwassenen. Huisarts Wet 2007;50:537-51.
30.
go back to reference Irwin RS, French CL, Curley FJ, et al. Chronic cough due to gastroesophageal reflux. Clinical, diagnostic, and pathogenetic aspects. Chest 1993;104:1511-7. Irwin RS, French CL, Curley FJ, et al. Chronic cough due to gastroesophageal reflux. Clinical, diagnostic, and pathogenetic aspects. Chest 1993;104:1511-7.
31.
go back to reference Drift MA van der, Kaajan JPhG. Adembenemende bijwerkingen van medicamenten. Ned Tijdschr Geneeskd 2002;146:145-50. Drift MA van der, Kaajan JPhG. Adembenemende bijwerkingen van medicamenten. Ned Tijdschr Geneeskd 2002;146:145-50.
32.
go back to reference Farmacotherapeutisch Kompas 2004. Amstelveen: Commissie Farmaceutische Hulp van het College voor Zorgverzekeringen, 2004. Farmacotherapeutisch Kompas 2004. Amstelveen: Commissie Farmaceutische Hulp van het College voor Zorgverzekeringen, 2004.
33.
go back to reference Gerritsen J, Koëter HG, Weele LT van der, et al. Propranolol inhalation challenge in relation to histamine response in children with asthma. Thorax 1988;43:451-5. Gerritsen J, Koëter HG, Weele LT van der, et al. Propranolol inhalation challenge in relation to histamine response in children with asthma. Thorax 1988;43:451-5.
34.
go back to reference Beumer HM. Inhalation of beta-adrenergic blockers by asthmatics. Lancet 1967;2:993. Beumer HM. Inhalation of beta-adrenergic blockers by asthmatics. Lancet 1967;2:993.
35.
go back to reference Morgan S, Smith H, Simpson I, et al. Prevalence and clinical characteristics of left ventricular dysfunction among elderly patients in general practice setting: Cross-sectional survey. BMJ 1999;318:368-72. Morgan S, Smith H, Simpson I, et al. Prevalence and clinical characteristics of left ventricular dysfunction among elderly patients in general practice setting: Cross-sectional survey. BMJ 1999;318:368-72.
36.
go back to reference Cost B. Heart failure in the elderly. Dissertation. Rotterdam: Erasmus Universiteit Rotterdam, 2000. Cost B. Heart failure in the elderly. Dissertation. Rotterdam: Erasmus Universiteit Rotterdam, 2000.
37.
go back to reference Larson ML, Frisk M, Hallstrom J, et al. Environmental tobacco smoke exposure during childhood is associated with increased prevalence of asthma in adults. Chest 2001;120:711-7. Larson ML, Frisk M, Hallstrom J, et al. Environmental tobacco smoke exposure during childhood is associated with increased prevalence of asthma in adults. Chest 2001;120:711-7.
38.
go back to reference Thiadens HA. Diagnosing asthma or COPD in patients with persistent cough: Variations on a theme. Dissertation. Leiden, 1999. Thiadens HA. Diagnosing asthma or COPD in patients with persistent cough: Variations on a theme. Dissertation. Leiden, 1999.
39.
go back to reference Irwin RS, Curley FJ, French CL. Chronic cough: the spectrum and frequency of causes, key components of the diagnostic evaluation and outcomes of specific therapy. Am Rev Resp Dis 1990;141:640-7. Irwin RS, Curley FJ, French CL. Chronic cough: the spectrum and frequency of causes, key components of the diagnostic evaluation and outcomes of specific therapy. Am Rev Resp Dis 1990;141:640-7.
40.
go back to reference Smyrnios NA, Irwin RS, Curley FJ. Chronic cough with history of excessive sputum production: the spectrum and frequency of causes and key components of the diagnostic evaluation, and outcome of specific therapy. Chest 1995;108:991-7. Smyrnios NA, Irwin RS, Curley FJ. Chronic cough with history of excessive sputum production: the spectrum and frequency of causes and key components of the diagnostic evaluation, and outcome of specific therapy. Chest 1995;108:991-7.
41.
go back to reference Macfarlane J, Holmes W, Gard P, et al. Prospective study of the incidence, aetiology and outcome of adult lower respiratory tract illness in the community. Thorax 2001;56:109-14. Macfarlane J, Holmes W, Gard P, et al. Prospective study of the incidence, aetiology and outcome of adult lower respiratory tract illness in the community. Thorax 2001;56:109-14.
42.
go back to reference Martinez FD, Wright AL, Taussig LM, et al. Asthma and wheezing in the first six years of life. The Group Health Medical Associates. N Engl J Med 1995;332:133-8. Martinez FD, Wright AL, Taussig LM, et al. Asthma and wheezing in the first six years of life. The Group Health Medical Associates. N Engl J Med 1995;332:133-8.
43.
go back to reference Martinez FD. Recognizing early astma. Allergy 1999;54 (49 Suppl.):24-8. Martinez FD. Recognizing early astma. Allergy 1999;54 (49 Suppl.):24-8.
44.
go back to reference Cuna BA, Ortega AM. Atypical pneumonia. Extrapulmonary clues guide the way to diagnosis. Postgrad Med 1996;99:123-32. Cuna BA, Ortega AM. Atypical pneumonia. Extrapulmonary clues guide the way to diagnosis. Postgrad Med 1996;99:123-32.
45.
go back to reference Spiteri MA, Cook DG, Clarke SW. Reliability of eliciting physical signs in examination of the chest. Lancet 1988;166(i):873-5. Spiteri MA, Cook DG, Clarke SW. Reliability of eliciting physical signs in examination of the chest. Lancet 1988;166(i):873-5.
46.
go back to reference Vonk Noordegraaf-Roseboom G, Vonk Noordegraaf A. Longen en luchtwegen. In: Jongh TOH de (red). Fysische diagnostiek. Houten: Bohn Stafleu van Loghum, 2010. Vonk Noordegraaf-Roseboom G, Vonk Noordegraaf A. Longen en luchtwegen. In: Jongh TOH de (red). Fysische diagnostiek. Houten: Bohn Stafleu van Loghum, 2010.
47.
go back to reference Holleman DR, Simel DL, Goldberg JS. Diagnosis of the obstructive airways from the clinical examination. J Gen Int Med 1993 Feb;8(2):63-8. Holleman DR, Simel DL, Goldberg JS. Diagnosis of the obstructive airways from the clinical examination. J Gen Int Med 1993 Feb;8(2):63-8.
48.
go back to reference Badgett RG, Tanaka DJ, Hunt DK, et al. Can moderate chronic obstructive pulmonary disease be discovered by historical and physical findings alone? Am J Med 1993 Feb;94(2):188-96. Badgett RG, Tanaka DJ, Hunt DK, et al. Can moderate chronic obstructive pulmonary disease be discovered by historical and physical findings alone? Am J Med 1993 Feb;94(2):188-96.
49.
go back to reference Muris JWM. Auscultatie van de longen in de huisartspraktijk. Een literatuuroverzicht. Huisarts Wet 1990;33(6):258-62. Muris JWM. Auscultatie van de longen in de huisartspraktijk. Een literatuuroverzicht. Huisarts Wet 1990;33(6):258-62.
50.
go back to reference Bakker W, Dijkman JH. Rhonchi en crepitaties: nomenclatuur en interpretatie. Ned Tijdschr Geneeskd 1990;134:477-80. Bakker W, Dijkman JH. Rhonchi en crepitaties: nomenclatuur en interpretatie. Ned Tijdschr Geneeskd 1990;134:477-80.
51.
go back to reference Rutten GEHM, Eijk MML van, Beek MML, et al. Hoesten bij de huisarts: naar een rationeel beleid. Huisarts Wet 1988;31:293-8. Rutten GEHM, Eijk MML van, Beek MML, et al. Hoesten bij de huisarts: naar een rationeel beleid. Huisarts Wet 1988;31:293-8.
52.
go back to reference Hoepelman IM. Infecties van de onderste luchtwegen; tuberculose. In: Hoepelman IM, Noordaa J van der, Sauerwein RW, Verbrugh HA. Microbiologie en infectieziekten. 2e druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum, 2004: 69-90. Hoepelman IM. Infecties van de onderste luchtwegen; tuberculose. In: Hoepelman IM, Noordaa J van der, Sauerwein RW, Verbrugh HA. Microbiologie en infectieziekten. 2e druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum, 2004: 69-90.
53.
go back to reference Melbye H, Dale K. Interobserver variability in the radiographic diagnosis of adult outpatient pneumonia. Acta Radiol 1992;33:79-81. Melbye H, Dale K. Interobserver variability in the radiographic diagnosis of adult outpatient pneumonia. Acta Radiol 1992;33:79-81.
54.
go back to reference Diagnostisch Kompas 2003. Amstelveen: Commissie Aanvullende Diagnostiek van het College voor Zorgverzekeringen, 2003. Diagnostisch Kompas 2003. Amstelveen: Commissie Aanvullende Diagnostiek van het College voor Zorgverzekeringen, 2003.
Metagegevens
Titel
24 Hoesten
Auteurs
A.P.E. Sachs
T.O.H. de Jongh
Th.J.M. Verheij
P.J. van den Broek
Copyright
2011
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-313-8364-1_25